حدیث و روایات

حدیثی از امام کاظم (ع) بیان می‌کند که خرید گندم مال را زیاد، خرید آرد مال را نصف و خرید نان مال را از بین می‌برد. این حدیث به جنبه‌های بهداشتی، اقتصادی، معنوی و روانی خرید هر یک از این موارد اشاره دارد و برکت را در حفظ اصالت غذا، خودکفایی و ارتباط معنوی با خالق می‌داند.

برنامه روزانه یک بنده موحد و مخلص باید شامل طلب یقین و عافیت از خداوند باشد. خطبه متقین و نامه امام علی (ع) به امام حسن (ع) در نهج البلاغه بهترین دستورالعمل‌ها برای وظایف بندگی در طول شبانه‌روز است. کسی که به مقام یقین برسد مغبوط است و مغبون نیست.

فراموشی جزئیات عالم ذر بخشی از آزمون دنیوی است، اما آثار و تعلیمات آن در فطرت ما موجود است و روزی به یاد خواهیم آورد. معرفت به خدا در دل‌ها تثبیت شده است، هرچند آن موقف را فراموش کرده‌ایم. برای اطلاعات بیشتر به تفاسیر آیه ۱۷۲ سوره اعراف مراجعه کنید.

فرقه مدهدهه، گروهی متزلزل و مضطرب العقیده هستند که در تشخیص حق از باطل ناتوانند و با شبهات، عقایدشان متزلزل می‌شود. آنها در برابر حجت خدا مقاومت کرده و نظر خود را بر نظر او ترجیح می‌دهند، مانند سامری که با فهم ناقص، گوساله می‌ساخت و مردم را از حق دور می‌کرد.

کلی‌گویی و رمزآلود بودن برخی روایات مربوط به ظهور، به دلیل اشاره به شاخصه‌های اصلی است تا تشخیص مصادیق با سهولت انجام شود. اگر قرار بود به جزئیات مصادیق اشاره شود، تعداد آن‌ها از شمارش خارج می‌شد و به میلیون‌ها یا میلیاردها عنوان می‌رسید.

روح امر الهی، مخلوقی از آفریدگان خداوند است که از جبرئیل و میکائیل بزرگتر بوده و همراه پیامبر اسلام (ص) و امامان پس از او بوده است. این روح، علوم غیبی را به ایشان منتقل کرده و آنان را در مسیر هدایت و امامت تأیید و استوار می‌دارد.

دعای حضرت یونس (ع) که در قرآن کریم آمده، به دلیل ویژگی‌های منحصر به فردش به یکی از اذکار مستجاب الدعوه تبدیل شده است. این دعا که در اوج اضطرار و با اقرار به ظلم بیان شد، شامل تهلیل، تسبیح و استغاثه است. روایات فراوانی بر اهمیت و آثار این مناجات تأکید دارند و آن را کلیدی برای ارتباط با معبود و زیباترین مناجات توابین دانسته‌اند.

رائد به معنای پیشقراول، راهنما، آب‌یاب و جستجوگر است. امام حسن مجتبی (ع) رائد رضوان خدا هستند زیرا در روز قیامت، پیشاپیش مؤمنان و شیعیان حرکت می‌کنند تا راه ورود به بهشت و مراحل آن را برایشان هموار و آماده سازند و خطرات و منازل را بشناسانند.

وجه‌الله به معنای دین الهی و حجج الهی است که اراده پروردگار بر بقای آن استوار است و هیچ استقلالی ندارد. همه چیز، چه فانی و چه باقی، به اراده خداوند محقق می‌شود. آیه «یمحو الله ما یشاء ویثبت وعنده أم الکتاب» (رعد: ۳۹) بر این امر دلالت دارد.

مواردی که دعا در تغییر آن‌ها نقشی ندارد، آن‌هایی هستند که به امضای الهی رسیده‌اند؛ زیرا خداوند خواسته است که تغییر نکنند. این امضاها شامل سنت الهی، کلمات الهی، وعده الهی و میعاد پروردگار است. بداء (امکان تغییر) شامل قضا می‌شود اما شامل امضای نهایی نیست.

