Why was man created weak and as an infant, rather than being born fully rational? (Exposition of Hadith Tawhid al-Mufaddal and the philosophy of human creation)

🌸وَ لَا يَمْتَنِعُ مِنْ نِكَاحِ أُمِّهِ وَ أُخْتِهِ وَ ذَوَاتِ الْمَحَارِمِ مِنْهُ إِذَا كَانَ لَا يَعْرِفُهُنَّ
🌱و از ازدواج با مادرش و خواهرش و محارم خود اگر آنان را نمی‌شناخت، خودداری نمی‌کرد.

🌸وَ أَقُلُّ مَا فِي ذَلِكَ مِنَ الْقَبَاحَةِ بَلْ هُوَ أَشْنَعُ وَ أَعْظَمُ وَ أَفْظَعُ وَ أَقْبَحُ وَ أَبْشَعُ
🌱و کمترین قبحی که در این [کار] هست... بلکه زشت‌تر و بزرگ‌تر و هولناک‌تر و قبیح‌تر و وحشتناک‌تر [از این نمی‌شد].

🌸لَوْ خَرَجَ الْمَوْلُودُ مِنْ بَطْنِ أُمِّهِ وَ هُوَ يَعْقِلُ أَنْ يَرَى‏ مِنْهَا مَا لَا يَحِلُّ لَهُ وَ لَا يُحْسِنُ بِهِ أَنْ يَرَاهُ
🌱اگر نوزاد از شکم مادرش خارج می‌شد در حالی که عقل داشت، تا از او چیزی را ببیند که برایش حلال نیست و سزاوار نبود آن را ببیند.

🌸أَ فَلَا تَرَى كَيْفَ أُقِيمَ كُلُّ شَيْ‏ءٍ مِنَ الْخِلْقَةِ عَلَى غَايَةِ الصَّوَابِ وَ خَلَا مِنَ الْخَطَإِ دَقِيقُهُ وَ جَلِيلُهُ‏
🌱آیا نمی‌بینی چگونه هر چیزی از آفرینش، بر نهایت درستی برپا شده و از خطا – چه ریز و چه درشت – خالی گردیده است؟

سلام علیکم استاد
این موضوع در مورد پیامبران وحضرات
معصوم (ع) هم صدق می کند؟

سلام استاد گرامی
استاد بزرگوار منظور از عقل دراین حدیث چیه؟ اینکه میفرماید از ازدواج با محارم خودداری نمی‌کرد.مگر عقل اسبابی برای شناخت وکسب معرفت نیست؟
و حدیثی که میفرماید عقل چیزی است که بوسیله آن خدا پرستش می شود....

علیکم السلام
هر که از مقام عصمت بهره‌مند باشد به آن خطا گرفتار نمی‌شود

عقل در ایتجا عالیترین ابزار تعقل است
عقل در اینجا عقل فرمانده جنود مکارم نیست
لطفا متن را با دقت و تدبر مطالعه فرمائید
جواب سوال شما در متن حدیث موجود است

استاد گرامی من به اندازه کشش وفهم خودم حدیث رو مطالعه کردم. و در واقع کلیات و نتیجه حدیث برام کاملا ملموسه.ولی یک جاهایی ازحدیث که که میفرماید فرزند خود را ازتربیت وحمایت پدربی نیاز میدید و هنگام تولد از آنان پراکنده میشد.
خب کودکی که اینهمه ضعف جسمانی دارد و نیاز شدید دارد چگونه پراکنده میشدند.. واین قسمت از فرمایشات . در واقع برام قابل تجسم نبود. ببخشید اگر جسارتی کرده باشم.

حدس بنده این است که شما حدیث را به شایستگی مطالعه نفرموده اید
چرا که به عجیب ترین قسمت حدیث هیچ اشاره ای ننموده اید

یعنی هیچ تجربه ی قبلی نداشته و بصورت طبیعی ، اینطوری ب دنیا اومده نه اینکه با اختیار خودش جاهل و بدون علم ب دنیا اومده

خب بهرحال نوزاد علم دارد یاندارد؟

اینجا هم ک غبیا ، کودن معنا شده

باز جای بحث دارد ک معادلی بهتر جایگزین کودن شود.

