پرش به محتوا

notifications_active جلسه هفتگی مشکات نور: پنج‌شنبه‌ها ساعت 20:۳۰ در مسجد حاج رضا

languageFA
فارسیEnglish
login ورود
سوال شماره 2227 ۲ بهمن ۱۴۰۰ پاسخ رسمی استاد علی ساعی (عبدالله مشکات) تأیید شد سطح محتوا: متوسط

چرا دل گاهی نه مؤمن است و نه کافر؟

محور استناد: به متن پاسخ مراجعه شود ۴۰ بار مشاهده ۲۳ یادداشت و حاشیه تبیینی
پاسخ معتبر مکتوب و مستند
پرسشگر گرامی: استاد علی ساعی
کد رهگیری: #Q-2227

سلام علیکم
جناب استاد در کتاب اصول کافی جلد ۴
ص ۱۵۰ در باب (سهو دل یا غفلت و فراموشی)روایات دلالت بر این دارند به فرموده امام باقر علیهم السلام که یک وقتهائی دل نه به سمت ایمان است و نه کفر ،مانند یک قطعه گوشت است ،آیا هیچ یک از شما این را که گفتم نیافته یا درک نکرده ؟
امام صادق علیهم السلام می فرمایند :
در ساعاتی از شب و روز است که در دل نه ایمان باشد نه کفر ،آیا تو چنین
نیافته ای ؟سپس پس از آن (ساعت)
نقطه ای از جانب خداوند بهر چه خواهد در دل بنده اش افتد، اگر خواهد به ایمان و اگر خواهد به کفر .(البته به بیان امام علیهم السلام منظور از قلب نفس ناطقه انسانی است نه آن قلب گوشتی )
با توجه به بیان معصومین علیهم السلام این امر مثل این که از اختیار انسان خارج است و خود خداوند دارند دل را رهبری می کنند ما ها که تمایل به سمت کفر نداریم چرا در معرض این امر قرار می گیریم و دیگر این که در مورد امورات روزانه که فکرمان مشغول انجام کار خاصی هست در این لحظات به نوعی از یاد خداوند شاید غافل باشیم اینها هم جزء همین موارد کفر و ایمان است ؟
آیا خود ما در این امر دخالتی داریم ؟
ذکری بفرمائید که قلبمان همیشه به سمت ایمان باشد متشکرم
????????بسم الله الرحمن الرحیم????????

پاسخ3300

????سلام علیکم
???????? از جمله عواملی که موجب سلب توفیق هدایت الهی میگردد عبارتند از رگه های کفر، ظلم، فسق، اسراف و … میباشد، جبری در کار نیست بلکه مسلما دلایل بینی بر شمول هدایت و ضلالت وجود دارد که آیات رحمانی موید آن هستند.

???????? از جمله دعا و مناجات برای کسب توفیق هدایت میتوان به مناجات خمس عشر و صحیفه سجادیه، از جمله دعای 8 و 17 و 20 اشاره نمود

???????? فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ وَ مَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقاً حَرَجاً كَأَنَّما يَصَّعَّدُ فِي السَّماءِ كَذلِكَ يَجْعَلُ اللَّهُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذينَ لا يُؤْمِنُونَ

الأنعام : 125

????????پس كسى كه خدا بخواهد او را هدايت نمايد سينه او را براى اسلام مى‏گشايد، و كسى را كه بخواهد در گمراهيش رها سازد سينه‏اش را به شدت گرفته و تنگ مى‏كند كه گويى به زحمت در آسمان رو به بالا مى‏رود. اين گونه خداوند پليدى را بر كسانى قرار مى‏دهد كه ايمان نمى‏آورند.

???????? عنْ أَبِي بَصِيرٍ وَ غَيْرِهِ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِنَّ الْقَلْبَ لَيَكُونُ السَّاعَةَ مِنَ اللَّيْلِ وَ النَّهَارِ مَا فِيهِ كُفْرٌ وَ لَا إِيمَانٌ كَالثَّوْبِ الْخَلَقِ قَالَ ثُمَّ قَالَ لِي أَ مَا تَجِدُ ذَلِكَ مِنْ نَفْسِكَ قَالَ ثُمَّ تَكُونُ النُّكْتَةُ مِنَ اللَّهِ فِي الْقَلْبِ بِمَا شَاءَ مِنْ كُفْرٍ وَ إِيمَانٍ.

???????? عنْ أَبِي بَصِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع يَقُولُ يَكُونُ الْقَلْبُ مَا فِيهِ إِيمَانٌ وَ لَا كُفْرٌ شِبْهَ الْمُضْغَةِ أَ مَا يَجِدُ أَحَدُكُمْ ذَلِكَ.

????????عنْ أَبِي الْحَسَنِ مُوسَى ع قَالَ: إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ قُلُوبَ الْمُؤْمِنِينَ مَطْوِيَّةً مُبْهَمَةً عَلَى الْإِيمَانِ فَإِذَا أَرَادَ اسْتِنَارَةَ مَا فِيهَا «2» نَضَحَهَا بِالْحِكْمَةِ وَ زَرَعَهَا بِالْعِلْمِ وَ زَارِعُهَا وَ الْقَيِّمُ عَلَيْهَا رَبُّ الْعَالَمِينَ.