تفاوت ظاهری میان آفرینش زمین و آسمان در سوره بقره و نازعات با استناد به روایات تفسیری برطرف می‌شود. بر اساس این روایات، خداوند ابتدا زمین را خلق کرد، سپس آسمان‌ها را مرتب نمود و در نهایت زمین را گسترش داد. بنابراین، آیه «و الأرض بعد ذلک دحاها» به معنی گسترش و پهن کردن زمین پس از خلقت آسمان‌ها است، نه خلقت اولیه آن.

همه ارواح، از جمله روح منتسب به خدا، مخلوق او هستند و سابقه نیستی داشته‌اند. روح منتسب به خدا، روح منتخب و گرامی اوست که آفریده اوست و خداوند آن را به هر کس اراده کند پیوند می‌دهد. لطافت و سبکی روح با افزایش معرفت و تقوای الهی تحت لوای ثقلین حاصل می‌شود.

اصحاب رأی کسانی هستند که ملازمت عترت با قرآن را نادیده گرفته، از پذیرش ولایت اهل بیت علیهم السلام سر باز زده و در استنباط احکام، رای و نظر خود را بر حکم ائمه اطهار علیهم السلام ترجیح داده‌اند. این افراد ممکن است این رجحان غیر موجه را با توجیهات واهی توجیه کنند.

اسماء الهی «یا طاهی، یا ذر، یا طمنة، یا طناب، یا طنات» که برای درمان سردرد توصیه شده‌اند، به معنای پاک‌کننده بیماری‌ها، آفریننده ذرات حیات، آرامش‌بخش دردها، ریسمان استوار نجات و اجابت کننده فوری هستند. این نام‌ها جایگاه بزرگی نزد خداوند دارند و او به برکت آن‌ها، سردرد را از شیعیان دور می‌کند.

روایت «هر که در خواری و خفت بزرگ شده باشد، تکریم دیگران او را به سرکشی می‌اندازد» از امام علی (ع) در کتاب غررالحکم و دررالکلم با شمارهٔ ۹۱۶۷ ذکر شده است.

روایت «هر که در خواری و خفت بزرگ شده باشد، تکریم دیگران او را به سرکشی می‌اندازد» از امام علی (ع) در کتاب غررالحکم و دررالکلم با شمارهٔ ۹۱۶۷ ذکر شده است.

بر اساس روایتی از امام صادق (ع)، ازدواج فرزندان آدم با یکدیگر صحیح نیست. در این دیدگاه، قابیل با جنیه‌ای به نام جهانة و هابیل با حوریه‌ای به نام ترک ازدواج کردند. سپس شیث با حوریه‌ای به نام ناعمه ازدواج نمود و نسل انسان از این طریق ادامه یافت.

اذن حکومت از سوی خداوند است؛ برای انسان صالح، این اذن از روی محبت و هدایت امت است و برای انسان غیر صالح، از روی تنبیه، تعذیب و امتحان. خداوند در قرآن می‌فرماید که اگر مردم یکدیگر را دفع نکنند، زمین فاسد می‌شود، اما این سنت الهی است که با اراده او تحقق می‌یابد.

فرشتگان امکان معصیت دارند اما کیفیت آن متفاوت از انسان است؛ آنها هوای نفس ندارند اما در دامنه آفرینش خود امتحان می‌شوند و امکان ترقی دارند. آیه «لا یسبقونه بٱلقول و هم بأمره یعملون» به طبقات خاصی از فرشتگان اشاره دارد که در داستان خلقت آدم علیه السلام، تلاش کردند مانع خلقت او شوند و به همین دلیل مجازات شدند.

خسوف در کلام امام سجاد (ع) به معنای فرو بردن و ناپدید شدن است. ایشان در دعای ۲۷ صحیفه، نابودی و محو شدن بلاد مشرکین را از خداوند طلب می‌کند. این مفهوم در قرآن نیز با اشاره به فرو رفتن قوم لوط و قارون در زمین و همچنین خسوف ماه در روز قیامت، بیان شده است.