سلام خدمت استاد گرامی و اهالی مشکات
⁉ با توجه به احادیث ذیل سفر انفرادی چگونه تحلیل میگردد؟
: در احادیث حرفی از نوع سفر گفته نشده
2: و اینکه گفته نشده که سفر گروهی بهتر از فردی هست
بلکه سفر فردی و دونفره رو به شیطان و یاد از غاویان معرفی کرده
با توجه به موارد فوق چطور میشه تبیین کرد؟
(1): محمد بن یحیى عن أحمد بن محمد عن ابن سنان
《 عن إسماعیل بن جابر قال: کنت عند أبی عبد الله علیه السلام بمکه إذ جاءه رسول من المدینه فقال له من صحبت قال ما صحبت أحدا فقال له أبو عبد الله علیه السلام أما لو کنت تقدمت إلیک لأحسنت أدبک ثم قال واحد شیطان و اثنان شیطانان و ثلاث صحب و أربعه رفقاء.
(اسماعیل بن جابر) گوید: من در مکه خدمت امام صادق(علیه السلام) بودم که پیکى از مدینه بسوى آن حضرت آمد، حضرت بدو فرمود: با چه کسى همسفر بودى؟ گفت: همسفرى نداشتم، امام صادق(علیه السلام) بدو فرمود: اگر پیش از این به تو در این باره چیزى گفته بودم، اکنون تو را به خوبى ادب میکردم، آنگاه فرمود: یکنفر [در سفر] شیطان است، و دو نفر دو شیطان، و سه نفر همراهان و چهار نفر رفیقانند. 》
((الکافی، ج8، ص302))
(2): عده من أصحابنا عن أحمد بن محمد بن خالد عن أبیه عمن ذکره عن أبی الحسن موسى علیه السلام عن أبیه عن جده علیهم السلام فی وصیه رسول الله صلى الله علیه و آله لعلی علیه السلام:
《 لا تخرج فی سفر وحدک فإن الشیطان مع الواحد و هو من الاثنین أبعد یا علی إن الرجل إذا سافر وحده فهو غاو و الاثنان غاویان و الثلاثه نفر قال و روى بعضهم سفر.
تنها به سفر مرو که شیطان با شخصى است که تنها سفر کند، و از دو نفر دورتر است، اى على! هنگامى که شخص تنها سفر کند، او شخص گمراهى است، و اگر دو نفر باشند، دو گمراه محسوب شوند؛ و چون سه نفر باشند، کاروانى باشند؛ و در برخى روایات است که فرمود: سفرشان سفر است[جزء مسافران محسوب میشوند]. 》
((الکافی، ج8، ص303))
(3): 《 و عنه علیه السلام قال: قال النبی صلى الله علیه و آله لعلی علیه السلام یا علی لا تخرج فی سفرک وحدک فإن الشیطان مع الواحد و من الاثنین أبعد.
و از آن حضرت(امام صادق علیه السلام) نقل است که پیغمبر اکرم(صلى الله علیه و آله) به على(علیه السلام) فرمود: یا على! تنها به سفر مرو، که شیطان با یکنفر همراه است و از دو نفر دور. 》
((مکارم الأخلاق، ج1، ص259))
(4): روى حماد بن عمرو و أنس بن محمد عن أبیه جمیعا عن جعفر بن محمد عن أبیه عن جده ، عن علی بن أبی طالب علیه السلام ، عن النبی صلى الله علیه و آله أنه قال له:
《 ... یا علی لعن الله ثلاثه آکل زاده وحده و راکب الفلاه وحده و النائم فی بیت وحده ... .
... یا على! خدا سه کس را لعن کرده: کسى که توشهاش را تنها بخورد، و کسى که تنها راه بیابان را در پیش گیرد، و کسى که تنها در خانهاى بخوابد. ... .
