پرش به محتوا

notifications_active جلسه هفتگی مشکات نور: پنج‌شنبه‌ها ساعت 20:۳۰ در مسجد حاج رضا

سوال شماره ۲۵۲۱ ۹ شهریور ۱۴۰۱ پاسخ رسمی استاد علی ساعی (عبدالله مشکات) تأیید شد سطح محتوا: تخصصی

آیا امامت همان نبوت است و ملاک تواتر در عقاید چیست؟

محور استناد: به متن پاسخ مراجعه شود ۴ بار مشاهده ۲۳ یادداشت و حاشیه تبیینی
پاسخ معتبر مکتوب و مستند
پرسشگر گرامی: پژوهشگر معارف اسلامی (ناشناس)
کد رهگیری: #Q-2521

جناب استاد پاسخ عالیجناب را به گروه موحدان ارسال کردم آقای دکتر جوابیه ای نوشته بودند که البته به خاطر این که زیاد به شما زحمت می دهم نمی خواستم دوباره ارسال کنم ولی آقای دکتر فرمودند که ارسال بفرمائید و در ضمن دو باره از عالیجناب دعوت کردند که به گروه موحدان تشریف بیاورید البته لازم به ذکر است که در موحدان همیشه مباحثه انجام نمی شود و اکثرا من سوال می کنم و باب بحث باز می شودو باز در کهف در مورد مباحثه انجام شده به شما هم زحمت می دهیم فکر نمی کنم زیاد وقت شریفتان گرفته شود در صورتی که تمایل داشتید می توانید در بحث شرکت بفرمائید این طوری بنده در کهف کمتر مزاحم عالیجناب خواهم بود متشکرم مطالب را خدمتتان ارسال می کنم
[Forwarded from سعید حسن زاده دلگشا]
با این حساب معلوم می شود هیچ غیرپیغمبری قبل از اسلام امام نبوده است و منظور از امامت همان نبوت بوده است و نمی توان گفت که پیامبری بوده که امام نبوده است چون فرمود "عهد من به ظالمان نمی رسد" و پیامبران هم ظالم نبوده اند پس امامت در آن دو آیه همان نبوت و رهبری مردم است و آیه ای نداریم که امامت بدون نبوت را ثابت کند. البته امامت اصطلاحی محل بحث است.
[Forwarded from سعید حسن زاده دلگشا]
با این حساب راویان و مذهب آنها دخالتی در ملاک تواتر ندارد و باید متواترات سایر ادیان و مذاهب را نیز بپذیریم درحالیکه در ادیان و مذاهب متواترات متناقض وجود دارد!
ثانیا وقتی ملاک تواتر یقین آوری باشد جنبه شخصی پیدا می کند و یک خبر برای کسی یقین می آورد ولی برای شخص دیگر موجب یقین نمی شود و اعتباری نخواهد داشت. البته موضوعات عقیدتی محل بحث است.

عصاره و پاسخ‌اول در یک نگاه (خلاصه ۶۰ کلمه‌ای)

امامت با نبوت یکی نیست؛ حضرت ابراهیم علیه السلام پس از امتحانات خاص به مقام امامت رسیدند و این مقام مانع نبوتشان نبود. در حدیث متواتر، طبقات خبری از فرق اسلامی نقل می‌کنند و ملاک تواتر، یقین‌آوری است، نه شخصی بودن خبر. همچنین آیه ۵ قصص امامت برای غیرنبی را اثبات می‌کند.

پاسخ حضرت استاد علی ساعی (عبدالله مشکات)