????????عنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: إِنَّ الْقَلْبَ لَيَتَرَجَّجُ فِيمَا بَيْنَ الصَّدْرِ وَ الْحَنْجَرَةِ حَتَّى يُعْقَدَ عَلَى الْإِيمَانِ فَإِذَا عُقِدَ عَلَى الْإِيمَانِ قَرَّ وَ ذَلِكَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- وَ مَنْ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ يَهْدِ قَلْبَهُ .

????????عنْ مُحَمَّدٍ الْحَلَبِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: إِنَّ الْقَلْبَ لَيَتَجَلْجَلُ فِي الْجَوْفِ يَطْلُبُ الْحَقَّ فَإِذَا أَصَابَهُ اطْمَأَنَّ وَ قَرَّ ثُمَّ تَلَا أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع- هَذِهِ الْآيَةَ فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ إِلَى قَوْلِهِ كَأَنَّما يَصَّعَّدُ فِي السَّماءِ .

????????عنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ الْقَلْبَ يَكُونُ فِي السَّاعَةِ مِنَ اللَّيْلِ وَ النَّهَارِ- لَيْسَ فِيهِ إِيمَانٌ وَ لَا كُفْرٌ أَ مَا تَجِدُ ذَلِكَ ثُمَّ تَكُونُ بَعْدَ ذَلِكَ نُكْتَةٌ مِنَ اللَّهِ فِي قَلْبِ عَبْدِهِ بِمَا شَاءَ إِنْ شَاءَ بِإِيمَانٍ وَ إِنْ شَاءَ بِكُفْرٍ.
???? … وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمينَ

البقرة : 258

… وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرينَ

????البقرة : 264

???? … وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمينَ

آل‏عمران : 86

… وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفاسِقينَ

????المائدة : 108

????… إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدي مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ كَذَّابٌ

غافر : 28

عصاره و پاسخ‌اول در یک نگاه (خلاصه ۶۰ کلمه‌ای)

دل گاهی در حالتی بین ایمان و کفر قرار می‌گیرد که از اختیار انسان خارج است و خداوند آن را به سمت ایمان یا کفر هدایت می‌کند. این حالت با غفلت در امور روزمره متفاوت است و با دعا و مناجات می‌توان قلب را به سمت ایمان هدایت نمود.

پاسخ حضرت استاد علی ساعی (عبدالله مشکات)

مدرس و پژوهشگر منظومه معارف حکمت و عترت | کانون فرهنگی سروش بامدادان

سلام علیکم
جناب استاد در کتاب اصول کافی جلد ۴
ص ۱۵۰ در باب (سهو دل یا غفلت و فراموشی)روایات دلالت بر این دارند به فرموده امام باقر علیهم السلام که یک وقتهائی دل نه به سمت ایمان است و نه کفر ،مانند یک قطعه گوشت است ،آیا هیچ یک از شما این را که گفتم نیافته یا درک نکرده ؟
امام صادق علیهم السلام می فرمایند :
در ساعاتی از شب و روز است که در دل نه ایمان باشد نه کفر ،آیا تو چنین
نیافته ای ؟سپس پس از آن (ساعت)
نقطه ای از جانب خداوند بهر چه خواهد در دل بنده اش افتد، اگر خواهد به ایمان و اگر خواهد به کفر .(البته به بیان امام علیهم السلام منظور از قلب نفس ناطقه انسانی است نه آن قلب گوشتی )
با توجه به بیان معصومین علیهم السلام این امر مثل این که از اختیار انسان خارج است و خود خداوند دارند دل را رهبری می کنند ما ها که تمایل به سمت کفر نداریم چرا در معرض این امر قرار می گیریم و دیگر این که در مورد امورات روزانه که فکرمان مشغول انجام کار خاصی هست در این لحظات به نوعی از یاد خداوند شاید غافل باشیم اینها هم جزء همین موارد کفر و ایمان است ؟
آیا خود ما در این امر دخالتی داریم ؟
ذکری بفرمائید که قلبمان همیشه به سمت ایمان باشد متشکرم
????????بسم الله الرحمن الرحیم????????

پاسخ3300

????سلام علیکم
???????? از جمله عواملی که موجب سلب توفیق هدایت الهی میگردد عبارتند از رگه های کفر، ظلم، فسق، اسراف و … میباشد، جبری در کار نیست بلکه مسلما دلایل بینی بر شمول هدایت و ضلالت وجود دارد که آیات رحمانی موید آن هستند.

???????? از جمله دعا و مناجات برای کسب توفیق هدایت میتوان به مناجات خمس عشر و صحیفه سجادیه، از جمله دعای 8 و 17 و 20 اشاره نمود

???????? فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ وَ مَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقاً حَرَجاً كَأَنَّما يَصَّعَّدُ فِي السَّماءِ كَذلِكَ يَجْعَلُ اللَّهُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذينَ لا يُؤْمِنُونَ

الأنعام : 125

????????پس كسى كه خدا بخواهد او را هدايت نمايد سينه او را براى اسلام مى‏گشايد، و كسى را كه بخواهد در گمراهيش رها سازد سينه‏اش را به شدت گرفته و تنگ مى‏كند كه گويى به زحمت در آسمان رو به بالا مى‏رود. اين گونه خداوند پليدى را بر كسانى قرار مى‏دهد كه ايمان نمى‏آورند.

