پرش به محتوا

notifications_active جلسه هفتگی مشکات نور: پنج‌شنبه‌ها ساعت 20:۳۰ در مسجد حاج رضا

سوال شماره ۲۷۰۹ ۹ شهریور ۱۴۰۱ پاسخ رسمی استاد علی ساعی (عبدالله مشکات) تأیید شد سطح محتوا: متوسط

منظور از "و عزمت فخالف القضاء عزمی" در روایت امام حسین(ع) چیست؟

محور استناد: به متن پاسخ مراجعه شود ۴ بار مشاهده ۲۳ یادداشت و حاشیه تبیینی
پاسخ معتبر مکتوب و مستند
پرسشگر گرامی: پژوهشگر معارف اسلامی (ناشناس)
کد رهگیری: #Q-2709

منظور از قسمت مشخص شده ی روایت زیر چیست.

الإمام الحسین علیه السلام : إن رجلا قام إلى أمیر المؤمنین علیه السلام فقال: یا أمیر المؤمنین ، بما ذا عرفت ربک ؟ قال : بفسخ العزم و نقض الهم ؛ لما هممت فحیل بینی و بین همی ،
و عزمت فخالف القضاء عزمی
علمت أن المدبر غیری .

دسته‌بندی موضوعی: حدیث و روایات حدیث

عصاره و پاسخ‌اول در یک نگاه (خلاصه ۶۰ کلمه‌ای)

عبارت «و عزمت فخالف القضاء عزمی» در روایت امام حسین(ع) به این معناست که هر فعل و امری در عالم هستی تحت احاطهٔ مشیت الهی است و تا خداوند اراده و امضا نکند، عزم و تصمیم انسان تحقق نمی‌یابد. این نشان‌دهندهٔ وابستگی تمام امور به اراده و قضا و امضای الهی است.

پاسخ حضرت استاد علی ساعی (عبدالله مشکات)

مدرس و پژوهشگر منظومه معارف حکمت و عترت | کانون فرهنگی سروش بامدادان

حضرت امیر المومنین علیه السلام با این مثال زیبا مشیت و اراده و تقدیر و قضا و امضای الهی را توضیح میدهند:
هر فعل از افعال در این عالم هستی تحت احاطه مشیت الهی بوده و تحقق و وقوع آن نشان امضا و تنفیذ الهی است!
هیچ امری از امورات این عالم از سازمان علم الهی خارج نیست اوست که باید عزم ما را تنفیذ نماید و عقود ما را امضا فرماید تا امکان تحقق بیابد.
تمام ریز و درشت های این عالم هستی از مشیت و امضای الهی خارج نیستند، در امورات خرد و ریز مثل تکان انگشت تا عزیمات و عقود به او وابسته اند، اوست که اذن حرکت به پلک و انگشت ما را میدهد و آنها میتوانند به جنبش در آیند اوست که تا عزم ما را تنفیذ نفرماید آن عزم و تصمیم ناکام مانده و از هم خواهد گسست و تحقق نخواهد یافت و اوست که تا نخواهد عقدی گره نخواهد خورد و پیوندی ایجاد نخواهد شد و هیچ امری به وقوع نخواهد پیوست. اما بیشتر خلایق تنها در عزائم امور به این حقیقت مسلم متوجه میشوند!
توضیح مضاعف با احادیث مبارک:

الحسین بن محمد عن معلى بن محمد قال: سئل العالم ع کیف علم الله قال علم و شاء و أراد و قدر و قضى و أمضى فأمضى ما قضى و قضى ما قدر و قدر ما أراد فبعلمه کانت المشیئه و بمشیئته کانت الإراده و بإرادته کان التقدیر و بتقدیره کان القضاء و بقضائه کان الإمضاء و العلم متقدم على المشیئه و المشیئه ثانیه و الإراده ثالثه و التقدیر واقع على القضاء بالإمضاء فلله تبارک و تعالى البداء فیما علم متى شاء و فیما أراد لتقدیر الأشیاء فإذا وقع القضاء بالإمضاء فلا بداء فالعلم فی المعلوم قبل کونه و المشیئه فی المنشإ قبل عینه و الإراده فی المراد قبل قیامه و التقدیر لهذه المعلومات قبل تفصیلها و توصیلها عیانا و وقتا و القضاء بالإمضاء هو المبرم من المفعولات ذوات الأجسام المدرکات بالحواس من ذوی لون و ریح و وزن و کیل و ما دب و درج من إنس و جن و طیر و سباع و غیر ذلک مما یدرک بالحواس فلله تبارک و تعالى فیه البداء مما لا عین له فإذا وقع العین المفهوم المدرک فلا بداء و الله یفعل ما یشاء* فبالعلم علم الأشیاء قبل کونها و بالمشیئه عرف صفاتها و حدودها و أنشأها قبل إظهارها و بالإراده میز أنفسها فی ألوانها و صفاتها و بالتقدیر قدر أقواتها و عرف أولها و آخرها و بالقضاء أبان للناس أماکنها و دلهم علیها و بالإمضاء شرح عللها و أبان أمرها و ذلک تقدیر العزیز العلیم*.

