احکام فقهی

نوای نقاره خانه حرم رضوی با نیات مختلفی از جمله اعلان خبر، مناسبت‌های ویژه و احترام به بارگاه امام رضا (ع) نواخته می‌شود. این نوا از آلات موسیقی است اما طرب‌انگیز نیست و در ایام سوگواری نواخته نمی‌شود.

لعن کسانی که خدا، پیامبر و ائمه (علیهم السلام) آن‌ها را لعن کرده‌اند، جایز و حتی واجب است و نشانهٔ تبری محسوب می‌شود. اما تشخیص مصداق این افراد نیازمند دقت است و نباید بدون دلیل شرعی کسی را لعن کرد، زیرا لعنت بی‌مورد به خود گوینده بازمی‌گردد. در داستان حضرت یونس، بلا به خاطر ترک قوم بدون اذن الهی بود، نه نفرین ایشان، چرا که قوم یونس مستحق لعنت بودند.

برداشت شما از شمول لعنت بر کسانی که عمدا و از روی عناد با خدا، رسول و ائمه علیهم السلام از قوانین الهی از جمله حجاب عدول کنند، کاملا درست است. چنین افرادی مشمول لعنت و عذاب دردناک الهی خواهند بود.

لعن کسانی که عامدانه قصد مخالفت با دین خدا و اشاعه فحشا را دارند، جایز و بلکه واجب است. اما کسانی که سست‌ایمان بوده و جاهلانه به وادی بدحجابی افتاده‌اند، ابتدا باید ارشاد شوند و اگر پس از تبیین موضوع، اصرار بر عمل خود داشتند، مستحق لعن خواهند بود. هر عمل مخالف سنت خدا، اگر عامدانه باشد ملعون است.

زنان بی‌حجاب در روز قیامت با عذاب‌های شدیدی مواجه می‌شوند؛ برخی از موی سر آویزان شده و مغزشان می‌جوشد، برخی از پستان آویزان شده و گوشت بدنشان با قیچی‌های آتشین بریده می‌شود. این عذاب‌ها نتیجهٔ بی‌توجهی به حجاب و حقوق همسر است.

فروش مجسمهٔ بودا با مشکلاتی مواجه شده و حتی خود مجسمه مانع فروش است. این مسئله می‌تواند ناشی از تلقینات شیاطین یا طلسم شیطانی بودن مجسمه باشد. بهترین راه حل، شکستن بت و فروش آن به خدای قدیم است که پاداشی دنیوی و اخروی خواهد داشت.

امر به معروف و نهی از منکر امام حسین (ع) در روز عاشورا، تنها اتمام حجت برای منافقان و کافران نبود، بلکه شامل تمام هستی، از جن و ملک گرفته تا پرندگان، ماهیان، کوه و دشت، دنیا و آخرت می‌شد و آثار آن تا ابد باقی است.

حکمت قوانین الهی، از جمله جواز ازدواج مجدد مردان در اسلام، فراتر از درک محدود انسان است. نباید با علم اندک خود به قضاوت در مورد نظام عدالت الهی پرداخت. هر قانونی که خالق وضع می‌کند، حکیمانه است و سری نهفته دارد که علم ما قدرت تجزیه و تحلیل آن را ندارد. باید صبور بود و حکم خدا را پذیرفت، حتی اگر ناخوشایند به نظر برسد.

در امور شبهه‌ناک، اگر ضرورت و اضطراری نباشد، توقف بهتر از افتادن در هلاکت است. گرچه ممکن است تحت شرایطی انجام عملی مجازاتی در پی نداشته باشد، اما بحث تقرب و جذب میل به معبود از مبحث بهشت و دوزخ جداست. بنابراین، گزینش احسن اولی است و باید به سمت آن گرایش داشت.

