نقد شبهات

جمله «خدا غیری است که عین است و عینی است که غیر است، داخلی است که خارج است و خارجی است که داخل است» سخنی جاهلانه و نادرست است. این عبارت به اشتباه خدا را در عین حال که غیر اشیاء است، عین آنها و در عین حال که داخل آنهاست، خارج آنها می‌داند. ارتباط خالق با مخلوقات نه به صورت مقارنت است و نه جدایی کامل، بلکه او با همه چیز است بدون آمیختگی و غیر همه چیز است بدون جدایی.

روایاتی که در آنها به ناسزاگویی یا نفرین از سوی پیامبر (ص) اشاره شده، یا ضعیف هستند و یا باید به گونه‌ای دیگر تفسیر شوند. قرآن کریم در وصف پیامبر می‌فرماید: «فبما رحمه من الله لنت لهم و لو کنت فظا غلیظ القلب لانفضوا من حولک» (آل عمران: ۱۵۹)، که نشان‌دهندهٔ رحمت و نرم‌خویی ایشان است و هرگونه نسبت ناروا به ایشان، تهمت و افتراست.

اینکه ابن ملجم ملعون ضمن ضربه زدن «یا علی» گفته باشد، هیچ پایه و اساسی ندارد و برگرفته از شعر شاعری است. سخن ابن ملجم لعین هنگام وارد آوردن ضربه این بود: «الحکم لله یا علی لا لک و لا لأصحابک» که همان شعار خوارج بود.