اگر منظورتون اینه ک کسی ک عقل و شناخت بیشتری دارد، تحمل شرایط نا آشنا برایش دشوارتر است. کاملا درسته

برداشتی از حدیث امام صادق علیه‌السلام

اگر نوزاد با عقل متولد می‌شد، جهان را انکار می‌کرد و دچار حیرت و سرگشتگی می‌گردید و پذیرش این شرایط و مختصات دنیوی برای نوزاد صعب و سخت میشد

(تصور کنید که یک شئ بسیار سرد را به یکباره داخل آب داغ بیاندازیم ، چه اتفاقی می افتد و چه بلایی سر آن می آید)

اگر نوزاد از همان ابتدا و با عقل و فهم کامل با موجودات و پدیده‌های جدید و ناشناخته دنیای جدید به یکباره مواجه میشد( وبه احتمال زیاد در صدد مقایسه عالم قبل و بعد بود،) قریب به یقین در وادی حیرت و سرگشتگی غرق میشد و شاید کارش به جنون و دیوانگی می کشید

فرد عاقلِ اسیر، دیرتر با محیط جدید خو می‌گیرد. وحشت سراسر وجود نوزاد عاقل را فرا می‌گیرد وبه سختی با محیط جدید انس می‌گیرد و شاید هیچوقت این انس و الفت با شرایط جدید برایش حاصل نشود

اما نوزاد کودن و نابالغ و غافل از همه چیز آرام آرام و به نرمی با محیط اطرافش سازگار می‌شود.
(همان مثال شئ سرد را در نظر بگیریم که گویا آرام آرام و بتدریج به آن حرارت می‌دهیم تا کم کم به دمای محیط برسد و با شرایط و اتمسفر محیط هماهنگ شود)

از طرف دیگر اگر نوزاد عقل و فهم و شعور کامل داشت از وضعیت خود (قنداق شدن، شیر خوردن، در گهواره بودن) احساس شرم و ناراحتی می‌کرد و محبت و شیرینی کودک بودن در دل‌ها از بین می‌رفت.

پروردگار متعال روند طبیعی رشد انسان را به گونه ای قرار داده است تا انسان به‌تدریج شناخت پیدا کند و با جهان انس بگیرد و پس از آن وارد زندگی اجتماعی، کسب‌وکار، اطاعت یا معصیت شود.

اگر نوزاد مستقل و عاقل به دنیا می‌آمد نقش شیرین پرورش کودک از والدین گرفته می‌شد. پیوند عاطفی و انس میان والدین و فرزندان شکل نمی‌گرفت.
فرزندان از خانواده جدا می‌شدند و حتی پدر و مادر خود را نمی‌شناختند و احتمال روابط حرام (مثل ازدواج با محارم) پیش می‌آمد.

سلام

با تشکر از تبیین های ارزشمندتان

فقط قسمت آخر متنتان ، کودک حتی اگر عقل کامل هم داشته باشه، متناسب با سنش ، توان ازدواج یا انجام عملی رو نداره و .... پس نمی تونیم این بخش از روایت رو حمل بر واقعیت کنیم

امام صادق ع واژه‌ی ازدواج محارم رو ب صورت تمثیل ب کار برده تا اوج ناتوانی کودک در تشخیص زشتی‌ها رو نشان بده، نه اینکه واقعا امکان این عمل داشته باشه.

روایت هم مستقیم اشاره ب نقطه ی آغاز تولد کودک می کند و دلیلی نداریم اونو تعمیم بدیم ک اگر بزرگ شد ، اینکار رو میکنه

بنابراین امام با این مثال ( شنیع ترین قبح) میزان اوج غفلت و بی تجربه گی کودک رو نشون میده

تفاوت غفلت کودک تازه ب دنیا آمده و غفلت انسانها پس از مرگ با مشاهدات صحنه ها و نظامی جدید

.

ثُمَّ كَانَ الْأَوْلَادُ لَا يَأْلَفُونَ آبَاءَهُمْ وَ لَا يَأْلَفُ الْآبَاءُ أَبْنَاءَهُمْ لِأَنَّ الْأَوْلَادَ كَانُوا يَسْتَغْنُونَ عَنْ تَرْبِيَةِ الْآبَاءِ وَ حِيَاطَتِهِمْ
سپس فرزندان به پدران خود انس نمی‌گرفتند و پدران نیز به پسران خود انس نمی‌گرفتند، زیرا فرزندان از تربیت و حمایت پدران بی‌نیاز می‌شدند.
فَيَتَفَرَّقُونَ عَنْهُمْ حِينَ يُولَدُونَ فَلَا يَعْرِفُ الرَّجُلُ أَبَاهُ وَ أُمَّهُ
پس هنگام تولد از آنان پراکنده می‌شدند. پس مرد، پدر و مادر خود را نمی‌شناخت

با این فرض امام علیه السلام، فرزندان از تربیت و حمایت پدران بی نیاز می شدند و سپس میفرماید

فَيَتَفَرَّقُونَ عَنْهُمْ حِينَ يُولَدُونَ

پس هنگام تولد از آنان پراکنده می‌شدند ( مستقل می‌شوند و از آنجائیکه انس و الفتی با والدین خود ندارد امکان دارد کلا آنها را ترک کند ) (توجه کنیم امام با توجه به فرضی که گرفته اند آثار آنرا تبیین میکنند)