مدرس و پژوهشگر منظومه معارف حکمت و عترت | کانون فرهنگی سروش بامدادان

چنین نیست که «قبل از اسلام امامت همان نبوت باشد و یا هر پیامبری امام باشد» چرا که حضرت ابراهیم علیه السلام با اینکه مقام نبوت داشتند اما به مقام امامت نرسیده بودند و بعد از امتحانات و ابتلائات خاص به این مقام رسیدند و عدم امامت شان مانع نبوت شان نبود! و این امکان بود که اصلا به مقام امامت نرسند ولی مقام نبوت شان محفوظ بماند.
البقره : 124 و إذ ابتلى‏ إبراهیم ربه بکلمات فأتمهن قال إنی جاعلک للناس إماما قال و من ذریتی‏ قال لا ینال عهدی الظالمین
(به خاطر آورید) هنگامى که خداوند، ابراهیم را با وسایل گوناگونى آزمود. و او به خوبى از عهده این آزمایشها برآمد. خداوند به او فرمود: «من تو را امام و پیشواى مردم قرار دادم!» ابراهیم عرض کرد: «از دودمان من (نیز امامانى قرار بده!)» خداوند فرمود: «پیمان من، به ستمکاران نمى‏رسد! (و تنها آن دسته از فرزندان تو که پاک و معصوم باشند، شایسته این مقامند)»
پس جعل امامت حضرت ابراهیم علیه السلام بعد از امتحانات نبوی ایشان بود!
در حدیث متواتر صحبت از ادیان و مذاهب نیست چرا که طبقات مختلف خبری را نقل میکنند و این طبقات از هر صنف و دین و مذهبی (البته از فرق اسلامی) میتواند باشد!

#تکلمه_سوال2521

جناب استاد پاسخ استاد دلگشا را خدمتتان ارسال می کنم
[Forwarded from سعید حسن زاده دلگشا]
سلام و سپاس
1. امتحانات الهی حضرت ابراهیم (مذکور در 124 بقره) ممکن است قبل از نبوت ایشان باشد.
2. جمله پایانی آیه مذکور (عهد من به ظالمان نمی رسد) شامل همه انبیا می شود پس هیچ پیامبری از آن (عهد) مستثنا نیست و هر پیامبری امام است زیرا تنها فرزندان ظالم حضرت ابراهیم را از آن عهد (امامت) مستثنی کرده است پس فرزندان معصوم آن حضرت، امام هستند که همان پیامبران از نسل ابراهیم اند.
3. هیچ آیه ای دلالت بر امامت غیرنبی ندارد.
4. دو اشکال وارده بر اعتبار خبر متواتر در عقاید (تناقض متواترات ادیان و مذاهب + شخصی و نسبی بودن اعتبار خبر متواتر) بی جواب ماند.
5. آیا ایشان دعوت به گروه را می پذیرند؟

#تکمله_پاسخ2521 برگ دوم

از جمله ابتلائات حضرت ابراهیم علیه السلام آتش نمرود و ذبح حضرت اسماعیل علیه السلام بود که هر دو در دوران نبوت ایشان اتفاق افتادند. پس جعل مقام امامت ایشان بعد از نبوتشان بود!
عن الصادق علیه السلام انه ما ابتلاه الله به فی نومه من ذبح ولد اسمعیل أبى العرب، فأتمها إبراهیم و عزم علیها و سلم لأمر الله، فلما عزم قال الله تعالى ثوابا له لما صدق، و عمل بما أمر الله إنی جاعلک للناس إماما
تفسیر نور الثقلین، ج‏1، ص: 120

مقام امامت برتر از مقام نبوت و رسالت و خلت است، بایستی امام تمام کمالات مذکور را داشته باشد تا به فیض امامت دست یابد.
عن زید الشحام قال: سمعت أبا عبد الله علیه السلام یقول: ان الله تبارک و تعالى اتخذ إبراهیم عبدا قبل أن یتخذه نبیا، و ان الله اتخذه نبیا قبل أن یتخذه رسولا، و ان الله اتخذه رسولا قبل ان یتخذه خلیلا، و ان الله اتخذه خلیلا قبل أن یجعله إماما، فلما جمع له الأشیاء «قال إنی جاعلک للناس إماما» قال: فمن عظمها فی عین إبراهیم «قال و من ذریتی قال لا ینال عهدی الظالمین» قال: لا یکون السفیه امام التقى.
تفسیر نور الثقلین، ج‏1، ص: 121

#تکلمه_سوال2521

جناب استاد پاسخ استاد دلگشا را خدمتتان ارسال می کنم
[Forwarded from سعید حسن زاده دلگشا]
...
2. جمله پایانی آیه مذکور (عهد من به ظالمان نمی رسد) شامل همه انبیا می شود پس هیچ پیامبری از آن (عهد) مستثنا نیست و هر پیامبری امام است زیرا تنها فرزندان ظالم حضرت ابراهیم را از آن عهد (امامت) مستثنی کرده است پس فرزندان معصوم آن حضرت، امام هستند که همان پیامبران از نسل ابراهیم اند.
...

