کلام و عقاید

خلقت انسان خود هدف است و هر لحظه از آن نقطهٔ شروعی برای مقاصد بالاتر محسوب می‌شود. فهم این هدف نیازمند رسیدن به علم و عقل و حتی تبدیل شدن به آن‌هاست. برای درک عمیق‌تر، به پاسخ‌های ارجاع داده شده مراجعه کنید.

سایه در بهشت صرفا اثر نور بر اشیاست و لزوما از خورشید تولید نمی‌شود. در بهشت انوار الهی وجود دارد که می‌تواند باعث ایجاد سایه شود. این سایه‌ها می‌توانند نمادی از لطف، محبت، رحمت و فضل پروردگار باشند. همچنین در روایتی، نور خندهٔ حضرت علی و فاطمه (ع) باعث درخشش بهشت شده است.

خدا دوست دارد از چیزهایی که خودتان دوست دارید به فقرا ببخشید، نه از کسانی که دوستشان دارید. بخشیدن چیزی که خودتان دوست ندارید خوب نیست. از پدرتان بخواهید به کودکان یتیم محبت کند و دست نوازش بر سرشان بکشد.

مسیحیت و یهودیت بر اساس دین اسلام بودند، اما تحریفاتی که در آنها صورت گرفت باعث پنهان شدن حقیقت آن شد. دین در نزد خدا اسلام (تسلیم بودن در برابر حق) است و پیامبران الهی مانند عیسی (ع) و سلیمان (ع) نیز خود را تسلیم در برابر فرمان خدا و مسلمان اعلام کرده‌اند.

در عالم ذر همه ارواح به توحید، رسالت و ولایت اقرار داشتند، اما عده‌ای با ایمان و عده‌ای منافق بودند. عالم دنیا فرصت جبران و ادامه امتحان است و امکان انحراف یا هدایت وجود دارد. کفر پس از ایمان هراسناک است و توبه کسانی که بر کفر افزوده‌اند پذیرفته نمی‌شود.

صبح و شب دو جلوه از جلوات تابلوی هنری خدا در لوح عالم هستی هستند که نتیجهٔ ارتباط حرکتی آفریده‌ها با یکدیگر است. ظاهر هر پدیده در این عالم هستی بواطنی دارد و شب و روز نیز حقیقت والایی دارند. این شب و روزی که با طلوع و غروب ستاره‌ای رخ می‌دهد تنها ظاهری از آن حقیقت والا است. شب و روز هم مخلوق خدا هستند.

بهشت هم مکان است و هم مقام، زیرا مقام همان موضع مکان و جایگاه اقامت است. باغ و نهر بهشتی قطعا وجود دارد، چه به هیئت مادی، چه ملکوتی و چه به تشخصی فراتر از آن. بهشت در عالم هستی جایگاه ویژه خود را دارد و اهل تقوا در مقام امین هستند.

تنها رابط و مؤلف بین روح و بدن مادی، خداوند است که علم بکارگیری بدن و اجزاء آن را به روح تعلیم فرموده است. این رابطه شبیه رابطه اپراتور با ربات است، زیرا هیچ سنخیتی بین روح و بدن وجود ندارد.

اگر گناهان یک شیعه از حد نصاب خاصی تجاوز کند، درجهٔ او ساقط شده و به سطح یک مسلمان نزول می‌کند. با افزایش بیشتر گناه، حتی ممکن است در روز قیامت در ردیف کفار و مشرکان برانگیخته شود.

هر دوره‌ای امتحانات خاص خود را دارد و سطوح امتحانی متناسب با ویژگی‌های آن عصر است. دورهٔ پیامبر اسلام امتحانات محمدی داشت و با ابلاغ ولایت امیرالمؤمنین، غربال‌گری نهایی آغاز شد. امتحانات عصر ظهور امام زمان، سخت‌ترین امتحانات خواهد بود زیرا با تزریق علوم و تکمیل عقول، سطوح امتحانی ارتقا می‌یابد.