فَلَا يَعْرِفُ الرَّجُلُ أَبَاهُ وَ أُمَّهُ

و مرد (یعنی کودک پس از اینکه بالغ شد و به سن ازدواج رسید) پدر و مادر خود را نمی شناخت

و در این شرایط امکان دارد مرد، بجهت عدم شناخت، با محارم خود وصلت کند

سلام علیکم
آقای حیدرنژاد بزرگوار جسارتا اون قسمتی که میفرماید اگر نوزاد مستقل وعاقل بدنیا میومد ... منظور ازکلمه ( مستقل) چیست؟

آیا تنها با عاقل بودن بچه و بدون درنظر گرفتن رشد جسمانی میشه استقلالی برای کودک متصورربود؟

یک نوزاد ، هنگام تولد چگونه می تواند والدین را ترک کند؟

و لو عاقل هم باشه

یک کودک ، چه زمانی می تواند ب استقلالی برسد ک خانواده را رها کند؟

درضمن آیا این دوره جنینی نمیتونه عاطفه فطری و کشش بسمت مادر ایجاد کنه؟ و ایجاد عاطفه تمام وکمال فقط دردنیا اتفاق میفته؟ واونم بخاطر نیاز تربیتی؟

ایا برای یک انسان عاقل همینکه بداند نه ماه درشکم مادر بوده برای ایجاد عاطفه و قدردانی وسپاسگزاریش کافی نیس؟

منظورم اینه این دلایل که برای ترک والدین هست قانع کننده و کافیی نیس. امکان ندارد حدیث تحریف شده باشد؟

.

....لِأَنَّ الْأَوْلَادَ كَانُوا يَسْتَغْنُونَ عَنْ تَرْبِيَةِ الْآبَاءِ وَ حِيَاطَتِهِمْ

«حِيَاطَة» یعنی حمایت، حفاظت، پاسداری.

کلمه‌ی تَرْبِيَةِ

پرورش، تربیت، آموزش

از ریشه‌ی «رَبّى» به معنای بزرگ کردن، رشد دادن، پرورش دادن.

فَيَتَفَرَّقُونَ عَنْهُمْ حِينَ يُولَدُونَ

سلام علیکم
بله اینطوری هست چون اگر انسان قرار بود اینچنین زاده شود یعنی داده هایی از عالم قبلی به همراه آورده و ورود کرده به عالم دنیا در حالیکه اسیر صغارت خویش هست پس تمایلی به یادگیری نداشت و بنابراین بی سواد دنیوی میشد

و همچنین میتوان استنباط کرد که اگر انسان عاقل به علم خویش نیفزاید هر چقدر هم عاقل و عالم باشد رفته رفته بی علم تر و احمق تر خواهد شد

و همچنین میتوان استنباط کرد که علم و عقل انسان به خاطر محدودیت جسمانی او محدودتر شده و از او گرفته شده تا باهم در یک تراز قرار گیرند یعنی جسم انسان عامل محدود کنندگی دارد

اما چرا جسم انسان می بایست اینقدر پسرفته و عقب مانده باشد که عقل از او ستانده شود تا سنخیت بین جسم و روح ایجاد گردد؟؟

خدا داشته های انسان را میگیرد تا انسان خود را بزرگ تصور نکند و از رشد باز نماند

سلام صبح بخیر
یک مطلبی که در کلیت این حدیث برای بنده جالب است اینه که برای هر چیز در این عالم علتی هست و حکمتی
اگر از من سوال میشد که چرا بچه هنگام تولد عقل نداره پاسخ میدادم؛ خب بچه هست دیگر و بچه عقلش کجا بود باید بزرگ بشه بعدا
ولی امام پاسخ میدن که نه بچه هم می‌توانست عقل داشته باشد ولی به این علت ها و حکمت ها نباید داشته باشد و...

یک نکته دیگر:
با عقل معمولا فهم و شناخت پیدا می‌شود ولی اینجا عقل باعث عدم شناخت می‌شود.
و واقعا هم هیچ نسبتی بین والدین و فرزند وجود ندارد و با عقل این موضوع هویدا شده باعث انکار توسط بچه خواهد شد.

مگر عقل برای شناخت نیست، چرا باید انسانی که در بدو تولد فهیم و عاقل متولد میشود دچار سرگردانی عقلی میشود، مگر عقل چراغ نیست چرا باید نور، آدمی را به جای روشنگری گمراه کند؟ جواب این است که مراد ورود به عالم دنیا با فهم عقلی جهان قبلی است.
مگر عقل برای علم اندوزی نیست پس چرا مانع علم می‌شود؟ مانع علم نیست، روشنائی عظیم علوم جهان قبل از عالم دنیا چنان عظیم است که با علوم کاملا متفاوت این دنیا که عظمت خاص خود را دارد، اگر از همان علوم قبلی پیاده نشود به علوم جدید این جهان نمی‌تواند سوار شود.

