تربیت دینی و خانواده

روزه گرفتن در صورت بیماری که ضرر جانی دارد، جایز نیست و شکستن آن واجب است. اصرار بر روزه در چنین شرایطی نه تنها فریب نخوردن از شیطان نیست، بلکه نوعی خودکشی محسوب می‌شود. خداوند راحتی بندگان را می‌خواهد و در صورت بیماری یا سفر، اجازهٔ روزه خواری و قضای آن را داده است.

برای نهادینه کردن آموزش مذهبی درست در فرزندان، لازم است هر آیه و حدیث با توجه به خانواده و اهداف آن تبیین شود. با گردآوری مجموعه آیات و احادیث و شرح و توضیح آن‌ها، اساس، اهداف و دامنه هر حدیث و آیه مشخص می‌گردد و از سردرگمی مخاطب جلوگیری می‌شود. مثال: آیه سوره اسراء حدود بخشش را مشخص می‌کند.

برای تعدیل وابستگی فرزند به مادر، باید محبت را مدیریت کرد و آن را هدفمند نمود. ایجاد مسئولیت برای فرزند، راهنمایی او به سمت جلسات دینی و معنوی، ایجاد زمینه رفاقت با همتایان مومن و دادن نقش موثر به فرزند در مدیریت خانه، از راهکارهای موثر برای تبدیل وابستگی کودکانه به ارتباط استوار است.

برای ریشه‌کن کردن حسد در کودک ۵ ساله، او را با آیات شفابخش قرآن مانند سوره فلق و آیت‌الکرسی و مناجات‌هایی چون دعای هشتم صحیفه سجادیه در معرض امواج شفابخش قرار دهید. با نصیحت و موعظه، او را به دوست داشتن دیگران تشویق کنید و در صورت نشان دادن محبت به رقبا، او را تشویق نمایید و از اعمال تحریک‌کننده حسادت پرهیز کنید.

برای آموزش به کودک ۵ ساله که در صحبت‌های خصوصی دیگران کنجکاوی نکند، ابتدا از رد و بدل کردن صحبت‌های خصوصی در حضور او خودداری کنید، زیرا این کار بی‌احترامی به اوست. حس کنجکاوی او را تحریک نکنید و در صورت تحریک، آن را سرکوب نکنید بلکه کنترل و هدایتش کنید. با تشبیه وسایل شخصی، به او بفهمانید که صحبت خصوصی دیگران نیز مانند وسایل شخصی آن‌هاست و نباید در آن دخالت کرد.

برای فهمیدن اینکه خدا نقاشی شما را قبول کرده است، به نشانه‌هایی مانند مهربان‌تر شدن مادر، احساس شادی بیشتر، دیدن خواب‌های خوب و لذت بردن از مناظر توجه کنید. این‌ها نشانه‌هایی هستند که خدا با دلتان با شما سخن می‌گوید و دوستتان دارد.

برای تشویق فردی که نماز نمی‌خواند، باید با او صحبت کرد و او را به خواندن نماز نصیحت نمود. باید خوبی‌های نماز را برایش شرح داد و آن را مانند دیدار با خدا دانست. اگر او نماز می‌خوانده و ما ندیده‌ایم، باید از قضاوت خود عذرخواهی کنیم.

دلایل بی‌حجابی می‌تواند فریب خوردن از شیطان، فراموشی بهشت و جهنم، ناآگاهی از منافع حجاب، و عدم درک علاقهٔ بیشتر خداوند به افراد باحجاب باشد. این عوامل باعث می‌شود فرد خود را از نامحرم نپوشاند.

ما وجود خدا را از طریق نشانه‌هایش درک می‌کنیم، همانطور که محبت را بدون دیدن آن می‌شناسیم. خدا برتر از آن است که با چشم دیده شود و شناخت او از طریق نشانه‌هایش و علم به وجودش حاصل می‌شود، نه با دیدن مستقیم.

خداوند مهربانی را آفریده و محبت را در دل مادران قرار داده است تا فرزندان خود را دوست بدارند. محبت خدا نسبت به کودک بسیار بیشتر از محبت مادر است، اما این محبت الهی قابل اندازه‌گیری نیست زیرا تمام محبت‌ها در مقایسه با آن ناچیز است.

پاسخ به سوالات اعتقادی کودکان باید نرم، لطیف و قانع‌کننده باشد، مشابه غذای سبک و راحت‌الهضم برای آن‌ها. برای دریافت پاسخ‌های دقیق‌تر، سوالات را به تفکیک عنوان کنید تا به ترتیب به آن‌ها پرداخته شود.

برای پایبندی به توبه، لازم است از محل و مظاهر گناه کناره گرفت و عوامل تولید گناه را از خود دور کرد. تعدیل دلبستگی به دنیا، قطع رفاقت با اهل معصیت و برقراری رفاقت با اهل ایمان، به ماندگاری توفیق توبه کمک می‌کند.

برای رفع ترس کودک پنج ساله که شب‌ها نمی‌خوابد، توصیه می‌شود او را در آغوش گرفته و سوره قریش را با حضور قلب قرائت کنید. همچنین خواندن آیه ۲۳ سوره حشر که شامل نام‌های الهی است، می‌تواند مؤثر باشد.

به زن بارداری که به دلیل ترس دچار اذیت روح و جسم شده است، توصیه می‌شود به دعای ۲۱ و ۵۴ صحیفهٔ سجادیه پناه ببرد. این ادعیه به جهت آرامش‌بخشی و رفع ترس و اضطراب برای مادر و جنین مفید است.

انسان کتاب جامعی است که با مطالعهٔ ابعاد وجودی خود و یادگیری معلومات آن، به معرفت کاتبش (خدا) دست می‌یابد. تنها استاد و مدرس این کتاب، خداست و راه حصول خودشناسی، ورود به دانشگاه الهی یعنی قرآن و عترت می‌باشد.

بر اساس ظاهر برخی آیات، اطاعت از مادربزرگ مانند اطاعت از مادر واجب است و دعای او نیز مانند دعای مادر مؤثر و مورد توجه است.

در صورتی که والدین صدا کنند، شکستن نماز مستحبی برای پاسخگویی به آنها اشکالی ندارد. اما در مورد نماز واجب، حکم به شکستن آن نیازمند بررسی بیشتر است و در متن به تفصیل آن پرداخته نشده است.

اطاعت از امر والدین واجب است، در حالی که فضیلت نماز اول وقت در حد استحباب است و در صورت تزاحم، امر والدین بر نماز اول وقت اولویت دارد.

زن برای شرکت در مراسم مذهبی که واجب است، نیازی به اجازه شوهر ندارد. در صورتی که حضور در مسجد برای کسب معارفی ضروری باشد که راه دیگری برای یادگیری آن‌ها وجود ندارد، زن می‌تواند با صلاح‌دید حاکم شرع در این مراسم شرکت کند.

هر گناهی با نعمت خدا انجام می‌شود و باید از آن پرهیز کرد. امام سجاد (ع) فرمودند پنج کار انجام بده و بعد هرچه خواستی گناه کن: روزی خدا را نخور، از ولایت خدا خارج شو، جایی برو که خدا نبیند، ملک الموت را دور کن، و در جهنم وارد نشو.