کلام و عقاید

ریچارد داوکینز با مقایسه اخلاق انسانی با خدا، نادانی خود را آشکار می‌کند. عالم دنیا خانه آزمون است و مهر و محبت در نهاد انسان به ودیعت گذاشته شده تا آن را خرج مخلوقات کند. ظالمان به قهر در برابر ظلمشان کیفر خواهند دید و مظلومیت ستمدیدگان جبران خواهد شد.

بر موحدان واجب است که مانع رواج شرک شوند. شخص مشرک کافر است و نیازی به تکفیر ندارد، اما اگر در ترویج شرک سماجت ورزد، واجب است کفر او برای همگان اعلان شود تا از آسیب‌های عقیدتی مصون بمانند. شهرت و وجاهت ظاهری مانع نقد مطالب و بیان حقیقت نیست.

عدل الهی قامتی فراتر از زمین و آسمان دارد و پیرتر از سن شیعیان است. عدل صرفا به عدم ظلم تفسیر نمی‌شود، بلکه به معنای نظام بدون عیب و نقص و حکمت است و از نظام خلقت حکایت می‌کند. خدای یکتا خود به عدلش گواهی داده و عدل از اصول عقاید فرشتگان و تمام انبیاء است و هیچ انحصاری برای شیعه ندارد.

عدل الهی ریشهٔ آسمانی دارد و از اسماء حسنای الهی است که قبل از خلقت عالم تجلی داشته است. عدل از توحید جوانه زده و بستری برای حیات گشته و انحصاری برای شیعه ندارد. اعتقاد به عدل برای هر شخص با آفرینش او آغاز شده است.

پیشرفت علمی زمانی حکیمانه خواهد بود که علم تابع عقل باشد؛ در غیر این صورت، هر گونه پیشرفت علمی بر جهل خواهد افزود. علمی که بجای خیر، اسباب شر شده، مانند پیشرفت پزشکی که بر امراض افزوده یا تکنولوژی‌هایی که بر رنج بشر افزوده‌اند، مصداق طاغوت است.

پاکیزگی و پلیدی تنها با اطاعت از فرمان الهی تعریف می‌گردد و دوام حیات هر موجودی به ربانیت خداوند بستگی دارد. خداوند به موجودات اختیار داده است؛ اگر در مسیر اطاعت قرار گیرند پاک و اگر در خلاف آن حرکت کنند، پلید می‌شوند. پلیدی خوک ناشی از عدم اطاعت اوست و این وضعیت تا پایان عمرش ادامه می‌یابد، نه اینکه خدا به پلیدی او استمرار بخشد.

عدل الهی در تجلیات بی‌شمار آن، از جمله استواری عالم و اقامهٔ قسط، نمود می‌یابد. فضل و کرم الهی نیز شکوه عدل اوست؛ بخشش‌های الهی بدون عوض و برای نمایش عظمت اوست. در دعاها، پناه بردن به فضل در برابر عدل، به معنای طلب بخشش در صورت تقصیر است، زیرا بخشش از روی فضل است و عذاب از روی عدل.