حدیث به رازهای متعددی اشاره دارد!
به بیان دیگر: این جهان-جهان مادی- با جهان قبلی-جهان عالم ذر و ملکوت- متفاوت است؛ پس ذهن طفل به غیر از امورات غریزی و فطری از هر علمی نسبت به جهان قبل خالی می‌شود تا بتواند این جهان متفاوت با ساختار جدید را تحمل نماید و رغبتی برای کسب معلومات این جهان پیدا کند!
جهان مادی تازگی خاص خود را دارد، هر چه هست محیر العقول است، فراتر از عقول است، نباید با صندوق ذخیره عقلی قبلی خود به این جهان مواجه شود، چرا که با فرض و منطق قبلی منطبق نیست، پس بهتر است که معقولات قبلی خود را بطور موقت بایگانی نماید، بتواند معقولات جدید را راحت‌تر دریافت نماید.
محتوای رایانه خود را از بسیاری شبکه‌های جهانی قطع و به شبکه دنیوی وصل شود.
چه بسا به ابتدای تولد، عقل فهیم طفل، «هستی» آنچه را که که می‌دید انکار می‌کرد و به توهم ربط می‌داد.
پس خاموشی موقت معقولات قبلی کمک خوبی برای کسب معقولات جدید است. همچنین تحمل جهان جدید با فراموشی ضمنی جهان قبلی آسان‌تر است.
این جهان، جهان مادی علی رغم دنیوی بودن، پایین دست بودن نسبت به دیگر جهان‌ها چنان شگفت‌انگیز و بی‌نظیر است که اگر مهاجر آن جهان با علوم آن جهانی به این دنیا پای بگذارد زمین‌گیر می‌شود، پس با بایگانی موقت علوم قبل دنیایی و خاموشی موقت مصلحتی آن، انسان بهتر می‌تواند پای کلاس دنیوی بنشیند و از شگفتی‌های آن متلذذ شود.
از جمله شگفتی‌های این جهان که با هیچ عقل و منطق جهان‌های قبلی سازگاری ندارد، امکان تعدی، ظلم و جور در این جهان مادی است. این از همه شگفتی‌ها بالاتر است، امکان معصیت، امکان شرک‌ورزی، امکان غفلت و ...
انسان مسافری است که از عوالم بالاتر (عالم ذر، عالم ارواح، عالم ملکوت) به این جهان مادی نزول کرده است. هر یک از این عوالم، قوانین، زبان وجودی و معقولات خاص خود را دارند.
تناسب عقل با عالم خود: عقلی که در عالم ملکوت فعال است، برای درک حقایق مجرد و نورانی ساخته شده است. معقولات آن عالم، اموری هستند ورای زمان، مکان و ماده.
شوک نزول: ورود به این جهان مادی، که سرشار از محدودیت، تغیر و امور محسوس است، برای چنین عقلی یک شوک وجودی عظیم محسوب می‌شود. آنچه در این جهان می‌بیند (مثلاً یک شیر درنده) با "معقولات" و مفاهیم عالم بالا (مثلاً مفهوم "خیر" و "شر" یا "قدرت" به صورت مجرد) تفاوت دارد.
«لَوْ كَانَ الْمَوْلُودُ يُولَدُ فَهِماً عَاقِلًا» اگر نوزاد با تمامی معقولات و مشهودات عالم پیشین (ملکوت) پا به این جهان می‌گذاشت...
«لَأَنْكَرَ الْعَالَمَ عِنْدَ وِلَادَتِهِ» این جهان مادی را به کلی انکار می‌کرد، زیرا با هیچ‌یک از معیارها و دانسته‌های او سازگار نبود. او این جهان را "توهم" یا "امر باطلی" می‌پنداشت.
«وَ لَبَقِيَ حَيْرَانَ تَائِهَ الْعَقْلِ» در یک حیرت و سردرگمی مطلق فرو می‌رفت، چون ابزار شناختش (عقل ملکوتی) قادر به پردازش داده‌های جهان مادی نبود. گویی می‌خواست با یک سیستم عامل کاملاً متفاوت، یک نرم‌افزار جدید را اجرا کند.
حکمت "خاموشی موقت" و "فطرت زدوده": بنابراین، حکمت الهی بر این تعلق گرفت که انسان با فطرتی زدوده شده از خاطرات جزئی عالم پیشین (نه اصول کلی مانند توحید)، اما در عین حال آماده و مشتاق برای یادگیری پا به این جهان بگذارد. این "خاموشی موقت" یا "پرده غفلت" یک موهبت است تا:
انسان بتواند بدون پیش‌فرضهای نامناسب، (قوانین) این جهان جدید را از صفر بیاموزد.
تا رغبت و انگیزه کافی برای کشف و تسخیر این جهان مادی را داشته باشد. با اشتیاق تمام، گویا که هیچ علمی ندارد، از صفر شروع می‌کند! با تواضع عقلی به علم اندوزی بپردازد.
همچنین از یک بحران شناختی دائمي نجات یابد.
این حدیث صرفاً درباره یک نوزاد و روانشناسی یادگیری او نیست، بلکه تمثیلی است از سفر روح از عالم ملکوت به عالم طبیعت و حکمتهای این انتقال.
وقتی انسان به یکباره از خواب بیدار شود و خود را در جهانی دیگر ببیند، در کره دیگر کهکشانی دیگر با قوانین متفاوت، حال و هوای آدمی دیدنی خواهد بود.
لطیفه: آیا عقل آدمی هم باید از شیرخواری شروع کند، عقل دنیوی آدمی نیز در این دنیا به بلوغ برسد.
خصوصیات و قوانین این جهان با جهان عوالم قبل تفاوت فاحشی دارد

