جناب استاد در حکمت 111 نهج البلاغه بعد از برگشت از جنگ صفین یکی از یاران دوست داشتنی امام از دنیا رفت و امام در این مورد فرمودند اگر کوهی مرا دوست بدارد .در هم فرو میریزد .
چرا باید کسی که امام را دوست می دارد باید فرو بریزد؟؟
منظور از این فرو ریختن چیست؟
آیا ملاقات جسمانی با امام علی (ع) نهایت ارادت است؟
عصاره و پاسخاول در یک نگاه (خلاصه ۶۰ کلمهای)
منظور از فرو ریختن کوه در کلام امام علی (ع) این است که عظمت عشق و محبت ایشان، یا خشیت الهی که در برابر آن قرار میگیرد، فراتر از تحمل کوه است. همانطور که قرآن یا امانت الهی بر کوه عرضه شود، از ترس خدا متلاشی میشود.
پاسخ حضرت استاد علی ساعی (عبدالله مشکات)
مدرس و پژوهشگر منظومه معارف حکمت و عترت | کانون فرهنگی سروش بامدادانلو أحبنی جبل لتهافت= اگر کوهى مرا دوست دارد خرده خرده از هم فرو ریزد.
تحمل عظمت عشق مولا امیرالمومنین علیه السلام از طاقت جبال خارج است. میان عاشق و معشوق تناسب خاصی وجود دارد. اگر موقعیت طرفین عشق برابر باشد تحمل و تبادل عشق میان آنها سهل و آسان خواهد بود. اما زمانیکه میان عاشق و معشوق کفو مقامی وجود نداشته باشد روابط عشقی آنها متفاوت خواهد بود.
بحر محبت آقا امیر المومنین علیه السلام در کوزه جان جبل موجب خورد شدن آن میگردد.
هر موجود در این عالم بنا به ظرف و ظرفیت خویش از موهبت محبت مولا بهره مند هست. اگر میزان محبت بالا رود وجودشان متلاشی میگردد.
کلام مولا نشان از شعور کوه به مقام ولایی مولا دارد و دوست داشتن در کلام امیر مومنان علیه السلام اشاره به حقیقت و حق محبت مولا اشاره دارد.
همانطوریکه اگر قرآن بر کوه نازل میشد از خشیت الهی متلاشی میشد.
و یا اینکه وقتی امانت الهی به آسمانها و زمین و کوهها عرضه شد ترسیده و از پذیرش آن ابا نمودند.
هبوط سنگ از خشیت الهی جای کوه را در فهم و معرفت مقام ولایت برجسته تر میکند.
الأحزاب : 72 إنا عرضنا الأمانه على السماوات و الأرض و الجبال فأبین أن یحملنها و أشفقن منها و حملها الإنسان إنه کان ظلوما جهولا
ما امانت (تعهد، تکلیف، و ولایت الهیه) را بر آسمانها و زمین و کوهها عرضه داشتیم، آنها از حمل آن سر برتافتند، و از آن هراسیدند اما انسان آن را بر دوش کشید او بسیار ظالم و جاهل بود، (چون قدر این مقام عظیم را نشناخت و به خود ستم کرد)!
الحشر : 21 لو أنزلنا هذا القرآن على جبل لرأیته خاشعا متصدعا من خشیه الله و تلک الأمثال نضربها للناس لعلهم یتفکرون
اگر این قرآن را بر کوهى نازل مىکردیم، مىدیدى که در برابر آن خاشع مىشود و از خوف خدا مىشکافد! اینها مثالهایى است که براى مردم مىزنیم، شاید در آن بیندیشید
البقره : 74 ثم قست قلوبکم من بعد ذلک فهی کالحجاره أو أشد قسوه و إن من الحجاره لما یتفجر منه الأنهار و إن منها لما یشقق فیخرج منه الماء و إن منها لما یهبط من خشیه الله و ما الله بغافل عما تعملون
سپس دلهاى شما بعد از این واقعه سخت شد همچون سنگ، یا سختتر! چرا که پارهاى از سنگها مىشکافد، و از آن نهرها جارى مىشود و پارهاى از آنها شکاف برمىدارد، و آب از آن تراوش مىکند و پارهاى از خوف خدا (از فراز کوه) به زیر مىافتد (اما دلهاى شما، نه از خوف خدا مىتپد، و نه سرچشمه علم و دانش و عواطف انسانى است!) و خداوند از اعمال شما غافل نیست.
لطیفه و حسن کلام
و إن منها یعنی من الحجاره لما یهبط من خشیه الله
إذا أقسم علیها باسم الله و بأسماء أولیائه محمد و علی و فاطمه و الحسن و الحسین و الطیبین من آلهم صلى الله علیهم
بحار الأنوار (ط - بیروت)، ج67، ص: 163
و إن منها لما یهبط من خشیه الله
بعضى از این سنگها فرود مىآید از خشیت خدا وقتى آنها را قسم به خدا و به اسماء اولیاء خدا محمد و على و فاطمه و حسن و حسین و اولاد پاکش علیهم السلام بدهند