تربیت دینی و خانواده

ازدواج با فرزند شراب‌خوار اشکالی ندارد، زیرا حساب فرزند از پدر جداست. با این حال، لازم است احراز شود که فرزند از عمل زشت پدر برائت جسته و به وظایف خود در قبال معاشرت با او آشناست و آن را رعایت می‌کند. در صورت رعایت این موارد و احتیاطات لازم، ازدواج مجاز خواهد بود.

احسان به والدین در سوره انعام، پس از برشمردن حرام‌ها و در کنار توحید آمده است تا بر اهمیت فوق‌العاده آن تأکید شود. امر به احسان به والدین، در واقع نهی قوی از عقوق و بی‌احترامی به آنان است؛ به گونه‌ای که حتی کوچکترین بی‌احترامی، مانند گفتن «اف»، ممنوع شمرده شده است.

برای رفع موانع و درست شدن کارها، محاسبه و مراقبه نفس، پایبندی به قرآن و عترت، توبه و استغفار، تقویت مکارم اخلاق، و مداومت بر نماز اول وقت و نوافل توصیه می‌شود. همچنین خواندن دعاهای ۷ و ۱۳ صحیفه سجادیه راهگشا است.

پس از ترک عادات بد، باید عادات نیکو را جایگزین آن‌ها کرد تا از بازگشت به عادت‌های پیشین جلوگیری شود. عادات نیکو، اعمال عاقلانه و با حسن نیتی هستند که با تبدیل شدن به خوی و خصلت دائمی، خوبی را در انسان احیا می‌کنند.

اگر با وجود مشغله‌های زیاد، همسر انتظار خدمت به خانواده‌اش را دارد و در صورت ناتوانی، ناراحتی ایجاد می‌شود، می‌توان از فردی مورد اعتماد برای آشنایی همسر با حقوق زوج کمک گرفت. در صورت عدم امکان، با صبر و شکایت به درگاه خدا، طلب یاری نمود.

نامگذاری فرزندان با قید «عبد» برای اسماء الهی مطلوب است، اما اگر منظور از «عبد» بندگی باشد، شرک به خدا محسوب می‌شود. اگر منظور خدمت و اطاعت باشد، مجاز است. با این حال، به دلیل ایجاد شائبه شرک و اتهام ناروا به مکتب تشیع، و همچنین عدم رواج این نوع نامگذاری در سیره معصومین، بهتر است از آن پرهیز شود. نامگذاری صرف با نام حضرات معصومین بهترین راه ابراز ارادت است.

در صحبت‌های قبل از ازدواج، جوانان باید به شناخت افکار، آمال و احساسات طرف مقابل بپردازند و از برنامه های زندگی، حقوق زوجین، احکام زناشویی و آیات و روایات مربوط به ازدواج آگاهی کسب کنند. همچنین باید مراعات حدود شرعی و عرفی در رسیدن به آرزوها، صداقت، امانت، صبر و تحمل را مد نظر قرار دهند.

برای کنترل وسواس فکری در عبادت، روزه ماهانه (به‌ویژه سه روز در ماه)، کم‌خوری، ذکر و حمد خدا در آغاز و پایان کارها، تفکر در آیات صنع الهی، نماز شب و قرائت قرآن توصیه می‌شود. همچنین خواندن سوره حمد، چهار قل، آیت‌الکرسی و آیاتی از سوره اعراف مؤثر است.

خداوند مهربان دل امام زمانمان را چنان بزرگ آفریده است که محبت شما را نسبت به خودشان احساس می‌کنند. همان‌طور که قلب مادر نسبت به فرزند می‌تپد، قلب امام زمان نسبت به فرزندان شیعه شدیدتر به طپش در می‌آید و هدیه‌های شما را درک می‌کنند.

وقتی شما امامان عزیز را یاد می‌کنید و دلتان شاد می‌شود، نشانهٔ این است که آنها متوجه شما هستند و نامه‌هایتان را می‌خوانند. خدای مهربان و دانا نیز از نامه و نامهٔ ننوشتهٔ شما آگاه است و جواب را به دل قشنگتان می‌رساند.