#تکمله_پاسخ2521_برگ_سوم

در برگ دوم ذکر شد که در زمان جعل امامت شان مقام نبوت و رسالت و خلت داشتند و اگر مقام امامت برای ایشان جعل نمیشد باز همان مقامات قبلی را دارا بودند!
عبارت « و من ذریتی...» و «...لا ینال عهدی الظالمین » اشاره لطیفی به این نکته است که از میان ذریه حضرت ابراهیم علیه السلام ظالمانی خواهند بود ... و به حکومت خواهند رسید در حالیکه امام نیستند... اشاره به مدعیان دروغین امامت و ولایت و خلافت...
اینکه مقام امامت به ظالمان نمیرسد اثبات این مطلب نیست که هر کس به این مقام نرسد ظالم است، اگر صحیح باشد آنوقت به غیر از انبیاء همه ظالم خواهند بود، چه انسانهای والایی که حتی مقام نبوت هم نداشتند اما موحد و عادل بودند مثل لقمان و سلمان و ... یاران بدر و احد و شهدای کربلا و ... و اهل بیت غیر چهارده معصوم...
ظلم مورد اشاره، در درجه اول ظلم شرک به خداست.... در واقع مقام امامت به منتخبین محبوب از میان ذریه حضرت ابراهیم علیه السلام تعلق خواهد گرفت. توحید و عدالت شرط لازم نیل به مقام امامت هستند نه شرط کافی...
... عن أمیر المؤمنین حدیث طویل یقول فیه: قد خطر على من ماسه الکفر تقلد ما فوضه الى أنبیائه و أولیائه بقوله لإبراهیم:
«لا ینال عهدی الظالمین» اى المشرکین لأنه سمى الشرک ظلما بقوله «إن الشرک لظلم عظیم»
تفسیر نور الثقلین، ج‏1، ص: 121
دلیل علمی دیگر که اثبات میکند لازم نیست هر پیغمبری امام باشد این است که در زمان حضرت ابراهیم حین رسالت ایشان چندین پیغمبر دیگر نیز حضور داشتند مثل جناب لوط و ... و به یقین در هر عصر تنها یک امام میتواند باشد علی رغم حضور همزمان چندین پیامبر و انجام امر نبوت و رسالت. و حضرت ابراهیم بعد از کسب مقام امامت شان امام دیگر انبیای عصر خود نیز بودند!

#تکلمه_سوال2521

جناب استاد پاسخ استاد دلگشا را خدمتتان ارسال می کنم
[Forwarded from سعید حسن زاده دلگشا]
...
3. هیچ آیه ای دلالت بر امامت غیرنبی ندارد.
...

#تکمله_پاسخ2521_برگ_چهارم

عدم نزول آیه در موضوعی خاص نشان بطلان و یا نادیده گرفتن آن نخواهد بود، چه بسیار احکامی که از ناحیه سنت حاصل شده! و به جان و دل آن را پذیرفته ایم.
الحشر : 7 ... و ما آتاکم الرسول فخذوه و ما نهاکم عنه فانتهوا و اتقوا الله إن الله شدید العقاب
! آنچه را رسول خدا براى شما آورده بگیرید (و اجرا کنید)، و از آنچه نهى کرده خوددارى نمایید و از (مخالفت) خدا بپرهیزید که خداوند کیفرش شدید است!
از طرف دیگر جناب طالوت در زمان پیغمبر خویش از طرف خدا به امارت و سلطنت قوم خویش منسوب شدند که نشان امامت ایشان بر اهل زمان خویش میباشد.
البقره : 247 و قال لهم نبیهم إن الله قد بعث لکم طالوت ملکا قالوا أنى یکون له الملک علینا و نحن أحق بالملک منه و لم یؤت سعه من المال قال إن الله اصطفاه علیکم و زاده بسطه فی العلم و الجسم و الله یؤتی‏ ملکه من یشاء و الله واسع علیم
و پیامبرشان به آنها گفت: «خداوند (طالوت) را براى زمامدارى شما مبعوث (و انتخاب) کرده است.» گفتند: «چگونه او بر ما حکومت کند، با اینکه ما از او شایسته‏تریم، و او ثروت زیادى ندارد؟!» گفت: «خدا او را بر شما برگزیده، و او را در علم و (قدرت) جسم، وسعت بخشیده است. خداوند، ملکش را به هر کس بخواهد، مى‏بخشد و احسان خداوند، وسیع است و (از لیاقت افراد براى منصب‏ها) آگاه است.»

