حدیث و روایات

اذن حکومت از سوی خداوند است؛ برای انسان صالح، این اذن از روی محبت و هدایت امت است و برای انسان غیر صالح، از روی تنبیه، تعذیب و امتحان. خداوند در قرآن می‌فرماید که اگر مردم یکدیگر را دفع نکنند، زمین فاسد می‌شود، اما این سنت الهی است که با اراده او تحقق می‌یابد.

فرشتگان امکان معصیت دارند اما کیفیت آن متفاوت از انسان است؛ آنها هوای نفس ندارند اما در دامنه آفرینش خود امتحان می‌شوند و امکان ترقی دارند. آیه «لا یسبقونه بٱلقول و هم بأمره یعملون» به طبقات خاصی از فرشتگان اشاره دارد که در داستان خلقت آدم علیه السلام، تلاش کردند مانع خلقت او شوند و به همین دلیل مجازات شدند.

خسوف در کلام امام سجاد (ع) به معنای فرو بردن و ناپدید شدن است. ایشان در دعای ۲۷ صحیفه، نابودی و محو شدن بلاد مشرکین را از خداوند طلب می‌کند. این مفهوم در قرآن نیز با اشاره به فرو رفتن قوم لوط و قارون در زمین و همچنین خسوف ماه در روز قیامت، بیان شده است.

این روایت که زن باید بر شوهرش سجده کند، در کتب معتبر حدیثی وارد شده اما دارای نکات خاصی است. خداوند به هیچ کس اجازه سجده بر غیر خود را نداده است، مگر سجده اکرامی. احترام و اطاعت شوهر واجب است، اما نه به شکل سجده.

صلوات بر پیامبر و آلش، نمازی خاص است که مانند نماز میت، ادای آن نیاز به وضو ندارد. این عمل، بهترین شکل یاد پروردگار است و به نوعی عبادت محسوب می‌شود. این حدیث در کتاب احتجاج طبرسی نقل شده است.

روایت «العلم نقطة کثرها الجاهلون» به آغاز و وحدت علم اشاره دارد که در نهایت به پیامبر و آل محمد (ص) می‌رسد. علم حقیقی، وحدت‌یافته و نامحدود است و کثرت ظاهری، ناشی از جهل است. نقطه، مرکز و منشأ آفرینش و تجلی علم الهی است.

آیات قرآنی و اذکار، دارو و درمان الهی هستند که با اذن الهی و در ظرف خاص خود اثر می‌کنند. دل مؤمنان حقیقی محل تجلی این آثار است و عسل شفای قرآنی از کندوی دل پاک آنان استحصال می‌شود. این آیات شفای جسم و جان هستند و آثارشان به اذن الهی بروز می‌کند.

بر اساس روایات تفسیری ذیل آیه ۹ سوره جن، شیاطین پیش از بعثت پیامبر (ص) در آسمان‌ها استراق سمع می‌کردند و جایگاهی داشتند، اما پس از بعثت با شهاب رانده شدند و کهانت از بین رفت. این روایات به نقل از امیرالمؤمنین و امام صادق (ع) است.

روایتی از انس بن مالک نقل شده که فاطمه (س) به ابوبکر دربارهٔ سهم ذوی القربی از خمس و غنائم در قرآن سؤال می‌کند و ابوبکر آن را به مصالح مسلمین اختصاص می‌دهد. با وجود ضعف سند، اعتماد به این روایت با رجاء ثواب و عمل به آن توصیه شده است. همچنین به احادیث دیگری از انس بن مالک در مناقب اهل بیت (ع) اشاره شده است.

منظور از خواندن سوره توحید در روایات، قرائت آن با اخلاص و اقرار به وحدانیت خداوند است. این قرائت موحدانه، باعث می‌شود گناه به انسان نزدیک نشود و شیطان نتواند او را فریب دهد. روایات متعددی بر فضیلت و آثار دنیوی و اخروی قرائت سوره توحید، از جمله حفظ در برابر گناه و کسب ثواب شهید، تأکید دارند.

حداقل ذکر در رکوع و سجود سه بار تسبیح است، زیرا این تعداد از روایات به دست آمده و سنت پیامبر و ائمه بوده است. برخی روایات نیز یک بار تسبیح را کافی دانسته‌اند، اما سه بار افضل است و فضیلت بیشتری دارد. علت این تکرار، مشغول کردن قلب و ذهن به ذکر خدا و تعظیم اوست.

استغفار امیرالمؤمنین (ع) در بند ۲۷ شامل گناهان مختلفی است: گناه زبانی (مانند مدح نابجا)، گناه قلبی (آنچه در دل می‌گذرد)، گناه فکری و احساسی، و گناهانی که با دست نوشته شده‌اند. فراز «أتیته بفعالی» به گناهان عملی اشاره دارد که به دلیل زشتی، به صورت سربسته بیان شده‌اند. این شامل رفتارهایی است که شخص با کردار خود انجام می‌دهد.

سخنی که به امام جواد (ع) نسبت داده شده و در آن به جوانی که از مردم خسته شده بود فرمودند «به سمت حسین (ع) فرار کن»، جعلی است و صحت ندارد.