در قرآن کریم چهل و هفت آیه راجع به انهار نازل شده که سی و هفت آیه از آن ها مربوط به بهشت هایی است که نهرها از زیر آنها روان است ولی در هیچکدام از این آیات نامی از درختانی که از زیر آن ها نهرها روان است ، برده نشده پس چرا در ترجمه ها و تفاسیر هر کجا نامی از این انهار برده شده آن را با درختان بهشتی قرین کرده اند؟ لطفا راهنمایی بفرمایید . متشکرم
چرا انهار بهشتی در قرآن با درختان قرین شدهاند؟
عصاره و پاسخاول در یک نگاه (خلاصه ۶۰ کلمهای)
در قرآن کریم، همیشه انهار بهشتی با درختان قرین نشدهاند. برخی آیات به تنهایی به انهار اشاره دارند و برخی دیگر به همراه درختان. تفاسیر مختلفی برای این موضوع وجود دارد که به تفاوت در بیان و مقصود اشاره میکنند.
پاسخ حضرت استاد علی ساعی (عبدالله مشکات)
مدرس و پژوهشگر منظومه معارف حکمت و عترت | کانون فرهنگی سروش بامدادانلزوما اینطوریکه میفرمایید نیست، برای نمونه به چند آیه با بعضی تفاسیر مربوطه شان ارجاع میدهم!
البقره : 74 ثم قست قلوبکم من بعد ذلک فهی کالحجاره أو أشد قسوه و إن من الحجاره لما یتفجر منه الأنهار و إن منها لما یشقق فیخرج منه الماء و إن منها لما یهبط من خشیه الله و ما الله بغافل عما تعملون
سپس دلهاى شما پس از آن (معجزات) سخت گردید و مانند سنگپارهها یا سختتر شد، زیرا پارهاى از سنگها هست که از آنها نهرها مىجوشد و پارهاى از آنها مىشکافد و آب از آن مىتراود و پارهاى از آنها از ترس خدا فرو مىریزد و خدا از آنچه انجام مىدهید غافل نیست.
و قال ابو محمد الحسن العسکری علیه السلام لما نزلت هذه الایه ثم قست قلوبکم من بعد ذلک فهی کالحجاره أو أشد قسوه فی حق الیهود و النواصب، فغلظ ما وبخهم به رسول الله صلى الله علیه و آله و سلم فقال جماعه من رؤسائهم
تفسیر نور الثقلین، ج1، ص: 90
ذوی الألسن و البیان منهم یا محمد انک تهجونا و تدعى على قلوبنا ما الله یعلم منها خلافه، ان فیها خیرا کثیرا نصوم و نتصدق و نواسى القراء! فقال رسول الله صلى الله علیه و آله انما الخیر ما أرید به وجد الله و عمل على ما امر الله تعالى فاما ما أرید به الریاء و السمعه و معانده رسول الله صلى الله علیه و آله و إظهار الغنى علیه و التمالک و الشرف فلیس بخیر بل هو الشر الخاص و وبال على صاحبه یعذبه الله به أشد العذاب، فقالوا اله یا محمد أنت تقول هذا و نحن نقول بل ما نتفقه الا لابطال أمرک و رفع ریاستک و لتفریق أصحابک عنک و هو الجهاد الأعظم نؤمل به من الله الثواب الأجل الأجسم
تفسیر نور الثقلین، ج1، ص: 90
البقره : 249 فلما فصل طالوت بالجنود قال إن الله مبتلیکم بنهر فمن شرب منه فلیس منی و من لم یطعمه فإنه منی إلا من اغترف غرفه بیده فشربوا منه إلا قلیلا منهم فلما جاوزه هو و الذین آمنوا معه قالوا لا طاقه لنا الیوم بجالوت و جنوده قال الذین یظنون أنهم ملاقوا الله کم من فئه قلیله غلبت فئه کثیره بإذن الله و الله مع الصابرین
و هنگامى که طالوت (به فرماندهى لشکر بنى اسرائیل منصوب شد، و) سپاهیان را با خود بیرون برد، به آنها گفت: «خداوند، شما را به وسیله یک نهر آب، آزمایش مىکند آنها (که به هنگام تشنگى،) از آن بنوشند، از من نیستند و آنها که جز یک پیمانه با دست خود، بیشتر از آن نخورند، از من هستند» جز عده کمى، همگى از آن آب نوشیدند. سپس هنگامى که او، و افرادى که با او ایمان آورده بودند، (و از بوته آزمایش، سالم بهدر آمدند،) از آن نهر گذشتند، (از کمى نفرات خود، ناراحت شدند و عدهاى) گفتند: «امروز، ما توانایى مقابله با (جالوت) و سپاهیان او را نداریم.» اما آنها که مىدانستند خدا را ملاقات خواهند کرد (و به روز رستاخیز، ایمان داشتند) گفتند: «چه بسیار گروههاى کوچکى که به فرمان خدا، بر گروههاى عظیمى پیروز شدند!» و خداوند، با صابران و استقامتکنندگان) است.
