چرا خداوند بنده‌ای را دوست دارد اما عملش را نه؟

بعنوان مثال: صدقه عمل خداپسندانه بوده که اگر از شخص ریاکار سربزند، آن ریاکار مغضوب پروردگار متعال خواهد بود. انسان مومنی که خطایی مثل کسی را اذیت و توبه نماید که بیشک مومن، محبوب خداست اما عملش مغضوب خداست.
زمانی محبت الهی نسبت به مومنی کامل میشود که عملش در کمال حسن و زیبایی باشد، حاصل جمع فعل زیبا با فاعل زیبا میشود، میوه شیرین و معطر و خوشرنگ محبت الهی.
قال علی علیه السلام: فاعل الخیر خیر منه و فاعل الشر شر منه‏
نهج البلاغه (للصبحی صالح)، ص: 474
انجام دهنده خوبی از آن خوب، خوب تر است و انجام دهنده بدی از آن بد، بدتر است.
إبراهیم : 18 مثل الذین کفروا بربهم أعمالهم کرماد اشتدت به الریح فی‏ یوم عاصف لا یقدرون مما کسبوا على‏ شی‏ء ذلک هو الضلال البعید
اعمال کسانى که به پروردگارشان کافر شدند، همچون خاکسترى است در برابر تندباد در یک روز طوفانى! آنها توانایى ندارند کمترین چیزى از آنچه را انجام داده‏اند، به دست آورند و این همان گمراهى دور و دراز است!
النور : 39 و الذین کفروا أعمالهم کسراب بقیعه یحسبه الظمآن ماء حتى إذا جاءه لم یجده شیئا و وجد الله عنده فوفاه حسابه و الله سریع الحساب
کسانى که کافر شدند، اعمالشان همچون سرابى است در یک کویر که انسان تشنه از دور آن را آب مى‏پندارد اما هنگامى که به سراغ آن مى‏آید چیزى نمى‏یابد، و خدا را نزد آن مى‏یابد که حساب او را بطور کامل مى‏دهد و خداوند سریع الحساب است!
اما بخشی از خطبه مورد بحث:
... و اعلم أن لکل ظاهر باطنا على مثاله فما طاب ظاهره طاب باطنه و ما خبث ظاهره خبث باطنه و قد قال الرسول الصادق ص إن الله یحب العبد و یبغض عمله و یحب العمل و یبغض بدنه و اعلم أن لکل عمل نباتا و کل نبات لا غنى به عن الماء و المیاه مختلفه فما طاب سقیه طاب غرسه و حلت ثمرته و ما خبث سقیه خبث غرسه و أمرت ثمرته‏
نهج البلاغه (للصبحی صالح)، ص: 216
... آگاه باش که هر ظاهرى را باطنى مانند اوست، آنچه ظاهرش پاک باطنش نیز پاک است، و آنچه ظاهرش آلوده باطنش نیز آلوده است. رسول راستگو (صلى الله علیه و آله) فرمود: «بى شک خداوند گاهى دوست دارد بنده را و دشمن دارد عملش را، و گاهى دوست دارد عمل را و دشمن دارد انجام دهنده‏اش را».
آگاه باش هر عملى را گیاهى است، و هیچ گیاهى را بى‏نیازى از آب نیست، و آبها گوناگون است: آنچه آبیاریش پاکیزه باشد نهالش پاکیزه و میوه‏اش شیرین است، و آنچه آبیاریش آلوده باشد نهالش آلوده و میوه‏اش تلخ است
نهج البلاغه / ترجمه انصاریان، ص: 339
‏