زمان، کشف کاشف هستی از چهرهٔ عالم هستی است. مشیت الهی وقتی بر قوهٔ فهم آدمی جلوه می‌کند، زمان معنا می‌یابد. زمان تفسیری از مشیت الهی و درکی از استمرار ارادهٔ الهی بر پهنهٔ عالم هستی است. هرچه هست، چه از جنس کشف و چه از جنس مفسر، مخلوق خالق بی‌نظیر ماست.

وجود، تنها یک صنعت از صنایع خالق بی‌همتاست و تمام موجودات صنع همان وجودند. وجود مخلوق خاص خالق یکتاست که فهم مخلوقات از درک آن قاصر است و با فرمان «باش» جلوه می‌کند. وجود در برابر عدم معنا می‌یابد و خالق هستی بی‌هیچ مقابل و برابری است. وجود، چهره و جمال مشیت الهی است و یک تجلی از تجلیات علم الهی است.

عبارت «موجود یعنی چیزی هستیم که وجود را به عنوان یک صفت الهی دارا هستیم» اشتباه است؛ زیرا ابتدا باید آن چیز موجود باشد تا وجود را دارا شود. این توهم است که وجود نه مشترک لفظی باشد و نه مشترک معنوی. وجود بر خدا حقیقی و بر ما مجازی است و حالت سومی قابل تصور نیست. قید «لا کالوجودات» برای در امان ماندن از تشبیه است.

مشترک معنوی به این معناست که یک وجود بیشتر نیست. مثال آب خانه ما و آب خانه شما یک آبند، اما این مثال در مورد وجود اشتباه است زیرا مولکول‌های آب هویت مستقلی دارند و هر کدام شناسنامهٔ خود را دارا هستند. بنابراین، هر ذره بنیادی هویت مستقلی دارد و باید برای هر کدام نام مستقلی وضع کرد.

همانطور که در پاسخ به پرسش قبلی توضیح داده شد، استعمال لفظ وجود در مورد ذات حق باید با قید «لیس کمثله» لحاظ شود، زیرا هیچ موجودی مانند او نیست و در این صورت، وجود او نه مشترک لفظی خواهد بود و نه مشترک معنوی.

می‌توان وجود را به تسامح مشترک لفظی تلقی کرد، اما استعمال آن برای ذات حق باید با قید «لیس کمثله» لحاظ شود تا از بیم همانند انگاری پرهیز گردد. در این صورت، استعمال لفظ وجود در مورد ذات حق نه مشترک لفظی خواهد بود و نه مشترک معنوی.

با عنایت به اینکه علی و فاطمه (سلام الله علیهما) دو شاخه گل هم وزن و هم کفو شجرهٔ بی بدیل محمدی (صلی الله علیه و آله و سلم) هستند، زیبایی خلقت با زن و مرد با رنگ و لعاب خاصی جلوه‌گری می‌کند. پس بعید نیست که دو روح همسان، یکی هیبت مردانه و دیگری به شکوه زنانه خودنمایی کند.

جایگاه و محل استقرار هر موجودی در این عالم دنیا مشخص و معین بوده و تنها در محل شایسته خود قرار می‌گیرد. خداوند به آنچه در خشکی و دریاست آگاه است و هیچ برگی از درختی نمی‌افتد مگر اینکه از آن آگاه است و هر چیز نزد او مقدار معینی دارد.

اختیار تعدد زوجات از سوی مرد صرفا به دلیل تمتع جنسی نیست، بلکه اموری والاتر چون زاد و ولد نیز در آن نهفته است. زن پاره تن زوج خویش است و امکان دارد که زنان متعدد، پاره‌های جان و تن او باشند و اذن تعدد زوجات برای مرد شاید به همین دلیل باشد.

خالقیت لازمهٔ خداوندی نیست، زیرا خداوند بی‌نیاز مطلق است و بر هر چیزی تواناست. او می‌تواند هستی را از عدم پدید آورد یا آن را به عدم تبدیل کند. چه خلقت را بیافریند و چه هیچ خلقی نیافریند، او همچنان خداوند است و بر خداوندیش هیچ شرطی لازم نیست.