پرش به محتوا

notifications_active جلسه هفتگی مشکات نور: پنج‌شنبه‌ها ساعت 20:۳۰ در مسجد حاج رضا

سوال شماره ۱۳۵۰ ۲۹ مرداد ۱۴۰۱ پاسخ رسمی استاد علی ساعی (عبدالله مشکات) تأیید شد سطح محتوا: تخصصی

حدوث دهری چیست و چه تفاسیری از آن ارائه شده؟

محور استناد: به متن پاسخ مراجعه شود ۶ بار مشاهده ۲۳ یادداشت و حاشیه تبیینی
پاسخ معتبر مکتوب و مستند
پرسشگر گرامی: پژوهشگر معارف اسلامی (ناشناس)
کد رهگیری: #Q-1350

سلام استاد حدوث دهری یعنی چه و چه تفسیرهایی تاکنون از آن ارائه شده؟

دسته‌بندی موضوعی: فلسفه و منطق فلسفی

عصاره و پاسخ‌اول در یک نگاه (خلاصه ۶۰ کلمه‌ای)

حدوث دهری، نظریه‌ای از میرداماد است که هستی را به سه ظرف زمان (موجودات متغیر)، دهر (موجودات ثابت) و سرمد (هستی محض) تقسیم می‌کند. محققان توضیحات او را مبهم دانسته و به چگونگی ارتباط این سه ظرف و مفهوم سرمدی بودن آن ایراداتی وارد کرده‌اند.

پاسخ حضرت استاد علی ساعی (عبدالله مشکات)

مدرس و پژوهشگر منظومه معارف حکمت و عترت | کانون فرهنگی سروش بامدادان

چرا به دهر خود را خسته زمانی کنیم و به ذات سرمدی جسارت روا داریم، سکوت در برابر ذات یگانه ی حق زیباترین تعریف ما از آستان اوست
موضوع حدوث دهری از نظریات ابداعی میرداماد است که ایشان تقریبا در همه کتبش علی الخصوص در کتاب قبسات به تبین این موضوع پرداخته است، اما محققان توضیحات میرداماد را در باره نظریه حدوث دهری کافی نمیدانند و به اجمال و ابهام آن قائلند!
میرداماد قائل است که جامع و فراگیرنده تمام هستی‏ها، در واقع و نفس الامر، سه چیز است: زمان، دهر و سرمد و از آنها به نام وعاء یاد می‏کند و اینچنین توضیح میدهد:.
1. وعاء زمان، و آن جامع و فراگیرنده اشیاء و هستی‏های دارای کمیت و سیلان، و یا نیستی موصوف به کمیت و استمرار مربوط به موجودات متغیر جهانی است و از خصوصیات و ویژگی‏های تمامیت آنها، دگرگونی و تغییر پذیری است.
2. وعاء دهر، و آن فراگیرنده تمام هستی‏های ثابت و پایدار غیر مسبوق به عدم زمانی و فاقد تغییر و کمیت است و در حقیقت و در واقع، صفحه تمام عالم هستی است.
3. وعاء سرمد، و آن شامل هستی محض و حقیقت حقه کل حقایق جهانی است، و منزه و به دور از هرگونه تغییر و دگرگونی است و همیشه بوده و به هیچوجه، سابقه نیستی برای او نیست و از هر نظر، در فعلیت محض و کمال مطلق است. و چنان که وعاء دهر گسترده‏تر و در منزلت و پایگاهی والاتر از زمان است، وعاء سرمد نیز چنین است، یعنی فراتر و برتر و اقدس و اکبر و اجل از دهر است. پس حدوث به حسب سبق العدم سزاوار است که حدوث دهری باشد. ...

این مطالب مختصری مطلبی از نظریه حدوث دهری میرداماد میباشد، شرح و نقد نظر او و بیان آراء و نظریات و دیدگاه های محققان به فراغتی فراتر از این محیط را میطلبد ...
اما مختصر بیان
میرداماد علی الظاهر چگونگی استخراج و اثبات و ابداع این نظریه را بیان نکرده، علی الخصوص به چگونگی ارتباط این سه ظرف-سرمد و دهر و زمان- نپرداخته، علی الخصوص وعاء سرمد که به منزله ی حصر سرمدی است یعنی حد سرمدی - نعوذ بالله- اگر سرمد را ظرف و حضرت سرمدی را مظرف آن در نظر بگیریم در واقع وجودی لایتناهی را در حد و مرزی بنام سرمد محدود کرده ایم!

حال هیچ اشاره ای به چگونگی ارتباط موجودی زمانی با وجود سرمدی نشده است، آیا وعاء دهر حائل و مانع بین وعاء زمان و وعاء سرمدی است؟؟؟ آیا وعاء سرمدی بر وعاء زمانی هیچ احاطه ای ندارد؟ آیا این سه وعاء از همدیگر جدا هستند؟ آیا این جدایی به نوعی بر نقصان و کاستی وعاء سرمدی اشاه نمیکند؟ یعنی سرمد دیگر سرمدی نیست؟
آیا بنا به توضیحات میر داماد آیا عدم هم نوعی وجود هست؟؟؟
آیا این نظریه -نعوذ بالله - به عجز کبریایی اشاره نمیکند_ ثم ثم ثم نعوذ بالله- آیا این نظریه موجود سرمدی را عددی نمیکند، یعنی موجود سرمدی را در کنار موجود دهری و زمانی قرار نمیدهد؟؟؟
و هزاران سوالی که این نظریه عاجز از جوابگویی آن است!
آنچه از یقینیات است اینستکه الله، موجودات را در حالیکه نبودند آفرید و وجود موجودات هیچ تزاحمی برای ذات یگانه و غیر قابل وصف کبریایی ایجاد نمیکند! خدای واحد و احد با اسماء حسنایش بر تمام ابعاد هستی محیط است و ذات غیر قابل بیان حضرتش فراتر از آن است که با احاطت بر موجودات وصف شود، یعنی «الله اکبر» خدا بالاتر از آن است که وصف شود و به تعریف و توضیح آید و راه ما در شناخت او تا مرز آیات و اسماء و امثال اوست!

آیا این پاسخ برای شما روشنگر بود؟ بازخورد شما به بهبود پاسخ‌ها و تنظیم جلسات کمک می‌کند.
ضمیمه صوتی: این پرسش در حال حاضر فاقد فایل صوتی است و پاسخ به‌صورت مکتوب و برهانی ارائه گردیده است.

پرسش‌های مرتبط

پاسخ‌های رسمی
#سوال۳۱۰۰
#سوال۱۳۱۳
#سوال۳۰۹۹
چگونه از راه دور زائر خانه خدا باشیم؟
احکام فقهی • ۹ شهریور ۱۴۰۱
#سوال۱۸۴۲
توضیح حدیث پیامبر دربارهٔ چادر حضرت فاطمه (س)؟
اهل‌بیت و تاریخ اسلام • ۲۹ مرداد ۱۴۰۱
#سوال۲۷۲
چرا امام حسین (ع) ملقب به فرزند سدرة المنتهی است؟
اهل‌بیت و تاریخ اسلام • ۲۶ تیر ۱۴۰۱
#سوال۳۱۰۱