#تکلمه_سوال2521

جناب استاد پاسخ استاد دلگشا را خدمتتان ارسال می کنم
[Forwarded from سعید حسن زاده دلگشا]
...
4. دو اشکال وارده بر اعتبار خبر متواتر در عقاید (تناقض متواترات ادیان و مذاهب + شخصی و نسبی بودن اعتبار خبر متواتر) بی جواب ماند.
...

#تکمله_پاسخ2521_برگ_پنجم

قطعیت خبر متواتر به اثبات عقل و تایید قلب است قانونی نمودن خبر متواتر و عدم اجماع در تدوین نظر واحد نشان آین حقیقت غیر قابل انکار است که قلب باید با رهبری عقل خبری را تایید نماید و رتبه رهیابی هر شخص و یا گروهها و رسیدنشان به درجه یقین متفاوت از همدیگر هستند و علت آن مربوط به سطح بهره مندی شان از عقل و علم میباشد. ولی آنچه را که هیچ گروهی نمیتواند انکارش کند اطمینان آوری خبر متواتر است و هیچ کس نمیتواند سطح تشخیص خود را ملاک قطعیت خبر متواتر قرار دهد! پس صرف خبر ملاک وثاقت آن نیست بلکه باید آن را پذیرفته و توثیقش نماید!
تنها راه رهیابی به اجماع واحد در تشخیص ملاک توقیق خبر متواتر و دیگر اخبار رعایت مسلمات اخلاقی و علمی است، وقتی قلوب با ارزش های غیر قابل انکار آراسته شود رسیدن به ملاک واحد آسانتر است اما اجماع قلوب متشتت بر ملاک واحد محال است.
#تکلمه_سوال2521

جناب استاد پاسخ استاد دلگشا را خدمتتان ارسال می کنم
[Forwarded from سعید حسن زاده دلگشا]
سلام و سپاس
5. آیا ایشان دعوت به گروه را می پذیرند؟

#تکمله_پاسخ2521 برگ تشکر

از دعوت ایشان که نشان حسن نظر و رفاقت و دوستی و همچنین نشان احترام و تقدیر از علم و تحقیق و پژوهش میباشد، کمال امتنان و تقدیر و تشکر را دارم!
اما به لحاظ بضاعت اندک بهره زمانی و عدم توانایی در ادای حق حقوق یاران گروه موحدان و و واهمه ایجاد مزاحمت برای عزیزان، لذا عذر بنده را برای حضور میان فرهیختگان را پذیرا باشید ان شاء الله با توسعه توفیقات با اشتیاق تام در محضرشان حاضر خواهم شد.

آیا این پاسخ برای شما روشنگر بود؟ بازخورد شما به بهبود پاسخ‌ها و تنظیم جلسات کمک می‌کند.
ضمیمه صوتی: این پرسش در حال حاضر فاقد فایل صوتی است و پاسخ به‌صورت مکتوب و برهانی ارائه گردیده است.

پرسش‌های مرتبط

پاسخ‌های رسمی
#سوال۳۱۰۰
#سوال۱۳۱۳
#سوال۳۱۰۱
#سوال۳۰۹۹
چگونه از راه دور زائر خانه خدا باشیم؟
احکام فقهی • ۹ شهریور ۱۴۰۱
#سوال۳۶۶۳
تأثیر خرید گندم، آرد و نان بر مال و برکت چیست؟
احکام فقهی • ۱۹ شهریور ۱۴۰۵ • ضمیمه صوتی