علم به قضا و قدر چیست؟

معنای لغوی «بدا«»
این کلمه در لغت به معنای ظاهر شدن است
معنای اصطلاحی «بدا»
یعنی هر یا از احکام و قوانین اش را بخواهد محو و یا به اراده اش ثابت نگه میدارد!
این آیه تفسیر بدای الهی است
الرعد : 39 یمحوا الله ما یشاء و یثبت و عنده أم الکتاب
خداوند هر چه را بخواهد محو، و هر چه را بخواهد اثبات مى‏کند و «ام الکتاب» [لوح محفوظ] نزد اوست!
در واقع خدا بر حکمش تسلط دارد و میتواند حکمش را بنا به خواست اش تغییر دهد!
به بیان دیگر بعضی از قوانین الهی مشروط و مربوط به مسائل دیگری است که اگر تحقق یابد خدا هم حمکش را محو یا ثابت نگه میدارد! ولی در هر دو حالت خدای علیم آگاه به حکم نهایی خودش میباشد!
فرض فرمایید خدای متعای حکمی رانده اما دعای بنده را عاملی برای تغییر قضای خود قرار داده و با دعا حکمش را تغییر میدهد ! که به هر حال این اراده ی الهی که تحقق مییابد!
قال سمعته یقول إن الدعاء یرد القضاء ینقضه کما ینقض السلک و قد أبرم إبراما
الکافی (ط - الإسلامیه)، ج‏2، ص: 469
دعا قضا(ی الهی) را برمیگرداند و آن را از هم میگسلاند همانطوریکه ریسمان گسیخته میشود، هر چند که به سختی محکم شده باشد!
یعنی با دعای بنده اش در قضایش بدا میکند!
در هر حال قاضی خداست و بر قضایش نیز قاضی است!
در هر حال حکم نهایی همان آشکار سازی علم الهی است و فقط علم الهی است که معلوم و محقق میشود!
در سلسله ظهور علم الهی این مراتب چشم اندازی میکند!
علم الهی؛ مشیت الهی؛ اراده الهی؛ تقدیر الهی؛ قضای الهی؛ بدا یا عدم بدا(منطقه بدای الهی باز به اراده اش ایجاد شود یا نشود)؛ امضای الهی
وقتی علم الهی به امضاء برسد آن امر حتمی الوقوع است!
دست قدرت الهی مبسوطه است و هیچ وقت بسته نمیشود و بر حکمش نیز همین طور است
المائده : 64 و قالت الیهود ید الله مغلوله غلت أیدیهم و لعنوا بما قالوا بل یداه مبسوطتان ینفق کیف یشاء و لیزیدن کثیرا منهم ما أنزل إلیک من ربک طغیانا و کفرا و ألقینا بینهم العداوه و البغضاء إلى‏ یوم القیامه کلما أوقدوا نارا للحرب أطفأها الله و یسعون فی الأرض فسادا و الله لا یحب المفسدین
و یهود گفتند: «دست خدا (با زنجیر) بسته است.» دستهایشان بسته باد! و بخاطر این سخن، از رحمت (الهى) دور شوند! بلکه هر دو دست (قدرت) او، گشاده است هر گونه بخواهد، مى‏بخشد! ولى این آیات، که از طرف پروردگارت بر تو نازل شده، بر طغیان و کفر بسیارى از آنها مى‏افزاید. و ما در میان آنها تا روز قیامت عداوت و دشمنى افکندیم. هر زمان آتش جنگى افروختند، خداوند آن را خاموش ساخت و براى فساد در زمین، تلاش مى‏کنند و خداوند، مفسدان را دوست ندارد

تفسیر العیاشی عن ابن سنان عن أبی عبد الله ع یقول إن الله یقدم ما یشاء و یؤخر ما یشاء و یمحو ما یشاء و یثبت ما یشاء و عنده أم الکتاب و قال فکل أمر یریده الله فهو فی علمه قبل أن یصنعه لیس شی‏ء یبدو له إلا و قد کان فی علمه إن الله لا یبدو له من جهل.
بحار الأنوار (ط - بیروت)، ج‏4، ص: 121
امام صادق علیه السلام فرمود:
« خدا هر چه را بخواهد پیش می‏اندازد و هر چه را بخواهد مؤخر می‏کند و هرچه را بخواهد محو و هر چه را بخواهد اثبات می‏کند و کتاب ما در نزد اوست و فرمود: هر چیزی را که خدا اراده می‏کند پیش از آن که آن را پدید آورد، در علم او وجود دارد، چیزی بر او آشکار نمی‏شود مگر این که در علم او بوده است، همانا برای خدا از روی جهل آشکار نمی‏شود»

بدا از جمله اعتقادات خاص شیعیان است
عن زراره بن أعین عن أحدهما ع قال: ما عبد الله بشی‏ء مثل البداء.
الکافی (ط - الإسلامیه)، ج‏1، ص: 146
«خداوند با چیزی مانند بدا عبادت نشده است‏».