حضور بدون جوراب و با بی‌حجابی در حرم امام رضا (ع) بی‌ادبی و بی‌احترامی به ایشان است. امامان چنین چیزی را دوست ندارند و هر کس ادعا کند که امام رضا (ع) آنها را با بی‌حجابی می‌پذیرد، به امام تهمت زده است.

خداوند عالمیان افراد بدکار را به خاطر اعمال زشتشان به شدت تنبیه خواهد نمود، اما نسبت به مؤمنان و انسان‌های خوب بسیار مهربان است. ترسیدن از خدا به معنای ترس از عواقب اعمال زشت است.

سیگنال طیبات جاذب طیبون است و سیگنال خبیثات جاذب خبیثون؛ طیب را با خبیث هیچ مناسبت جذابیتی نیست. زن مومنه امکان دارد مورد آزار و اذیت قرار بگیرد، اما تعرض به ساحت پاک او محال است. پاکی و عفت و حیاء برای زن مومنه همان دانشگاهی است که تزریق علم و حکمت را به دنبال خواهد داشت.

نماز قضای فرزند ارشد، حکم دارو و ویتامین برای پیکر جامعه و جبران‌کننده کاستی‌های پدر متوفی است. این امر نشانه لطف خاص خدا و باقیات صالحات محسوب می‌شود. فرزند ارشد جانشین پدر است و این وظیفه نه تنها جریمه نیست، بلکه توفیق و پاداش الهی دارد و باعث حفظ صله ارحام و احسان می‌شود.

خانم خانه‌دار می‌تواند با برنامه‌ریزی، اولویت‌بندی و حذف کارهای غیرضروری، اوقات خود را برای خدمت به دین خدا استخدام کند. اصل کار در طلب برکت از خداوند و قیام با شور و عشق به خدمت است. خداوند راه وصول را نشان می‌دهد. خدمت به خانه و خانواده در راستای رضای الهی، عبادت مستمر محسوب می‌شود و در عرصه عبادت و خدمت به دین گشایش ایجاد می‌کند.

وظایف شاگرد نسبت به استاد شامل بزرگ شمردن او، احترام به محضرش، گوش سپردن با دقت به سخنانش، و روی بر او کردن است. همچنین نباید صدای خود را بر او بلند کند، تا او جواب نداده، کسی از او سؤال نکند، در محضرش با کسی سخن نگوید، و از او دفاع کند و عیوبش را بپوشاند و مناقبش را آشکار سازد.

صبر در ازدواج با وجود سختی‌ها، تنها زمانی اجر و ثواب دارد که فایده‌ای عبادی در آن نهفته باشد، مانند امید به هدایت همسر یا تأمین امنیت فرزندان. اما اگر تحمل شرایط، مخرب و شکننده باشد و منجر به تباهی روحی و جسمی گردد، حد طلاق فرا می‌رسد. تصمیم به جدایی در چنین شرایطی، در صورتی که به آرامش طرفین منجر شود، مجاز است.

برای حفظ تعادل دینی در تربیت فرزندان، باید از افراط و تفریط پرهیز کرد. تشویق و محبت باید متناسب با رفتار اسلامی باشد و امر به معروف و نهی از منکر با در نظر گرفتن فطرت کودک انجام شود. اجبار روا نیست، اما تفلیل امتیازات برای تنبیه می‌تواند مفید باشد. نباید نصایح شرعی را افراطی تلقی کرد.

خداوند هیچ‌گاه از کودکان قهر نمی‌کند؛ او از پدر و مادر نیز مهربان‌تر است و حتی باعث می‌شود دیگران با کودکان آشتی کنند. علاقه و توجه دیگران به کودکان نشانهٔ عشق خداوند به آن‌هاست.

احترام والدین به معنای سکوت در برابر ستم آنها نیست و مرد نباید در برابر آزار والدین به همسرش، او را تنها بگذارد. وظیفه مرد آن است که با حفظ احترام والدین و با درایت، مانع ظلم و ستم آنها به همسرش شود و حقوق را رعایت کند. امر به معروف و نهی از منکر در مورد نزدیکان باید با قوت بیشتری انجام شود.