کلام و عقاید

جهل در اطاعت دوم از فرمان الهی سرپیچی کرد و این اولین معصیت در عالم هستی بود، در حالی که عقل در هر دو فرمان اطاعت کرد و مورد لطف الهی قرار گرفت. جهل با مشاهدهٔ مقام عقل، دشمنی ورزید و با پذیرش شرط الهی، راه معصیت را در پیش گرفت و خداوند برایش هفتاد و پنج لشکر قرار داد.

تبدیل بدی‌ها به خوبی‌ها توسط خداوند با قدرت او امکان‌پذیر است؛ همان‌طور که فضولات موجودات به گیاه و درخت و گل تبدیل می‌شوند و از آن‌ها میوه و عسل به وجود می‌آید، خداوند نیز زشتی‌های شخص توبه‌کار را به نیکی‌های فوق‌العاده مبدل می‌سازد.

با توجه به آیه «و أن المساجد لله فلا تدعوا مع الله أحدا»، سجده مختص خداوند است و نمی‌توان به غیر او سجده کرد، حتی به نیت تکریم. سجده ملائک بر آدم و سجده بر یوسف، موارد استثنایی و عبادی برای خدا بوده که به دستور مستقیم او انجام شده و تکرار آن در تاریخ گزارش نشده است. بنابراین، سجده بر مقابر یا غیر خدا بدعت و شرک است.

مخلوق ساکن، اولین خلق الهی است که فاقد وزن، حرکت، حس و رنگ بوده و با سکونش شناخته نمی‌شود. این خلق، ناشناختنی‌ترین آفریده الهی است که حرکات، آن را به عالمیان شناساندند. در برخی روایات، این خلق با «علم» یا «حروف» مقایسه شده است که خود فاقد معنای مشخصی جز خودشان در مرحلهٔ علم الهی بوده‌اند.

اگر عقل به عنوان پیشتاز مخلوقات سیر و سلوک نکند، هیچ لذت، زیبایی، محبت، قداست، دانش و رشدی در جهان تجربه نخواهد شد و همه چیز تنها به ارادهٔ خدا خواهد بود. همچنین، سیر و سلوک فردی و جمعی موجودات به هم وابسته است و کوتاهی هر جزء، بر کل هستی تأثیر می‌گذارد و ممکن است مانع کمال عالم شود.

پیش‌بینی‌هایی که به حقیقت می‌پیوندند، دلیل کافی برای حقانیت هیچ‌کس نیستند. اهل حق و حقیقت ویژگی‌های خاص خود را دارند که در قرآن و سنت به آن‌ها اشاره شده است. افعال سامری و شبیه آن از سنخ سحر بوده و هر سحری باطل است؛ شیاطین راهی به اسرار خلقت ندارند.

پایان سیر و سلوک عقل، زمانی است که به بلوغ، کمال و تمامیت خود برسد. این لحظه، هنگامی است که میوه عقل از شجره عظیم محمدی (ص) چیده می‌شود و این خود آغاز تحول صرف و خالص عقل خواهد بود.

کلمه، اسم، نور، عقل، لوح، قلم، بحر و حجاب از جمله اعضا و جوارح و جوانح پیامبر اکرم (ص) محسوب می‌شوند. سیر و سلوک هر یک از این ارکان، رمزی از رموز هستی است و درک عظمت این سیر برای ما که ذره‌ای شناور در این کهکشانیم، بسیار دشوار است.

شکافته شدن عالم هستی، عالمی بالاتر از آن را به وجود می‌آورد و زمین دگرگون شده، زمینی متفاوت را پدیدار می‌سازد. عقل نیز عضوی از اعضای محمدی است که شکافتنش شکوفه‌های جان خلقت را به بار می‌نشاند و عوالم نو را ایجاد می‌کند.

شیاطین و حزب شیطان از اخبار غیبی و عالم بالا محروم هستند و اطلاعاتشان در حد پیش‌بینی، حدس و گمان با شواهد موجود است. آنها نمی‌توانند به سخنان عالم بالا گوش دهند و در معرض تیر شهاب قرار می‌گیرند.