الرعد : 3 و هو الذی مد الأرض و جعل فیها رواسی و أنهارا و من کل الثمرات جعل فیها زوجین اثنین یغشی اللیل النهار إن فی ذلک لآیات لقوم یتفکرون
و او کسى است که زمین را گسترد و در آن کوهها و نهرهایى قرار داد و در آن از تمام میوهها دو جفت آفرید (پرده سیاه) شب را بر روز مىپوشاند در اینها آیاتى است براى گروهى که تفکر مىکنند!
إبراهیم : 32 الله الذی خلق السماوات و الأرض و أنزل من السماء ماء فأخرج به من الثمرات رزقا لکم و سخر لکم الفلک لتجری فی البحر بأمره و سخر لکم الأنهار
خداوند همان کسى است که آسمانها و زمین را آفرید و از آسمان، آبى نازل کرد و با آن، میوهها (ى مختلف) را براى روزى شما (از زمین) بیرون آورد و کشتىها را مسخر شما گردانید، تا بر صفحه دریا به فرمان او حرکت کنند و نهرها را (نیز) مسخر شما نمود
فی نهج البلاغه قال علیه السلام: و الشمس و القمر دائبین فی مرضاته یبلیان کل جدید و یقربان کل بعید.
تفسیر نور الثقلین، ج2، ص: 545
النحل : 15 و ألقى فی الأرض رواسی أن تمید بکم و أنهارا و سبلا لعلکم تهتدون
و در زمین، کوههاى ثابت و محکمى افکند تا لرزش آن را نسبت به شما بگیرد و نهرها و راههایى ایجاد کرد، تا هدایت شوید.
الإسراء : 91 أو تکون لک جنه من نخیل و عنب فتفجر الأنهار خلالها تفجیرا
یا باغى از نخل و انگور از آن تو باشد و نهرها در لابهلاى آن جارى کنى ...
قال: بلى، مرارا کثیره: منها ما حکى الله من قولهم: و قالوا ما لهذا الرسول یأکل الطعام و یمشی فی الأسواق لو لا أنزل إلیه ملک إلى قوله: مسحورا «1» و قالوا لو لا نزل هذا القرآن على رجل من القریتین عظیم «2» و قالوا لن نؤمن لک حتى تفجر لنا من الأرض ینبوعا إلى قوله کتابا نقرؤه.
البرهان فی تفسیر القرآن، ج3، ص: 586
نوح : 12 و یمددکم بأموال و بنین و یجعل لکم جنات و یجعل لکم أنهارا
و شما را با اموال و فرزندان فراوان کمک کند و باغهاى سرسبز و نهرهاى جارى در اختیارتان قرار دهد!
شکا الأبرش الکلبی إلى أبی جعفر (علیه السلام) أنه قال: لا یولد له، و قال: علمنی شیئا؟ قال: «استغفر الله فی کل یوم أو فی کل لیله مائه مره، فإن الله یقول: استغفروا ربکم إنه کان غفارا إلى قوله و یمددکم بأموال و بنین».
البرهان فی تفسیر القرآن، ج5، ص: 497
عن أبی جعفر (علیه السلام)، أنه وفد إلى هشام بن عبد الملک فأبطأ علیه الإذن حتى اغتم، و کان له حاجب کبیر «2» لا یولد له، فدنا منه أبو جعفر (علیه السلام) فقال له: «هل لک أن توصلنی إلى هشام و أعلمک دعاء یولد لک؟» قال: نعم، فأوصله إلى هشام، و قضى له جمیع حوائجه.
قال: فلما فرغ قال له الحاجب: جعلت فداک، الدعاء الذی قلت لی؟ قال له: «نعم قل فی کل یوم إذا أصبحت و أمسیت: سبحان الله، سبعین مره، و تستغفر عشر مرات، و تسبح تسع مرات «3»، و تختم العاشره بالاستغفار، یقول الله «4» استغفروا ربکم إنه کان غفارا یرسل السماء علیکم مدرارا و یمددکم بأموال و بنین و یجعل لکم جنات و یجعل لکم أنهارا» فقالها الحاجب فرزق ذریه طیبه کثیره، و کان بعد ذلک یصل أبا جعفر و أبا عبد الله (علیهما السلام).
البرهان فی تفسیر القرآن، ج5، ص: 497