اگر فهیم و عاقل متولد شود بایستی اول تفاوتات و تناقظات را حل کند آنگاه جهان جدید را بپذیرد؛ مثل کسی که ذائقه‌اش به طعام خاصی عادت کرده و حال در محیطی متفاوت نمی‌تواند غذائی با طعم جدید را بپذیرد و ...
بدون فهم و عقل وارد شده تا در موضع پذیرش قرار دارد، مثل کسی که گشنه و تشنه است، نه آن سیر باشد.
فَهِيماً عَاقِلاً: ترکیب «فهم» (ادراک سریع) و «عقل» (خرد و تعقل) تأکید دارد که منظور، وجودی است که به طور کامل از توانایی‌های شناختی برخوردار است، نه صرفاً یک نوزاد باهوش.
أَنْكَرَ الْعَالَم: فعل «أَنْكَرَ» به معنای انکار کردن، ناشناخته گرفتن و نپذیرفتن است. این انتخاب واژه بسیار قوی‌تر از «جهل» یا «نادانی» است و حاکی از یک شوک وجودی و رد کردن جهان به عنوان یک پدیده غیرمنطقی است.
حَيْرَانَ تَائِهَ الْعَقْل: این عبارت تأکیدی مضاعف بر سردرگمی مطلق است. «حیران» (سرگردان) و «تائه العقل» (عقل گم‌گشته) تصویری از یک موجود کاملاً درمانده و فاقد هرگونه ابزار جهت‌یابی فکری ترسیم می‌کند.
سَاعَةً بَعْدَ سَاعَةٍ وَ يَوْماً بَعْدَ يَوْمٍ: این تکرار تأکیدی بر تداوم و استمرار این هجوم محرک‌های جدید دارد. جهان نه در یک لحظه، بلکه به طور مداوم در حال ارائه اطلاعات جدید و غیرقابل پیش‌بینی است.
سُبِيَ: به معنای «اسیر شده» است. این مثال برای تقریب به ذهن، نشان‌دهنده یک تغییر ناگهانی و اجباری در محیط است که شبیه تولد است.
۲. تحلیل فلسفی و معرفت‌شناختی
این متن در هسته خود، به یکی از کلیدی‌ترین مباحث فلسفه ذهن و معرفت‌شناسی می‌پردازد: مسئله ذهنِ نابِ.
انعطاف‌پذیری شناختی: متن به این نکته ظریف اشاره دارد که نادانی در ابتدا، چاشنی خوبی برای یادگیری است. یک نوزاد به دلیل اینکه هنوز سیستم شناختی‌اش قالب‌گیری نشده، انعطاف‌پذیری بی‌نظیری برای پذیرش داده‌های جدید، یادگیری زبان و ادب (فرهنگ و هنجارهای اجتماعی) دارد. در مقابل، یک عاقلِ کاملِ اسیرشده، به دلیل داشتن یک چهارچوب شناختی از پیش شکل‌گرفته، در برابر یادگیریِ یک جهانِ جدید مقاومت می‌کند و دچار شوک می‌شود. این ایده به طور شگفت‌انگیزی با نظریه‌های مدرن انعطاف‌پذیری عصبی همخوانی دارد که می‌گوید مغز کودکان برای ایجاد اتصالات جدید بسیار انعطاف‌پذیرتر از مغز بزرگسالان است.
شوک وجودی: توصیف حالت نوزاد فرضی («حیران»، «تائه العقل») کاملاً مطابق با مفهوم شوک وجودی است که در آن فرد در مواجهه با جهانی بی‌معنا و غیرقابل درک، دچار اضطراب شدید می‌شود.
چرا باید علوم قبلی مانع تولید علوم جدید شود؟
مگر پردازشگری باید به معلومات جدید پاسخ منفی دهد،
کار پردازشگر اینستکه با موام خام جدید علوم جدیدی را تدوین نماید!

