در ادامه سوال خانم فاطمی نسب سوال آقای غلام رضا عبدل زاده : صفت با ذات یکی باشد ، صفت هم باید قدیم باشد ؟ آنوقت خدا از اول باید رزاق باشد حتی زمانی که مخلوقی نبود؟ غفار الذنوب باشد حتی قبل از خلقت که گناهی نبود؟
اگر صفت با ذات یکی باشد، آیا باید قدیم باشد؟
عصاره و پاسخاول در یک نگاه (خلاصه ۶۰ کلمهای)
اطلاق صفاتی چون رزاقیت و غفاریت برای ذات حق، قبل از خلقت مخلوقات، از روی مجاز است نه حقیقت. این صفات در واقع اسماء الهی هستند که برای رفع نیاز مخلوقات آفریده شدهاند و ذات حق از هرگونه وصف و بیان فراتر است.
پاسخ حضرت استاد علی ساعی (عبدالله مشکات)
مدرس و پژوهشگر منظومه معارف حکمت و عترت | کانون فرهنگی سروش بامدادانمباحثی که قبلا داشتیم این بود که خدای قادر و متعال بخاطر افتقار آفریده هایش_قبل از آفرینش آنها- و رفع نیاز مخلوقاتش اسماءحسنای خود را آفرید، که از جمله ی آنها رزاق و غفار است، در واقع اطلاق صفاتی چون رزاقیت و غفاریت برای ذات حق از روی مجاز است نه حقیقت ؛ یعنی، در واقع همین صفات هم در واقع اسماء الهی میباشند، چرا که اگر برای ذات حق صفتی قائل شویم به ناچار بایستی همان ذات بی مثالش باشد و مثل ذاتش غیر قابل درک و عقل می باشد و از وصف و بیان خارج! پس چون هر گونه گفتگو از ذات محال است ، گفتگو از صفتی که مرد بحث میباشد تعدی و عدول خواهد بود! و هر بحثی که از صفات او به عمل می آید محدود ذهن توصیف گر است و خدای مهربان از همه ی آنها بالاتر است!
پس این فراز مولا تا ابد در وصف توحید الهی خواهد درخشید!
و کمال الإخلاص له نفی الصفات عنه