اخلاق و عرفان

حجاب پوششی است که دانایی را می‌پوشاند و می‌تواند موجب نسیان شود، اما با تنظیم اراده انسان با اراده الهی، جوهر انسانی بر هر پوششی غلبه می‌کند. حجاب هم آزمون است و هم مسابقه، و اسبابی برای رسیدن به فرا دانایی محسوب می‌شود. رشد انسان در مواجهه با حجاب مضاعف می‌گردد و جهل و ظلمت پله‌هایی برای فراخی قلمرو قدرت الهی هستند.

برای در امان ماندن از شر شیطان در زمان غیبت، به‌ویژه در نزدیکی ظهور، مداومت بر خواندن دعای ۱۷ صحیفه سجادیه و مطالعهٔ شرح آن، معرفت تخصصی به امام مهدی (عج)، ورع، فرار از گناه و قرائت تفقهی قرآن و روایات ضروری است.

لبیک قبل از ظهور به معنای آمادگی و توجه آگاهانه و عاشقانه است که با انجام محسنانه واجبات به بهترین شکل، مانند نماز و روزهٔ جانانه و عارفانه، محقق می‌شود. همچنین، تمسک حقیقی به ثقلین و کسب تخصص کاربردی در معارف آن‌ها، از ارکان لبیک پیش از ظهور است.

شعرخوانی در اسلام، به‌ویژه در مساجد و ماه رمضان، مذموم است مگر آنکه در راستای دفاع از حق، ذکر الهی و با ایمان و عمل صالح باشد. شعر باید روح حقیقت و اخلاق داشته باشد و از ترویج باطل و انحراف پرهیز کند. آیات سوره شعراء نشان می‌دهد که شاعران گمراه‌کننده از پیروی گمراهان، سخنان بی‌عمل و تفاخرات دوری می‌کنند، مگر کسانی که ایمان دارند و کارهای شایسته انجام می‌دهند.

در جامعه مؤمن، تجارت باید بر پایهٔ مدارا و رفاقت باشد و منفعت‌طلبی از مؤمن دیگر، به‌ویژه در حد کفاف، جایز نیست. در عصر ظهور، این امر به کمال خواهد رسید. حدیثی از امام صادق (ع) بیان می‌کند که سود بردن مؤمن از مؤمن رباست، مگر در موارد خاص مانند خرید بیش از صد درهم یا برای تجارت، که در این صورت باید با مهربانی و مدارا معامله کرد.

حدیث «همان گونه که مردان دوست دارند زینت و آرایش را در زنانشان ببینند، زنان نیز دوست دارند زینت و آرایش را در مردانشان ببینند» به این معناست که مردان نیز باید مانند زنان، زینت‌های خود را از نامحرم حفظ کنند و دارای حجاب، عفاف و حیا باشند. هرگونه آراستگی که مرد را در معرض دید و خودنمایی نسبت به زنان نامحرم قرار دهد، مذموم است و می‌تواند موجب گناه قلبی شود.

سجده برای تخلیه انرژی منفی، نماز را به شرک آلوده می‌کند، زیرا نیت خالصانهٔ عبادت که باید متوجه خدا باشد، به سمت خود شخص منحرف می‌شود. اگرچه نماز و سجده آثار و فواید فراوانی دارند، اما نباید آن‌ها را صرفا وسیله‌ای برای مقاصد دنیوی مانند تخلیه انرژی یا تندرستی دانست، زیرا این امر ارزش عبادی نماز را کاهش داده و آن را از مسیر توحید خارج می‌سازد.

مفهوم «جانم بقربانت» یعنی اینکه فرد، محبوب را بر خود و حتی پدر و مادرش ترجیح می‌دهد و حاضر است به خاطر او از جان خود و عزیزانش بگذرد. در نهایت، این فداکاری به اوج خود می‌رسد و تمام وجود در راه محبت الهی صرف می‌شود، مانند خورشیدی که در عشق الهی می‌سوزد و فنا می‌گردد.