اخلاق و عرفان

برای ریشه‌کن کردن حسد در کودک ۵ ساله، او را با آیات شفابخش قرآن مانند سوره فلق و آیت‌الکرسی و مناجات‌هایی چون دعای هشتم صحیفه سجادیه در معرض امواج شفابخش قرار دهید. با نصیحت و موعظه، او را به دوست داشتن دیگران تشویق کنید و در صورت نشان دادن محبت به رقبا، او را تشویق نمایید و از اعمال تحریک‌کننده حسادت پرهیز کنید.

مخالفت با قانون خدا در تعدد زوجات نشانهٔ کفر است. زنان با تشویق مردان به تعدد زوجات، خود در این امر مقصرند و باید از قافلهٔ زنان گلایه مند باشند. تبعیت از سنت رسول خدا، حتی در مواردی که به مذاق خوش نمی‌آید، نشانهٔ ایمان است.

حسد یک ابرقدرت پلیدی است که تمام مفاسد از دل آن می‌رویند و جنود جهل ابزار دست آن محسوب می‌شوند. حسد به تنهایی یک قوهٔ پلیدی قدرتمند مستقل است که می‌تواند بمب فتنه ایجاد کند.

نقد نیازمند مهارت، تسلط کامل بر موضوع، مستند بودن، تدبر، و توانایی دفاع از نقد است. نقد نباید احساسی، کلی‌گو، یا ابزاری برای توجیه کاستی‌ها باشد. همچنین ناقد باید محاسن مورد نقد را نیز در نظر بگیرد و تحمل نقد شدن خود را داشته باشد.

عجب، فساد باطنی آمیخته با حسد است که درون آدمی را به پلیدی می‌کشاند و با آتشفشان کبر به خارج فوران می‌کند؛ در واقع کبر با عجب آغاز می‌شود. امیرالمؤمنین علیه‌السلام فرمودند: خودبینی شخص یکی از حسادت‌کنندگان عقلش می‌باشد.

برای فراموشی ظلم دیگران از ذهن، باید از خداوند یاری خواست و به اهل بیت (ع) توسل جست. آیه ۱۰ سوره حشر که درباره طلب مغفرت و دوری از کینه نسبت به مؤمنان است، در این زمینه ذکر شده است.

از نشانه های بارز حسود، کبر و غرور و عجب و تفاخر و تکاثر و غیبت و تهمت و فحش است. حسود انبار امراض روانی و اخلاقی است، بر قضا و قدر عصبانی است، با سختی‌ها شاد و با شادی‌ها غمگین می‌شود و زوال نعمت دیگران را نعمت خود می‌پندارد.