چرا در این حدیث شریف، حضرت اباعبدالله علیه السلام برای تفسیر آیه یوم یکشف عن ساق، از پای مبارک کشف ازار نمودند با این که در زبان عربی الکشف عن الساق، به معنای شدت و سختی است؟ آیا منظور امام این بود که در قیامت کشف ازار از پای مبارک واقع خواهد شد؟ و آیا غیر از شرح شیخ صدوق، می تواند ارتباطی با سجده بر خلیفه الله داشته باشد؟
عن أبی عبد الله ع فی قوله عز و جل یوم یکشف عن ساق قال تبارک الجبار ثم أشار إلى ساقه فکشف عنها الإزار قال و یدعون إلى السجود فلا یستطیعون قال أفحم القوم و دخلتهم الهیبه و شخصت الأبصار و بلغت القلوب الحناجر- خاشعه أبصارهم ترهقهم ذله و قد کانوا یدعون إلى السجود و هم سالمون.( التوحید (للصدوق)، ص: 155)
چرا امام صادق (ع) برای تفسیر آیه «یوم یکشف عن ساق» از پای خود کشف ازار نمودند؟
عصاره و پاسخاول در یک نگاه (خلاصه ۶۰ کلمهای)
کشف ازار از پای امام صادق (ع) برای تفسیر آیه «یوم یکشف عن ساق» به معنای آشکار شدن حجاب نور و حقیقت سجده است، نه شدت و سختی. این عمل نشان میدهد که خداوند متعال فراتر از جسم است و حقیقت سجده در قیامت برای مؤمنان آشکار میشود، در حالی که منافقان قادر به سجده نخواهند بود.
پاسخ حضرت استاد علی ساعی (عبدالله مشکات)
مدرس و پژوهشگر منظومه معارف حکمت و عترت | کانون فرهنگی سروش بامداداناگر خوب به حدیث توجه نماییم موضوع کاملا آشکار خواهد شد!
عن أبی عبد الله ع فی قوله عز و جل یوم یکشف عن ساق قال تبارک الجبار ثم أشار إلى ساقه فکشف عنها الإزار قال و یدعون إلى السجود فلا یستطیعون قال أفحم القوم و دخلتهم الهیبه و شخصت الأبصار و بلغت القلوب الحناجر- خاشعه أبصارهم ترهقهم ذله و قد کانوا یدعون إلى السجود و هم سالمون.
التوحید (للصدوق)، ص: 155
محمد بن علی حلبی از امام صادق (علیه السلام): نقل میکند که آن حضرت، دربارهی فرمودهی خداوند که میفرماید: روزی که از ساق، آشکار میشود. آن حضرت فرمودند: خداوند جبار، مبارک است (دارای رحمت و برکت میباشد) سپس آن حضرت به ساق (مبارک) خود اشاره کردند و گوشهی شلوار را کنار زدند و فرمودند: (منافقان)، به سجده دعوت میشوند، (اما) قدرت (انجام آن را) ندارند و فرمودند: آنها، ساکت و درمانده میشوند و ترس بر آنها وارد میگردد و چشمها، از (حدقه) بیرون میآید و قلبهایشان به حلق میرسد. چشمهایشان داخل رفته و از خواری فریاد میکشند و در حالی که تسلیم شدهاند و به سجده دعوت میشوند.
دقت نماییم
فی قوله عز و جل یوم یکشف عن ساق قال تبارک الجبار ثم أشار إلى ساقه فکشف عنها الإزار قال
اگر خوب توجه نماییم ! حضرت بعد از بیان آیه «یوم یکشف عن ساق» جمله ی « تبارک الجبار» را بکار برده اند، یعنی حضرت در بیان این مطلب هستند که خدا بزرگتر و والاتر از آن است که دارای ساق باشند- بعد ازار خود را بالا میبرند، یعنی اینطوری کشق ساق کتتد-
در واقع در روز قیامت خدای بلند مرتبه رمزی از رموز هستی را آشکار میکند- روزی که از ساق آشکار شود، در این هنگام حقیقت سجده به نمایش در می آید و خشوع و خضوع واقعی رخ مینماید! اما چون در نهاد خود هیچ بهره ای از بندگی واقعی و خشوع و خضوع ندارند پس از نمایش آن عاجز خواهند بود.
القلم : 42 یوم یکشف عن ساق و یدعون إلى السجود فلا یستطیعون
(به خاطر بیاورید) روزى را که از ساق آشکار گردد و دعوت به سجود مىشوند، اما نمىتوانند (سجود کنند).
در این حدیث موضوع بهتر خود را نشان میدهد!
عن عبید بن زراره عن أبی عبد الله ع قال: سألته عن قول الله عز و جل یوم یکشف عن ساق قال کشف إزاره عن ساقه و یده الأخرى على رأسه فقال سبحان ربی الأعلى.
التوحید (للصدوق)، ص: 155
عبیدبن زراره میگوید: از امام صادق (علیه السلام) دربارهی سخن خداوند پرسیدم که میفرماید: روزی که از ساق، آشکار میشود (در این لحظه) آن حضرت شلوار را از ساق کنار زدند، و دست دیگر را بر سر گذاشتند و فرمودند: پاک است خداوند من که برتر است.
کشف ساق، کشف راز است!!!!!
عن أبی الحسن ع فی قوله عز و جل یوم یکشف عن ساق قال حجاب من نور یکشف فیقع المؤمنون سجدا و تدمج أصلاب المنافقین فلا یستطیعون السجود . التوحید (للصدوق)، ص: 154
روزی که از ساق آشکار میشود فرمودند: پرده و حجابی از نور آشکار میشود و مؤمنان به سجده میروند و پشت منافقان فرو میرود و (دیگر) نمیتوانند سجده کنند.