الکافی (ط - الإسلامیه)، ج‏1، ص: 148

از امام علیه السلام سؤال شد که خدا چگونه داند؟ فرمود: خدا بداند و بخواهد و اراده کند و مقدر سازد و حکم کند و امضاء فرماید پس امضاء کند آنچه را حکم کرده و حکم کند آنچه را مقدر ساخته و مقدر کند آنچه را اراده کرده، بنا بر این از علمش مشیت خیزد و از مشیتش اراده و از اراده‏اش تقدیر و از تقدیرش حکم و از حکمش امضاء و علمش مقدم بر مشیت است، مشیت در مرتبه دوم است و اراده در مرتبه سوم و تقدیر بر حکم مقرون بامضاء واقع شود، و براى خداى تبارک و تعالى بد است نسبت بآنچه بداند هر گاه که خواهد و نسبت بآنچه اراده کند براى تقدیر چیزها ولى اگر حکم مقرون بامضاء گشت دیگر بدا نیست و علم بهر معلومى پیش از بودن اوست و مشیت نسبت بخواسته شده پیش از وجود آنست و اراده پیش از بر پا شدن مراد
است و تقدیر این معلومات پیش از آنست که جدا شوند و بهم پیوندند در وجود مشخص و از لحاظ وقت و حکم مقرون بامضا انجام‏شدنیهاى قطعى میباشند که داراى جسمند و بحواس درک شوند مانند آنچه رنگ و بو دارد و وزن دارد و پیمانه شود و آنچه در
مین بجنبد و بخرامد که انسان و جن و پرندگان و درندگان و جز اینها باشد که بحواس درک شود، براى خداى تبارک و تعالى نسبت به آنچه وجود خارجى ندارد بدا میباشد و چون وجود خارجى قابل فهم و درک بیابد، بدا نباشد و خدا آنچه خواهد بکند، بعلم خود همه چیز را پیش از پدید آمدنشان دانسته و با مشیت خود صفات و حدود آنها را شناخته و پیش از اظهار آنها انشائشان کرده و بوسیله اراده تعیین رنگ و صفاتشان نموده و با تقدیر خود روزیشان را اندازه‏گیرى نموده و آغاز و پایان آنها را شناخته و بسبب حکمش اماکن آنها را براى مردم هویدا ساخته و به آنها رهبریشان‏ نموده و با امضائش علل آنها را تشریح کرده و امرشان را آشکار نموده، اینست، تقدیر خداى عزیز دانا.
أصول الکافی / ترجمه مصطفوى، ج‏1، ص: 205
عن أبی عبد الله ع أنه قال: لا یکون شی‏ء فی الأرض و لا فی السماء إلا بهذه الخصال السبع بمشیئه و إراده و قدر و قضاء و إذن و کتاب و أجل فمن زعم أنه یقدر على نقض واحده فقد کفر.
امام صادق علیه السلام فرمود: چیزى نه در آسمان و نه در زمین باشد جز با این هفت خصلت: با مشیت و اراده و قدر و قضاء و اذن و کتاب و اجل، هر که گمان کند که او میتواند یکى از اینها را نقض کند کافر است.

آیا این پاسخ برای شما روشنگر بود؟ بازخورد شما به بهبود پاسخ‌ها و تنظیم جلسات کمک می‌کند.
ضمیمه صوتی: این پرسش در حال حاضر فاقد فایل صوتی است و پاسخ به‌صورت مکتوب و برهانی ارائه گردیده است.

پرسش‌های مرتبط

پاسخ‌های رسمی
#سوال۳۱۰۰
#سوال۱۳۱۳
#سوال۳۱۰۱
#سوال۳۰۹۹
چگونه از راه دور زائر خانه خدا باشیم؟
احکام فقهی • ۹ شهریور ۱۴۰۱
#سوال۳۶۶۳
تأثیر خرید گندم، آرد و نان بر مال و برکت چیست؟
احکام فقهی • ۱۹ شهریور ۱۴۰۵ • ضمیمه صوتی