لفظ جلاله رحمن در شجره اسماء حسنای الهی زیر شاخه سه نام مقدس الله، تبارک و تعالی قرار دارد و محتمل است که از زیر شاخه اسم اعظم الله باشد. خوانش هر اسم به مسمای واحد برمی‌گردد، هرچند که با لفظ جلاله الله، گویا که خدا را با لفظ جلاله رحمن نیز خوانده‌ایم.

فساد و تباهی در جهان از نشانه‌های ظهور امام زمان است، اما استفاده از واژهٔ «شتاب» برای خداوند صحیح نیست؛ زیرا خداوند بر اساس حکمت و زمان‌بندی خود عمل می‌کند. درخواست «تعجیل» در دعا به معنای تمنای جلو انداختن زمان ظهور است، که خداوند با ارادهٔ خود می‌تواند آن را تغییر دهد.

پذیرفتن مطلقه بودن یا نبودن ولایت فقیه تاثیری در پذیرش اصل ولایت فقیه ندارد، زیرا فقها پیروان ائمه (ع) بوده و ولی فقیه مجری قوانین مدون قرآن در پیروی از عترت عصمت و طهارت است. ائمه معصومین (ع) مفسران کلام الهی و فقها راهروان راه آنان هستند.

فقهای واجد شرایط، نمایندگان عام امام زمان (عج) هستند که با نصب عام، فرد اصلح را برای ولایت فقیه انتخاب می‌کنند. نواب اربعه به نصب خاص، نیابت آن حضرت را به عهده داشتند.

ایمان و سعادت فرد به خانواده و محیط او بستگی ندارد، بلکه به فطرت او وابسته است. هر انسانی با فطرت خود که خیر و شر را می‌شناسد، به دنیا می‌آید و خداوند بندگانش را رها نمی‌کند. بنابراین، فردی که در خانوادهٔ غیرمذهبی از دنیا می‌رود، مشمول عذاب الهی نخواهد شد.

الهام، دریافت مستقیم مراد الهی بدون واسطهٔ ابزار حسی است که به زبان دل و با حسی متعالی همراه با شور و نشاط درونی حس می‌شود. تشخیص الهامات رحمانی از وسوسه‌های شیطانی با میزان قرار دادن قرآن و عترت ممکن است. در روایات آمده که الهام یافتن به دعا در زمان بلا، نشانهٔ کوتاه شدن آن است.

نباید هرچه را می‌دانیم بر زبان بیاوریم، زیرا ناتوانی بشر در علوم طبیعی، عجز او را در علوم ماوراءالطبیعه بیشتر آشکار می‌سازد. بیشتر فعالان در علوم ماوراءالطبیعه با شیاطین سروکار دارند که جز گمراهی هدف دیگری ندارند، لذا افشای آنها اسباب گمراهی است، مگر برای افراد نادری که تخصص لازم را دارند و به دقت از آن بهره‌برداری می‌کنند.

هیچ پیغمبری در انجام وظایف رسالت خویش مرتکب خطا نمی‌شود، زیرا مقام رسالت مقامی است که با کسب شرایط لازم اعطا می‌شود و حافظ الهی آنها را در انتقال امر الهی حفظ می‌کند. سرزنش‌ها و توبیخ‌های الهی در قرآن، مانع نبوت نبوده و موجب ترفیع درجات آنها می‌شد و اینها آزمون‌های ویژه‌ای برای ارتقاء به مقامات بالاتر بوده‌اند.

قرآن به طور ویژه به حضرت عیسی (ع) برای داشتن روح القدس اشاره کرده است، اما این به معنای انحصار آن نیست؛ زیرا این روح شامل دیگران از جمله آل محمد (ص) نیز می‌شود. همچنین «الروح» در سوره قدر همان روح القدس است که فرشتگان در شب قدر با اذن پروردگارشان برای تقدیر هر کاری نازل می‌شوند.

وجود منافقان منحصر به امت پیامبر اسلام نیست و پیش از ایشان نیز در دوره‌های پیامبران قبل، افرادی با ظاهر ایمان و باطن نفاق وجود داشته‌اند. به عنوان مثال، قارون و سامری در زمان حضرت موسی و برخی از حواریون در زمان حضرت عیسی از مصادیق منافقان در امت‌های پیشین محسوب می‌شوند.