???????? عنْ أَبِي بَصِيرٍ وَ غَيْرِهِ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِنَّ الْقَلْبَ لَيَكُونُ السَّاعَةَ مِنَ اللَّيْلِ وَ النَّهَارِ مَا فِيهِ كُفْرٌ وَ لَا إِيمَانٌ كَالثَّوْبِ الْخَلَقِ قَالَ ثُمَّ قَالَ لِي أَ مَا تَجِدُ ذَلِكَ مِنْ نَفْسِكَ قَالَ ثُمَّ تَكُونُ النُّكْتَةُ مِنَ اللَّهِ فِي الْقَلْبِ بِمَا شَاءَ مِنْ كُفْرٍ وَ إِيمَانٍ.

???????? عنْ أَبِي بَصِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع يَقُولُ يَكُونُ الْقَلْبُ مَا فِيهِ إِيمَانٌ وَ لَا كُفْرٌ شِبْهَ الْمُضْغَةِ أَ مَا يَجِدُ أَحَدُكُمْ ذَلِكَ.

????????عنْ أَبِي الْحَسَنِ مُوسَى ع قَالَ: إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ قُلُوبَ الْمُؤْمِنِينَ مَطْوِيَّةً مُبْهَمَةً عَلَى الْإِيمَانِ فَإِذَا أَرَادَ اسْتِنَارَةَ مَا فِيهَا «2» نَضَحَهَا بِالْحِكْمَةِ وَ زَرَعَهَا بِالْعِلْمِ وَ زَارِعُهَا وَ الْقَيِّمُ عَلَيْهَا رَبُّ الْعَالَمِينَ.

????????عنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: إِنَّ الْقَلْبَ لَيَتَرَجَّجُ فِيمَا بَيْنَ الصَّدْرِ وَ الْحَنْجَرَةِ حَتَّى يُعْقَدَ عَلَى الْإِيمَانِ فَإِذَا عُقِدَ عَلَى الْإِيمَانِ قَرَّ وَ ذَلِكَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- وَ مَنْ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ يَهْدِ قَلْبَهُ .

????????عنْ مُحَمَّدٍ الْحَلَبِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: إِنَّ الْقَلْبَ لَيَتَجَلْجَلُ فِي الْجَوْفِ يَطْلُبُ الْحَقَّ فَإِذَا أَصَابَهُ اطْمَأَنَّ وَ قَرَّ ثُمَّ تَلَا أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع- هَذِهِ الْآيَةَ فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ إِلَى قَوْلِهِ كَأَنَّما يَصَّعَّدُ فِي السَّماءِ .

????????عنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ الْقَلْبَ يَكُونُ فِي السَّاعَةِ مِنَ اللَّيْلِ وَ النَّهَارِ- لَيْسَ فِيهِ إِيمَانٌ وَ لَا كُفْرٌ أَ مَا تَجِدُ ذَلِكَ ثُمَّ تَكُونُ بَعْدَ ذَلِكَ نُكْتَةٌ مِنَ اللَّهِ فِي قَلْبِ عَبْدِهِ بِمَا شَاءَ إِنْ شَاءَ بِإِيمَانٍ وَ إِنْ شَاءَ بِكُفْرٍ.
???? … وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمينَ

البقرة : 258

… وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرينَ

????البقرة : 264

???? … وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمينَ

آل‏عمران : 86

… وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفاسِقينَ

????المائدة : 108

????… إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدي مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ كَذَّابٌ

غافر : 28

آیا این پاسخ برای شما روشنگر بود؟ بازخورد شما به بهبود پاسخ‌ها و تنظیم جلسات کمک می‌کند.
ضمیمه صوتی: این پرسش در حال حاضر فاقد فایل صوتی است و پاسخ به‌صورت مکتوب و برهانی ارائه گردیده است.

پرسش‌های مرتبط

پاسخ‌های رسمی
#سوال۳۱۰۰
#سوال۱۸۴۲
توضیح حدیث پیامبر دربارهٔ چادر حضرت فاطمه (س)؟
اهل‌بیت و تاریخ اسلام • ۲۹ مرداد ۱۴۰۱
#سوال۱۳۱۳
#سوال۲۷۲
چرا امام حسین (ع) ملقب به فرزند سدرة المنتهی است؟
اهل‌بیت و تاریخ اسلام • ۲۶ تیر ۱۴۰۱
#سوال۳۳۴
کدام پیامبران امام بودند و فرق نبی با رسول چیست؟
اهل‌بیت و تاریخ اسلام • ۲۶ تیر ۱۴۰۱
#سوال۳۰۹۹
چگونه از راه دور زائر خانه خدا باشیم؟
احکام فقهی • ۹ شهریور ۱۴۰۱