موهبتِ "خالی بودن ذهن" در بدو تولد، در واقع همان "انعطاف‌پذیری" و "ظرفیت یادگیری بی‌قید و شرط" است. چه بسا اگر ذهن از ابتدا پر می‌بود، این موهبت بزرگ را از دست می‌دادیم و در جزم اندیشی ذاتی گرفتار می‌شدیم.

تناظر عقل با عالم خود: هر عقل و مجموعه معقولاتی برای درک عالم خاص خودش طراحی شده است. استفاده از "نرم‌افزار" عالم ملکوت برای "سخت‌افزار" عالم طبیعت، باعث خطای سیستمی می‌شود.

حکایت "قطع شبکه و اتصال به شبکه جدید": انسان برای اتصال به "شبکه‌ی این جهان" و دریافت "دیتای" آن، نیاز دارد به طور موقت از "شبکه‌ی جهان قبلی" قطع شود تا دچار "تداخل سیگنال" و "نویز" نشود.

موهبت "خاموشی موقت" یک لطف الهی است تا انسان بتواند بدون پیش‌فرضهای به ظاهر متفاوت و ناسازگار، پای در "کلاس درس دنیا" بگذارد و با اشتیاق و کنجکاوی، شگفتی‌های آن را فراگیرد.

درک امور منحصر به فرد دنیا: بزرگ‌ترین شگفتی این جهان، یعنی امکان انتخاب و اراده آزاد (که زمینه‌ساز ظلم، معصیت و شرک می‌شود). درک این مفهوم برای عقلی که تنها "حقایق مجرد و نورانی" را دیده، غیرممکن و حیرت‌آور است.

بلوغ تدریجی عقل دنیوی: عقل انسان در این دنیا نیز مانند جسمش، نیاز به رشد تدریجی دارد. تولد با عقل کامل ملکوتی، این سیر طبیعی و زیبای رشد و یادگیری را نابود می‌کرد.
حدیث مورد بحث، به هیچ وجه به معنای ضعف "قوه عقل" نیست، بلکه اشاره به حکمت آفرینش و چگونگی طراحی وجود انسان برای سفر از عالمی به عالم دیگر دارد. این طراحی حكيمانه به انسان اجازه می‌دهد در هر مرحله از وجود، با ابزار و دانش مناسب همان مرحله ظاهر شود تا بتواند مسیر کمال را به بهترین شکل بپیماید.

اگر فهیم و عاقل متولد میشد، حل مشکلات عالم مادی به سهولت با ابزار علمی و عقلی ماوراء الطبیعه حل میشد، دیگر دنیا با محدودیت‌هایش در موضع محل آزمون متعالی انسان قرار نمی‌گرفت، مسائل مادی بایستی با ابزار و علوم مادی حل و فصل شوند تا کلاس عالم دنیا به نیکی برگزار شود.
سیر رشد کودکانه با آن شرایط خاص، معرفت‌نامه و کارنامه‌ی هر شخصی است که به بلوغ و کمال می‌رسد تا با مرور گذشته خود روح تواضع و فروتنی را گم نکند!
بشر به دنیا آمد تا ضعف و ناتوانی را تجربه کند و لطف الهی را در حقش بیشتر درک نماید.
سرپرستی از کودک علی‌رغم دشواری شیرین‌ترین زحمت دنیاست، که انسان از آن استقبال می‌کند.
تحمل وضعیت قبیح و ناشایست برای عاقل تحمل ناپذیر است. هیچ کس فردی را که به رشد و بلوغ عقلی نرسیده ملامت نمی‌کند.
شناخت تدریجی مثل خوردن طعام لذیذ است.
محدودیت عقلی(عقل ملکوتی) موجب تلاش جانانه در عالم دنیا و تحقق اهداف خلقت عالم دنیاست!
اگر انسان با همان عقل ملکوتی متولد می‌شد امکان تحقق گناه و معصیت وجود نداشت، و آزمون گذر از معصیت برای انسانهای شایسته بوجود نمی‌آمد.
تربیت اولاد شیرین‌ترین زحمت جهان است.
اجر و مزد تربیت فرزند، عظیم‌ترین عنایت پروردگار است. اگر فرزند عاقل به دنیا می‌آمد این موهیت نیز از والدین سلب می‌شد.
خداوند متعال از نیاز محبت آفرید، نیاز افراد به هم را بهترین ابزار پیوندها و بهانه‌ای برای مکافات خود قرار داد.

