اخلاق و عرفان

اظهار مداوم گناهکاری نزد دیگران نادرست است، زیرا مانند پنهان کردن درد از طبیب است. اما نباید درد و نیاز خود را از خدا پنهان کرد. حمد و شکر در برابر ذات الهی زیباست، اما نباید استغفار و توبه را فراموش نمود، زیرا زدودن سیاهی جان، فروغ حمد و شکر را فروزان‌تر می‌کند.

متن منتسب به خواجه نصیرالدین طوسی دربارهٔ بی‌اخلاقی مسلمانان نادرست است. اسلام اجازهٔ هیچ‌گونه پستی را نمی‌دهد و مسلمان واقعی کسی است که قوانین اسلام را رعایت کند. دروغ، غیبت و قتل در اسلام شرایط خاص خود را دارد و تجاوز به هیچ عنوان مجاز نیست.

سکوت پیامبر (ص) هنگام درخواست، به معنای نخواستن انجام آن بود و گاهی برای جلوگیری از طرح خواسته‌های حقیرانه یا بی‌مورد به کار می‌رفت. این سکوت، نه به معنای رودربایستی یا ایراد داشتن «نه» گفتن، بلکه روشی برای هدایت و تربیت بود.

حفظ حجاب و حاجب بین زن و مرد دلیلی بر محرومیت زن از دانش‌اندوزی نیست. ایجاد فضای مناسب و شان زنان برای تحصیل امری محال نیست؛ برخی کشورها که اعتقادی به عفت و اخلاق ندارند، دانشگاه و بیمارستان مخصوص زنان دارند. مسلمانان در این زمینه کم‌کار و مقصرند.

حجاب قانونی الهی است که باید از آن تبعیت کرد و حفظ آن معامله با خداست. حجاب باعث افزایش زیبایی و محبوبیت می‌شود و مراعات آن نوعی آزمون است. عدم رعایت حجاب به معنی باخت و مجازات است. کسی که خدا را حاکم می‌داند به قانونش احترام می‌گذارد و مراعات قوانین الهی برای عاشقان خدا لذت‌بخش است.

مخالفت با قانون خدا در تعدد زوجات نشانهٔ کفر است. زنان با تشویق مردان به تعدد زوجات، خود در این امر مقصرند و باید از قافلهٔ زنان گلایه مند باشند. تبعیت از سنت رسول خدا، حتی در مواردی که به مذاق خوش نمی‌آید، نشانهٔ ایمان است.

حدیثی از پیامبر (ص) نقل شده که زن را به استخوان کج تشبیه می‌کند: اگر او را به همان حال رها کنی، از او بهره خواهی برد و اگر تلاش کنی کژی او را برطرف کنی، او را درهم خواهی شکست. زیبایی زن در انحنای خلقت اوست و نباید انحنای طبیعی را با کجی اخلاقی اشتباه گرفت. زیبایی چشم و اندام انسان نیز در انحنای خاص آن‌هاست.

روایات منسوب به امام علی (ع) در مذمت زنان، احتمالا توطئه‌ای علیه ایشان بوده است. حکمت «المرأة عقرب حلوة اللسبة» به زنی اشاره دارد که ظاهرش فریبنده و شیرین است اما باطن هلاک‌کننده‌ای دارد، مانند عقربی که نیشش شیرین است اما زهر کشنده دارد و باعث می‌شود انسان به جای گریز، جذب گناه شود.

دیدن آتش از دهان غیبت‌کننده با ستار بودن خداوند منافات ندارد. غیبت‌کننده با انجام عمل زشت خود، پرده‌دری کرده و اهل بصیرت، حقیقت عمل او را مشاهده می‌کنند؛ گویی خود حیا را کنار گذاشته و دیگران ناخواسته او را دیده‌اند.

مقایسه فضیلت گریه بر سیدالشهدا با نماز شب صحیح نیست، زیرا هر کدام جایگاه و امتیاز ویژه خود را دارند. نماز شب باید با حضور قلب و از روی جان باشد و کسی که آن را سبک بشمارد از ما نیست. امام حسین (ع) خود از سروران اقامه کنندگان نماز شب بودند و نماز شب تقویت کننده محبت ولایی است.

برای تلطیف احساسات و عواطف در باطن، باید در دل، نیاز به مردم و بی‌نیازی از آنان را جمع کنی. نیاز به مردم در نرمی سخن و خوش‌رویی ظاهر می‌شود و بی‌نیازی در حفظ آبرو و عزت. همچنین باید مراقب زبان بود که مانند سگ درنده است و می‌تواند موجب بدبختی شود.

حمل گوشی به دستشویی در صورتی بی‌احترامی محسوب می‌شود که برنامه‌های قرآنی و حدیثی آن فعال باشند، یا اگر گوشی عمدتا به این برنامه‌ها اختصاص داشته باشد. در غیر این صورت، اگر گوشی بسته باشد و برنامه‌ها فعال نباشند، اشکالی ندارد.

ارتباط با نامحرم در فضای مجازی، حتی با شوخی و رد و بدل کردن سخنان معمولی، می‌تواند حرام باشد زیرا اندام روحی مستقیما فعال شده و تحریک در آن بیشتر از دنیای حقیقی است. شیطان از این فضا برای تحریک و تهییج استفاده می‌کند و این ارتباطات می‌تواند به گناه منجر شود.