کلام و عقاید

توبه در زمان ظهور امام زمان (عج) پذیرفته نخواهد شد، زیرا عصر ظهور نشئتی ویژه و آخرالزمانی است و توبه در آن زمان مانند توبه در برزخ است که دیگر سودی ندارد. توبه باید قبل از وقوع عذاب و در فرصت مناسب انجام شود. این بدان معناست که نباید از توبه برای گستاخی در گناه استفاده کرد، بلکه باید در زمان امکان گناه و قبل از رسیدن عذاب، به درگاه الهی روی آورد.

دیدار خداوند در دنیا از طریق تغییرات جهشی سطح معرفت، فوران عشق، نشاط عبادات، خلوت‌های عرفانی، مناجات، نماز، روزه، توبه، تمرینات توحیدی و ارتباط با اهل بیت عصمت و طهارت حاصل می‌شود. این دیدارها مقدمه‌ای برای لقاء پروردگار در آخرت هستند و کسانی که در دنیا به این مقامات نائل شوند، در آخرت نیز خداوند را دیدار خواهند کرد.

تبدیل بدی‌ها به خوبی‌ها توسط خداوند با قدرت او امکان‌پذیر است؛ همان‌طور که فضولات موجودات به گیاه و درخت و گل تبدیل می‌شوند و از آن‌ها میوه و عسل به وجود می‌آید، خداوند نیز زشتی‌های شخص توبه‌کار را به نیکی‌های فوق‌العاده مبدل می‌سازد.

در عالم ذر همه ارواح به توحید، رسالت و ولایت اقرار داشتند، اما عده‌ای با ایمان و عده‌ای منافق بودند. عالم دنیا فرصت جبران و ادامه امتحان است و امکان انحراف یا هدایت وجود دارد. کفر پس از ایمان هراسناک است و توبه کسانی که بر کفر افزوده‌اند پذیرفته نمی‌شود.

هبوط آدم تنبیه بود، اما نقشه هدایت و مسیر بازگشت به جایگاه قبلی و حتی بالاتر به او عطا شد. اگر هبوط اتفاق نمی‌افتاد، بشر همچنان در آزمون بندگی شرکت می‌کرد، هرچند شکل و مواد امتحانی متفاوت بود.

دعایی مؤثر است که با تهذیب نفس، ترک گناه و انجام اعمال صالح همراه باشد؛ دعای بدون عمل، بی‌اثر است. برای دریافت ثواب انبیا، باید اهل ورع و تقوا بود و خلق و راه و رسم پیامبر را داشت. خداوند به اندازهٔ توانایی تکلیف می‌فرماید و بشر قادر به فتح قله‌های بندگی است.

تفاوت میان «تاب علیک» و «تبت إلیک» در این است که اولی به معنای توجه و رجوع خاص خداوند به بنده برای بازگشت اوست، و دومی به معنای بازگشت خود بنده به سوی خدا. هر دو عبارت در قرآن برای تشویق به توبه و بازگشت به سوی خداوند به کار رفته‌اند و نشان‌دهندهٔ رحمت و مهربانی الهی هستند.

تعلقات در جان آدمی به دلیل وجود نفس است، حتی اگر شیطان نباشد؛ نفس انسان قبل از شیطان او را فریب می‌دهد. عالم برزخ نمایشگاه اعمال دنیوی است که افکار، اعمال و نیات عینیت می‌یابند و هر کس در گرو اعمال خویش است. عبادت سه نوع است: تاجرانه، بردگان و احرار که رضوان خدا را می‌جویند. عالم برزخ دانشگاه بندگی خداست.

عالم دنیا فرصتی برای جبران کاستی‌هاست و تکالیف وضع‌شده برای شخص حلال‌زاده شامل حال حرام‌زاده نیز می‌شود. انسان می‌تواند با توبه و انابه، انتخاب‌های گذشته را جبران کرده و شرایط زندگی‌اش را تغییر دهد؛ زیرا قرآن همه را به صراط مستقیم دعوت می‌کند.

فشار قبر به بدن مثالی یا برزخی وارد می‌شود که پس از مرگ، روح در آن قرار می‌گیرد و نه به جسم خاکی که در حال پوسیدن است. این فشار برای مؤمنان کفاره گناهان و برای کافران عذاب است و ارتباطی با نوع قبر، زمان مرگ یا وابستگی‌های دنیوی ندارد. مؤمنان خالص، فشار قبر ندارند و حتی از آن استقبال می‌کنند.