النحل : 78 وَ اللَّهُ أَخْرَجَكُمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهاتِكُمْ لا تَعْلَمُونَ شَيْئاً وَ جَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَةَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ
و خداوند شما را از شكم مادرانتان بيرون آورد در حالى كه چيزى نمى‏دانستيد، و براى شما گوش و نيروى شنوايى و ديدگان و نيروهاى بينايى و دل‏هايى (كه حواس بدن را استخدام كند) قرار داد، باشد كه شكر كنيد.
جهان مادی به ابزار مخصوص و سازگار با این جهان نیاز دارد، چه بسا صرف ابزار ملکوت اعلا در این دنیا این جهان را برای ما نامکشوف نگه دارد.
«لا تعلمون شیئا» اشاره به اشیاء و علوم زمینی دارد همزمان با بایگانی و تعطیلی موقت بعضی از علوم جهان قبل

أَنَا الصَّغِيرُ الَّذِي رَبَّيْتَهُ وَ أَنَا الْجَاهِلُ الَّذِي عَلَّمْتَهُ وَ أَنَا الضَّالُّ الَّذِي هَدَيَتْهَ وَ الْوَضِيعُ الَّذِي رَفَعْتَهُ وَ أَنَا الْخَائِفُ الَّذِي آمَنْتَهُ وَ الْجَائِعُ الَّذِي أَشْبَعْتَهُ وَ الْعَطْشَانُ الَّذِي أَرْوَيْتَهُ وَ الْعَارِي الَّذِي كَسَوْتَهُ وَ الْفَقِيرُ الَّذِي أَغْنَيْتَهُ وَ الضَّعِيفُ الَّذِي قَوَّيْتَهُ وَ الذَّلِيلُ الَّذِي أَعْزَزْتَهُ وَ السَّقِيمُ الَّذِي شَفَيْتَهُ وَ السَّائِلُ الَّذِي أَعْطَيْتَهُ وَ الْمُذْنِبُ الَّذِي سَتَرْتَهُ وَ الْخَاطِئُ الَّذِي أَقَلْتَهُ وَ أَنَا الْقَلِيلُ الَّذِي كَثَّرْتَهُ وَ الْمُسْتَضْعَفُ الَّذِي نَصَرْتَهُ وَ أَنَا الطَّرِيدُ الَّذِي آوَيْتَه‏
أَنَا الصَّغِيرُ الَّذِي رَبَّیْتَهُ
من آن خردمندی هستم که تو پرورشش دادی.
وَ أَنَا الْجَاهِلُ الَّذِي عَلَّمْتَهُ
و من آن نادانی هستم که تو به او آموختی.
وَ أَنَا الضَّالُّ الَّذِي هَدَيْتَه
و من آن گمراهی هستم که تو هدایتش کردی.
وَ الْوَضِيعُ الَّذِي رَفَعْتَهُ
و آن خوار و حقیری هستم که تو او را رفعت بخشیدی.
وَ أَنَا الْخَائِفُ الَّذِي آمَنْتَهُ
و من آن ترسان‌دلی هستم که تو امنیت بخشیدی‌اش.
وَ الْجَائِعُ الَّذِي أَشْبَعْتَهُ
و آن گرسنه‌ای هستم که تو سیرش کردی.
وَ الْعَطْشَانُ الَّذِي أَرْوَيْتَهُ
و آن تشنه‌ای هستم که تو سیرابش کردی.
وَ الْعَارِي الَّذِي كَسَوْتَهُ
و آن برهنه‌ای هستم که تو پوشانیدی‌اش.
وَ الْفَقِيرُ الَّذِي أَغْنَيْتَهُ
و آن فقیری هستم که تو بینیازش کردی.
وَ الضَّعِيفُ الَّذِي قَوَّيْتَهُ
و آن ناتوانی هستم که تو نیرومندش کردی.
وَ الذَّلِيلُ الَّذِي أَعْزَزْتَهُ
و آن خوار و ذلیلی هستم که تو عزت بخشیدی‌اش.
وَ السَّقِيمُ الَّذِي شَفَيْتَهُ
و آن بیمار و رنجوری هستم که تو شفایش دادی.
وَ السَّائِلُ الَّذِي أَعْطَيْتَهُ
و آن درخواست‌کننده‌ای هستم که تو عطایش کردی.
وَ الْمُذْنِبُ الَّذِي سَتَرْتَهُ
و آن گناهکاری هستم که تو پوشانیدی‌اش.
وَ الْخَاطِئُ الَّذِي أَقْلْتَهُ
و آن خطاکاری هستم که تو گذشت کردی از او.
وَ أَنَا الْقَلِيلُ الَّذِي كَثَّرْتَهُ
و من آن اندکی هستم که تو فراوانش کردی.
وَ الْمُسْتَضْعَفُ الَّذِي نَصَرْتَهُ
و آن درمانده و ناتوانی هستم که تو یاری‌اش کردی.
وَ أَنَا الطَّرِيدُ الَّذِي آوَيْتَه
و من آن رانده‌شده‌ای هستم که تو پناهش دادی.

