اسم مستتر چیست و چرا مستتر است؟

حس و شعور هر صاحب توهمى، از او پوشیده پنهانى بود که پوشیده نبود (چه کنه ذات و حقیقتش، از خلق پنهان و آثارش هویدا و ظاهر است. یا آن‏که در کمال پنهانى، نهایت ظهور دارد و مى‏تواند همه اینها، بیان احوال آن نام مخلوق باشد. و در بعضى از نسخه‏ها در صدر حدیث، نام‏ها به جاى نام است و مؤید اول است آنچه بعد از این مى‏فرماید). که بعد از آن، آن نام را کلمه تمام و کاملى گردانید که مشتمل بود بر چهار جزء، که هر یک از آن اجزا، نامى هستند با هم که یکى از آنها پیش از دیگرى نبود. پس سه نام از آن نام‏ها را ظاهر گردانید، به جهت احتیاج خلائق به سوى آنها، و یک نام از آن نام‏ها را محجوب و مستور ساخت، و آن نامى است پوشیده از نظر جمیع خلائق که در خزانه علم خدا است، که غیر از او کسى آن را نمى‏داند و این نام‏هاى سه گانه، که ظاهر شدند، آنچه در میانه آنها کمال ظهور دارد، لفظ الله است تبارک و تعالى.
و حق سبحانه از براى هر نامى از این نام‏ها چهار رکن را رام و مسخر گردانید، پس آنچه مذکور شد دوازده رکن مى‏شود (که از ضرب سه در چهار، یا چهار در سه به هم مى‏رسد). بعد از آن، از براى هر رکنى از این رکن‏هاى دوازده‏گانه، سى نام را آفرید (که هر یک از آنها دلالت مى‏کند بر فعلى از افعال او) که به آن رکن‏ها منسوب‏اند (و مجموع سیصد و شصت نام مى‏شود چه حاصل از ضرب دوازده در سى، سیصد و شصت است). و آن: رحمان و رحیم و مالک و قدوس و خالق و بارى‏ء و مصور و حى و قیوم و لا تأخذه سنه و لا نوم و علیم و خبیر و سمیع و بصیر و حکیم و عزیز و جبار و متکبر و على و عظیم و مقتدر و قادر و سلام و مؤمن و مهیمن و باری و منشى‏ء و بدیع و رفیع و جلیل و کریم و رزاق و محیى و ممیت و باعث و وارث است». ...
تحفه الأولیاء (ترجمه أصول کافى)، ج‏1، ص: 358
خالق بی همتا تنها یک چشمه از بداعت و عظمت خود را آشکار نموده ، که مجموعه کل عالم هستی با تمام شگفتی هایش از آن یک چشمه یا از آن تک اسم خودش بوده ، تازه از آن تک اسمش سه قسمت اش آشکار و یک قسمت اش محجوب است! یعنی آن تک اسم به چهار اسم جلوه گر شدند که یک قسمت اسمش اسم مکنون و مخزون خداست!
سه قسمت آشکار شده نام خدا بخاطر نیاز مخلوقات بوده! در واقع آثاری از آن سه قسمت نام مقدس خدا در جان تمام مخلوقات به نوعی بروز و ظهور دارد و آثارش از وجود آنها متجلی است، هر چند که متوجه آن تمام آثارش نباشند! در واقع اگر جان خلاق شکافته شود تجلیات آن اسماء حسنا ظاهر خواهند شد!
اما آن اسم مکنون و مخزون را میتوانیم اینطور بیان کنیم که هیچ مخلوقی نمیتواند هیچ نشان و حدسی از آن داشته باشد، از نوع عظمت و زیبایی نیست بلکه فوق آن است، نه به حس آید نه به درک بلکه از جنس محسوسات و معقولات و هیچ مدرکاتی نیست و هیچ آثاری از آن نموده نشده است!
حتی از جنس زیبایی و لذت هم نیست تا نشانی از آن یافت شود!
شاید بتوان گفت که خلایق بعد از ظهور و بروز کامل اسماء آشکار خدا، یعنی بعد از آنکه اسماء حسنای الهی تمام نورانیت و آثارش را در جان خلایق به تمام به نمایش گذاشت و مخلوقات این قابلیت را پیدا کردند، توفیق ورود به مرحله اسم مکنون و مخزون را خواهند داشت!
لطیفه!
وقتی میگوییم حقیقت اسم الهی وجود بی نظیر محمدی است و به تبع آن حضرات معصومین علیهم السلام هستند، خود حضرات از تمام جنبه و عظمت وجودی شان خبر ندارند، بعد مخفی وجودشان از خودشان مخفی است! یعنی انوار محمدی چنین برتر و بالایند که هنوز خودشان از آن خبر ندارند! یعنی حضرات جنبه مکنون و مخزونی دارند! الله اکبر!!
عن أبی عبد الله ع قال:- إن الله تبارک و تعالى خلق اسما بالحروف غیر متصوت و باللفظ غیر منطق و بالشخص غیر مجسد و بالتشبیه غیر موصوف و باللون غیر مصبوغ منفی عنه الأقطار مبعد عنه الحدود محجوب عنه حس کل متوهم مستتر غیر مستور فجعله کلمه تامه على أربعه أجزاء معا لیس منها واحد قبل الآخر فأظهر منها ثلاثه أسماء لفاقه الخلق إلیها و حجب منها واحدا و هو الاسم المکنون المخزون فهذه الأسماء التی ظهرت فالظاهر هو الله تبارک و تعالى و سخر سبحانه لکل اسم من هذه الأسماء أربعه أرکان فذلک اثنا عشر رکنا ثم خلق لکل رکن منها ثلاثین اسما فعلا منسوبا إلیها فهو الرحمن الرحیم الملک القدوس الخالق البارئ المصور الحی القیوم لا تأخذه سنه و لا نوم العلیم الخبیر السمیع البصیر الحکیم العزیز الجبار المتکبر العلی العظیم المقتدر القادر السلام المؤمن المهیمن البارئ المنشئ البدیع الرفیع الجلیل الکریم الرازق المحیی الممیت الباعث الوارث فهذه الأسماء و ما کان من الأسماء الحسنى حتى تتم ثلاث مائه و ستین اسما فهی نسبه لهذه الأسماء الثلاثه و هذه الأسماء الثلاثه أرکان و حجب الاسم الواحد المکنون المخزون بهذه الأسماء الثلاثه و ذلک قوله تعالى- قل ادعوا الله أو ادعوا الرحمن أیا ما تدعوا فله الأسماء الحسنى‏ .
ابراهیم بن عمر، از امام جعفر صادق علیه السلام روایت کرده است که آن حضرت فرمود که: «خداى تبارک و تعالى، نامى را آفرید بى آن‏که صوتى از او سرزند و به حروف آن آواز دهد، و بدون آن، به لفظى تلفظ کند، یا جسدى داشته باشد کامل در مرتبه جسمیت، که سیاهى آن از دور نمایان باشد، و موصوف نبود به تشبیه (که کسى او را به چیزى تشبیه کند)، و به رنگى رنگ نشده بود، گوشه و کنارها از او برده شده، و اندازه‏ها از او دور شده بود.