... یا علی! خدا سه کس را لعن کرده: آنکه توشهى خود را تنها بخورد، کسى که تنها سفر کند، کسى که تنها بخوابد. ... . 》
((من لا یحضره الفقیه، ج4، ص352))
سفر انفرادی با توجه به احادیث چگونه تحلیل میشود؟
عصاره و پاسخاول در یک نگاه (خلاصه ۶۰ کلمهای)
سفرهای انفرادی به دلیل همراهی شیطان و معرفی شدن به عنوان گمراهی، توصیه نشده است. اما در صورت ناچاری، با خواندن ادعیه و رعایت تمهیدات میتوان سفر کرد. همچنین سفرهای لهوی، تفریحی، یا در جهت کمک به ظالم، محکوم شرع بوده و نباید نماز شکسته شود.
پاسخ حضرت استاد علی ساعی (عبدالله مشکات)
مدرس و پژوهشگر منظومه معارف حکمت و عترت | کانون فرهنگی سروش بامدادانمسافرت نیز به مثابه نماز بایستی رضای الهی مراعات و تبدیل به عبادت و بندگی خدا گردد، هر گونه سفر زیارتی و تجاری و تفریحی بایستی به نیت عبادت و بندگی الهی صورت پذیرد سفرهای لغوی و لهوی و مکروهی و معصیتی محکوم شرع مقدس هستند. سفر بهتر است با جمع انجام پذیرد همانطوریکه نماز بهتر است به جمع و جماعت اقامه شود، اما در صورتیکه ناگزیر از سفر انفرادی هستیم با تمهیداتی میتوان به سفر رفت.
, [22.10.23 15:18]
عن أبی الحسن ع قال: من خرج وحده فی سفر فلیقل ما شاء الله لا حول و لا قوه إلا بالله اللهم آنس وحشتی و أعنی على وحدتی و أد غیبتی قال و من بات فی بیت وحده أو فی دار أو فی قریه وحده فلیقل اللهم آنس وحشتی و أعنی على وحدتی قال و قال له قائل إنی صاحب صید سبع و أبیت باللیل فی الخرابات و المکان الوحش فقال إذا دخلت فقل بسم الله و أدخل رجلک الیمنى و إذا خرجت فأخرج رجلک الیسرى و قل بسم الله فإنک لا ترى مکروها إن شاء الله
المحاسن، ج2، ص: 370
کسی که در سفر به تنهایی مسافر میکند این دعا را بخواند «ما شاءالله لاحول و لاقوه الا بالله اللهم آنس وحشتی و أعنی علی وحدتی و أد غیبتی»
و هر کس در خانه یا اتاق و یا در شهر و روستایی به تنهایی بخوابد پس بگوید «للهم آنس وحشتی و أعنی على وحدتی»
و ...
همچنین نماز و صدقه و قرائت بعضی از آیات شریفه پیش از سفر فراموش نشود.
سفرهای لهوی، ظلمی، صیدی
عن أبی جعفر ع قال: سألته عمن یخرج من أهله بالصقور و البزاه و الکلاب یتنزه اللیله و اللیلتین و الثلاثه هل یقصر من صلاته أم لا یقصر قال إنما خرج فی لهو لا یقصر
تهذیب الأحکام (تحقیق خرسان)، ج3، ص: 218
زراره میگوید از امام باقر(ع) سؤال کردم درباره کسی که از منزل خارج میشود با پرندگان و سگ برای تفریح و به مدت یک شب، دو شب و سه شب میماند، او باید نمازش را شکسته بخواند یا تمام، امام(ع) فرمود: «چون برای کار لهو و بیهوده مسافرت کرد، نمازش را تمام بخواند
و سائر الأسفار التی لیس بطاعه مثل طلب الصید و النزهه و معاونه الظالم و کذلک الملاح و الفلاح و المکاری فلا تقصر فی الصلاه و لا فی الصوم
الفقه المنسوب إلى الإمام الرضا علیه السلام، ص: 161
سفرهایی که طاعتی نباشد، مثل در جستجوی شکار بودن، خوشگذرانی، معاونت ستمگر ... پس نباید نمازش را بشکند و یا روزه نگیرد...