توقف به هنگام شک در حلال و حرام بودن غذا بهتر از افتادن در هلاکت است. بر اساس روایتی از امام باقر (ع)، در مواجهه با شبهه در مورد حلال یا حرام بودن غذا، احتیاط و پرهیز از آن، راه درست است تا از هلاکت جلوگیری شود.

برهنه شدن در عزاداری به یاد لحظه خاص شهادت امام حسین (ع) از سوی ائمه اطهار (ع) تبیین نشده است. حضرت در آخرین لحظات نیز سعی در حفظ پوشش خود داشتند و بازسازی صحنه، بی‌احترامی به ساحت ایشان است. نمایش چنین صحنه‌هایی جسارت به ساحت مقدس حضرت را افزایش می‌دهد و عظمت مصیبت را عادی‌سازی می‌کند.

تشکیل حکومت دینی لازمهٔ هر جامعه است و تن دادن به حکومت غیر دینی به معنای پشت کردن به قرآن و عترت است. هر فقیه دینی که تلاشی در جهت تشکیل حکومت دینی نداشته باشد، فقیه غیر عامل محسوب می‌شود. آیات الهی و احادیث برای عمل کردن هستند، نه فقط گوش دادن.

حدیث «بر ده نفر یا بیشتر امارت نکنید» ناظر به ریاست‌طلبی مذموم است که ناشی از کبر و غرور است، نه حکومت اسلامی که لازمهٔ جامعه است. در عصر غیبت، مؤمن باتقوا و اصلح باید رهبری جامعه را بر عهده گیرد و انکار حاکمیت او به معنای پذیرش حاکمیت طاغوت است.

اسلام دین عزت و احترام است و با تدوین قانون، زن را از برده جنسی خارج کرده و امکان نکاح سالم با کنیز را فراهم نمود. آزاد کردن کنیز از عبادات شمرده شده و اسلام مردم را به ازدواج با آنها تشویق کرده است.

از بین بردن جانوران موذی و به ویژه آفاتی که موجب از بین رفتن درختان و قطع ریشه آن‌ها می‌شوند، با نظر غالب فقها بلااشکال است. اگر فردی در جلوگیری از ضرر بیشتر به درختان کوتاهی کند، مقصر خواهد بود.

احکام الهی ثابت و تغییرناپذیرند و تنها خداوند می‌تواند آنها را محو، تغییر یا تثبیت کند. فهم مجتهدان ممکن است تغییر کند، اما احکام الهی تا ابد باقی است و سنت محمدی (ص) تا روز قیامت پابرجاست.

برای انجام عبادات صحیح و خالص، باید بر اخلاص عمل، ادای واجبات و مستحبات، و پرهیز از ریا و خودنمایی تمرکز کرد. حضرت صادق (ع) فرمودند که پایه بندگی، انجام وظایف دینی است و بهترین عبادت، عبادتی است که امن، خالص و دائم باشد. مسلمانان گذشته به فرایض اهمیت بیشتری می‌دادند تا فضائل، زیرا جسد بدون روح قوامی ندارد.

هر نوع موسیقی مطرب و مناسب مجالس لهو و لعب حرام است. صرف عرفانی خواندن موسیقی دلیلی برای تایید و تطهیر آن نیست و اجتناب از قول زور، مورد اتفاق حضرات آیات است.

فروع دین منحصر به ده مورد ذکر شده در رساله‌های عملیه نیست، اما این موارد از ارزشمندترین فروعات بوده و وجوبشان واضح است. هر فرعی، فروعی دارد و این ده مورد، آغاز است نه انجام.

روزه گرفتن در صورت بیماری که ضرر جانی دارد، جایز نیست و شکستن آن واجب است. اصرار بر روزه در چنین شرایطی نه تنها فریب نخوردن از شیطان نیست، بلکه نوعی خودکشی محسوب می‌شود. خداوند راحتی بندگان را می‌خواهد و در صورت بیماری یا سفر، اجازهٔ روزه خواری و قضای آن را داده است.