احکام فقهی

کشتن حیوانات و حشرات موذی مانند پشه و عنکبوت با اسپری، تنها در صورتی جایز است که دلیل موجهی برای آن وجود داشته باشد. در غیر این صورت، توجیهی برای کشتن آنها نیست و بهتر است به جای کشتن، علت آزار و اذیت برطرف شود. در صورت شک و تردید، لازم است به فتوای مرجع تقلید خود مراجعه فرمایید.

برای استخراج احکام شرعی، علاوه بر رساله‌های عملیه معاصر، می‌توان به کتب اربعه (الکافی، من لایحضره الفقیه، تهذیب الاحکام، الاستبصار) که از مهم‌ترین مجموعه‌های روایی شیعه هستند، مراجعه کرد. همچنین کتاب‌های وسائل الشیعه اثر شیخ حر عاملی و مستدرک الوسائل اثر نوری نیز منابع جامع و تکمیل‌کننده‌ای محسوب می‌شوند.

می‌توان با یک توبه واحد از همه گناهان توبه کرد، اما هر گناه تبعات و جبران مجزایی دارد. یادآوری و اعتراف به تک‌تک گناهان در درگاه الهی، اثر ژرفی بر دل و جان آدمی می‌گذارد و به جبران مجزای هر گناه کمک می‌کند.

برای پاک کردن مال حرامی که ممکن است از کودکی مصرف شده باشد، اگر حق‌الناس وارد شکم شده، باید با تخمین مقدار و صدقه دادن آن به تزکیه مال پرداخت. در صورتی که حرام وارد شده باشد، با توبه، استغفار و انجام اعمال صالح، به‌خصوص روزه، می‌توان آن را پاک کرد.

برای حلال کردن مال شبهه‌ناک، نظر غالب این است که خمس آن را به‌صورت صدقه یا در موارد خمس پرداخت کنید. لازم است به مرجع تقلید یا نماینده ایشان مراجعه شود تا مال تزکیه شده و موارد مصرف آن مشخص گردد.

در صورتی که والدین صدا کنند، شکستن نماز مستحبی برای پاسخگویی به آنها اشکالی ندارد. اما در مورد نماز واجب، حکم به شکستن آن نیازمند بررسی بیشتر است و در متن به تفصیل آن پرداخته نشده است.

اطاعت از امر والدین واجب است، در حالی که فضیلت نماز اول وقت در حد استحباب است و در صورت تزاحم، امر والدین بر نماز اول وقت اولویت دارد.

زن برای شرکت در مراسم مذهبی که واجب است، نیازی به اجازه شوهر ندارد. در صورتی که حضور در مسجد برای کسب معارفی ضروری باشد که راه دیگری برای یادگیری آن‌ها وجود ندارد، زن می‌تواند با صلاح‌دید حاکم شرع در این مراسم شرکت کند.

قسم راست در کارهای کوچک مکروه است، زیرا موجب تخفیف نام خدا و فراموشی عظمت او می‌شود. قسم در کلام معصومین، مانند استفاده شایسته از نام خدا در موارد خاص مانند احقاق حق است، نه در امور پیش پا افتاده. در قرآن نیز موارد تجویز قسم برای احقاق حق ذکر شده است.

بر اساس نظر برخی از مراجع تقلید، خواندن نماز آیات برای کسی که زلزله را حس نکرده یا در زمان وقوع آن خواب بوده، بنا بر احتیاط واجب لازم است. این پاسخ‌ها از طرف استاد علی ساعی ارائه شده است.

انجام اعمال غیرعادی برای ایجاد محبت بین دو نفر، ظلم به طرفین است و معمولا از طریق طلسمات و سحر انجام می‌شود که دوامی ندارد و باعث کینه و نفرت می‌شود. تنها راه صحیح، دعا کردن برای ایجاد محبت است، مانند «اللهم ألف بینهما و حبب أحدهما إلی صاحبه».

عود به خاطر بوی خوشش ارزش دارد و قداستی که در بعضی مکاتب به آن داده می‌شود، غیرواقعی و افراطی است. از عطر عود برای تلطیف محیط، ایجاد فضایی فرحناک برای دعا و نیایش و تکریم ملائک استفاده می‌شود، نه به عنوان ابزاری برای احضار. بهترین زمان کاربرد عطر هنگام مناجات و نماز است که نوعی ارزش نهادن به ساحت قدسی است.

سابقه سحر به زمان تمرد شیطان و شاید قبل از خلقت آدم برمی‌گردد و در زمان حضرت سلیمان نیز سحر وجود داشته است، چنانکه قرآن در سوره بقره به آن اشاره کرده است. طلسمات کدهای ویژه و حساسی هستند که با سامانه جسم و جان راه اندازی شده و بسیار خطرناک هستند و ذکر و یاد الهی راه خلاصی از آن‌هاست. در عصر حاضر نیز قرآن و مناجات‌های خاص ابزار مؤثری برای ابطال سحر می‌باشند.

روایت زدن سر حضرت زینب به محمل، که برخی برای جواز قمه‌زنی به آن استناد می‌کنند، از نظر سندی مرسله و از نظر محتوایی با سفارشات ائمه معارض است. همچنین، فتوای برخی مراجع بر جواز قمه‌زنی، بیشتر بر احساسات شخصی استوار است تا منابع شرعی و به بدنه تشیع و قیام امام حسین ضربه می‌زند.

تعیین فقیه بودن نامزدهای خبرگان به عهدهٔ کسانی است که شهرت فقاهتی دارند. اگر نامزدها شهرت فقاهتی نداشته باشند، از طریق آزمون و محک‌های مختلف، فقاهت آن‌ها سنجیده می‌شود، زیرا فقاهت امری نیست که هر کسی بتواند ادعایش را داشته باشد.

در خصوص روشن کردن شمع برای دعا کردن، نص دینی یا قرینه‌ای یافت نشده است. تنها مواردی که در متون دینی به روشن کردن چراغ یا شمع اشاره شده، مربوط به تکریم مؤمن متوفی (برای جلوگیری از جسارت شیطانی) و همچنین روشن نگه داشتن بارگاه حضرات در گذشته است.

در حدیث مورد اشاره، منظور از «عزائم» واجبات و منظور از «رخصت‌ها» مستحبات است. خداوند متعال دوست دارد که به رخصت‌هایش نیز عمل شود، همان‌گونه که به واجبات عمل می‌شود. رخصت‌ها گاهی اختیاری هستند و گاهی ظاهرشان با باطنشان متفاوت است.

مالیدن خون قربانی به ماشین، اگر به نیت حفظ یا فدای مصائب احتمالی باشد، شرک‌آمیز و کفرآمیز است، زیرا حافظ واقعی فقط خداست و قربانی صرفا برای تقرب به اوست. این عمل با قربانی کردن برای بت در جاهلیت فرق دارد، مگر اینکه شیفتگی شدید به ماشین، آن را به منزلهٔ بت قرار دهد.

در روایات، حدیث صریحی درباره موسیقی مباح (غیر غنا) وجود ندارد و معیار تشخیص حلال یا حرام بودن آن عرف است. با این حال، هر امری مباحی که باعث اشتغال انسان از وظایف مهم بندگی‌اش شود، شوم و مذموم است. آیات قرآن، لهو الحدیث و قول الزور را از مصادیق غنا و حرام دانسته‌اند.

نماز مسافر در چهار مکان کامل خوانده می‌شود که عبارتند از: مسجدالحرام، مسجدالنبی (ص)، مسجد کوفه و حرم حضرت امام حسین (ع). این حکم از اسرار الهی است و در روایات به آن اشاره شده است.