اگر فهیم و عاقل متولد میشد؟:
اشاره به محیر العقول بودن عالم دنیاست، نشان بی‌نظیر و بی‌بدیل بودن عالم دنیاست.
مراد از غیر عاقل بودن غیر عالم بودن به اعظم علوم جهان قبل دنیا نیست!
تولد غیر فهیم و عاقل شامل محرومیت از علوم فطریات نیست.
الروم : 30 فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنيفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتي‏ فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها لا تَبْديلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ
پس حق‏گرايانه روى دل خود را به سوى اين دين (دين اسلام) كن همان طريقه و آيين فطرى خدا كه مردم را بر پايه آن آفريده و سرشته، هرگز تبديلى در آفرينش خدا نباشد، اين است دين ثابت و استوار، و لكن بيشتر مردم نمى‏دانند.
کامی که به غذای گوارای آسمانی و امکانات والایش و مناظر عجیبش آشنا نباشد بهتر میتواند غذا و امکانات و شرایط این دنیا را تحمل نماید؛ پس کودک اسیر در محیط جدید بهتر سازگاری می‌یابد.
چه بسا قوانین این دنیا با قوانین جهان قبل این دنیا کاملا متفاوت و چه بسا معکوس هم باشد.
نام نهادن برای ابتدای تولد دنیوی به زوال عقل درست نیست، چرا که زوال عقل فطریات فرد را تحت تاثیر قرار میدهد.
غیر عاقل و غیر فهیم بودن هنگام تولد، می‌تواند تنها شامل تعطیلی بخش خاصی از معقولات و معلومات باشد، تا شرایط مناسبی برای تمرکز به روی معقولات و معلومات کاملا متفاوت و متضاد را فراهم نماید.
لا یحل و لا یحسنچه بسا بعضی از قوانین مشروع و نامشروع این جهان با قوانین مشروع و نامشروع جهان قبلی متفاوت باشد.
تغییر جهان از جهانی گسترده به جهانی تنگ و متفاوت، با همان بینش فراخی قبلی، موجب شوک و درماندگی می‌شود.
آموزش پذیری کودک و سرعت این آموزش پذیری، مثل یادگیری سریع زبان و عادات و آداب و دیگر شاخه‌های علم بخاطر آرامش ناشی را علم جهان قبلی است!
نیاز و وابستگی بهترین چاشنی ارتباط است!

اشیاء پخته شده به سختی با جذب و تحول هماهنگ میشوند، خام پذیرش بیشتری دارد.
هر کسی چه انبیاء و اولیاء و چه انسانهای عادی و گیاه و جماد علم را از او اخذ نموده است، معلم همه خدای علیم است، اما کستردگی تفضل علمی برای اولیاء الله بیکران است!
در بدو آفرینش هر کس فقط معلوم خدا بود و آنگاه آن معلوم را به عالمیت رساند! و این روند در طول حیات جریان دارد.
از طرف دیگر اولیاء الله مقامی دارند که در هر مرحله مفیوض علمی خود را خالی از علم می‌بینند، چرا که علم بیشتر میزان آگاهی هر فرد را به ناشناختانه روشن‌تر میکند، تواضع علمی هم جای خود را داراست!

تغییر جهان از گستردگی به تنگنائی با همان بینش فراخی موجب شوک و درماندگی میشود

اشیاء پخته شده به سختی با جذب و تحول هماهنگ میشوند، خام پذیرش بیشتری دارد.
ثروتمندی که بی‌خیال از کسب ثروت‌های جدید است، اما زمانی که ثروت شخص به مصلحت پس‌انداز شود و شخص از وجود آن غافل شود بهتر میتواند در کسب منافع جدید حرکت کند!

یک نوزاد ، هنگام تولد چگونه می تواند والدین را ترک کند؟
و لو عاقل هم باشه
یک کودک ، چه زمانی می تواند ب استقلالی برسد ک خانواده را رها کند؟
کودک با عقل جهان قبل بهتر از والدین میتوانست نیازهای خود را تامین نماید، و یا اینکه بعد طی دوره پاگیری دیگر نیازی به والدین حس نمیکرد
و یا دوره پاگیری او با ترفندهای عقلی جهان قبل به سرعت اتفاق می‌افتاد و ...