مهدی، آرایشگر حکمت
سید حسن موسوی
🌻🔆مهدی، آرایشگر حکمت 🔆🌻
🌼🔆🌼مهدی، راکب فناوری متعالی🌼🔆🌼
🌹🔅☘️ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ ☘️🔅🌹
🔅🌹 «راز ارتباط با مهدی» «عقل و حکمت پل ارتباطی» «کلاس آخر» «ظرفیت ظهور» «شب نیمه شعبان» و … چکیده با تکمله 1404.11.14 علی ساعی(عبدالله مشکات) 110.141(903) 🌹🔅
🌻❇️✳️✅✨💫یا نُورَ السَّماواتِ وَ الْأَرْض، بالحجة🔆🔅
🌷زیبائی به خنده آمد و نقش نام مهدی شد
🌸جهان جان و جان جهان، به جاه و جلال آمد
🌹به هر دو جهان، جهانی دگر آمد
🔅نور، رنگ جمالش افزود،
🌻بار دگر نوای فتبارک الله آمد
🌼پرده ز رخسار نور افتاد
💫عسل، هوس شیرینی نامش کرد
🌷به باغ نور طلوع بی غروبش روشن و جاودان
❇️او که تجلیگاه اسماء حسنای خداست
مهدی کتاب جامع اسماء حسنای خداست
مهدی حقیقت ناطق و نامهای نیکوی خداست
مهدی آهنگ خوش سمفونی عظیم اسماء حسنای خداست
❇️پرده از جمال زیبائی کشیدند و مهدی ظاهر شد
حجاب از رخ جمال جمیل جهان افتاد و حقیقت خندید
بر کام شیرین جهان شکر دگر آمد
❇️زیبائی خندید و شیرینی ترک برداشت
ظهور جمالی که زیباییها به پایش خندید
جهان در پرتو او معنایی دیگر یافت.
نور وجودش پردهها درید و بر هستی نوای «تبارک الله» طنینانداز شد.
طلوع بیغروبش به باغ نور، وعده جاودانگی و رهایی داد.
درود بر آن موعودِ آسمان و زمین که نامش شهد و شربت جان جهان است و حضورش ملیح روشنائی نور.
همانا درود بر تو ای درخشش نور در این ظلمتگاه روزگار.
🕊️
❇️جهان به کاوش در کشف نگین ناب هستی
جمال مهدی خاطره خوش روزگاران!
هفت اقلیم عالم نقشه جمال مهدی است!
جویندگان عالم در رقابت هم به جستجوی مهدیاند!
مهدی میقات نهائی معبود است، پس همه برای دیدار نهائی معبود در جستجوی مهدیاند!
نگینی که تمام علوم جهان هستی به جانش مضبوط است!
❇️سلمان در آرزوی رویت جمال امام زمان ع
💫🔆قَالَ الصَّادِقُ ع رُوِيَ بِإِسْنَادٍ صَحِيحٍ عَنْ سَلْمَانَ الْفَارِسِيِّ ره قَالَ دَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ ص فَلَمَّا نَظَرَ إِلَيَّ فَقَالَ ص يَا سَلْمَانُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَنْ يَبْعَثَ نَبِيّاً وَ لَا رَسُولًا إِلَّا وَ لَهُ اثْنَا عَشَرَ نَقِيباً قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ص عَرَفْتُ هَذَا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابَيْنِ قَالَ يَا سَلْمَانُ هَلْ عَرَفْتَ نُقَبَائِيَ الِاثْنَيْ عَشَرَ الَّذِينَ اخْتَارَهُمُ اللَّهُ تَعَالَى لِلْإِمَامَةِ مِنْ بَعْدِي فَقُلْتُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ أَعْلَمُ فَقَالَ يَا سَلْمَانُ خَلَقَنِيَ اللَّهُ تَعَالَى مِنْ صَفْوَةِ نُورِهِ وَ دَعَانِي فَأَطَعْتُهُ فَخَلَقَ مِنْ نُورِي عَلِيّاً وَ دَعَاهُ فَأَطَاعَهُ فَخَلَقَ مِنْ نُورِي وَ نُورِ عَلِيٍّ فَاطِمَةَ وَ دَعَاهَا فَأَطَاعَتْهُ فَخَلَقَ مِنِّي وَ مِنْ عَلِيٍّ وَ فَاطِمَةَ الْحَسَنَ وَ الْحُسَيْنَ فَدَعَاهُمَا فَأَطَاعَاهُ فَسَمَّانَا اللَّهُ تَعَالَى بِخَمْسَةِ أَسْمَاءٍ مِنْ أَسْمَائِهِ فَاللَّهُ تَعَالَى الْمَحْمُودُ وَ أَنَا مُحَمَّدٌ وَ اللَّهُ الْعَلِيُّ وَ هَذَا عَلِيٌّ وَ اللَّهُ الْفَاطِرُ وَ هَذِهِ فَاطِمَةُ وَ اللَّهُ ذُو الْإِحْسَانِ وَ هَذَا الْحَسَنُ وَ اللَّهُ الْمُحْسِنُ وَ هَذَا الْحُسَيْنُ وَ خَلَقَ مِنْ نُورِ الْحُسَيْنِ تِسْعَةَ أَئِمَّةٍ فَدَعَاهُمْ فَأَطَاعُوهُ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَخْلُقَ اللَّهُ تَعَالَى سَمَاءً مَبْنِيَّةً وَ أَرْضاً مَدْحِيَّةً أَوْ هَوَاءً أَوْ مَلَكاً أَوْ بَشَراً وَ كُنَّا أَنْوَاراً نُسَبِّحُهُ وَ نَسْمَعُ لَهُ وَ نُطِيعُ قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَ أُمِّي مَا لِمَنْ عَرَفَ هَؤُلَاءِ حَقَّ مَعْرِفَتِهِمْ فَقَالَ يَا سَلْمَانُ مَنْ عَرَفَهُمْ حَقَّ مَعْرِفَتِهِمْ وَ اقْتَدَى بِهِمْ فَوَالاهُمْ وَ تَبَرَّأَ مِنْ عَدُوِّهِمْ كَانَ وَ اللَّهِ مِنَّا يَرِدُ حَيْثُ نَرِدُ وَ يَكُنْ حَيْثُ نَكُنْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ص فَهَلْ إِيمَانٌ بِغَيْرِ مَعْرِفَتِهِمْ بِأَسْمَائِهِمْ وَ أَنْسَابِهِمْ فَقَالَ لَا يَا سَلْمَانُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ص فَأَنَّى لِي بِهِمْ فَقَالَ ص قَدْ عَرَفْتَ إِلَى الْحُسَيْنِ ع قُلْتُ نَعَمْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص ثُمَّ سَيِّدُ الْعَابِدِينَ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ ثُمَّ ابْنُهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ بَاقِرُ عِلْمِ الْأَوَّلِينَ وَ الْآخِرِينَ مِنَ النَّبِيِّينَ وَ الْمُرْسَلِينَ ثُمَّ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ لِسَانُ اللَّهِ الصَّادِقُ ثُمَّ مُوسَى بْنُ جَعْفَرٍ الْكَاظِمُ غَيْظَهُ صَبْراً فِي اللَّهِ تَعَالَى ثُمَّ عَلِيُّ بْنُ مُوسَى الرِّضَا الرَّاضِي بِسِرِّ اللَّهِ تَعَالَى ثُمَّ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ الْمُخْتَارُ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ ثُمَّ عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ الْهَادِي إِلَى اللَّهِ ثُمَّ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الصَّامِتُ الْأَمِينُ عَلَى سِرِّ اللَّهِ ثُمَّ محمد النَّاطِقُ الْقَائِمُ بِحَقِّ اللَّهِ تَعَالَى قَالَ سَلْمَانُ فَبَكَيْتُ ثُمَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ص إِنِّي مُؤَجَّلٌ إِلَى عَهْدِهِمْ قَالَ يَا سَلْمَانُ اقْرَأْ- فَإِذا جاءَ وَعْدُ أُولاهُما بَعَثْنا عَلَيْكُمْ عِباداً لَنا أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ فَجاسُوا خِلالَ الدِّيارِ وَ كانَ وَعْداً مَفْعُولًا. ثُمَّ رَدَدْنا لَكُمُ الْكَرَّةَ عَلَيْهِمْ وَ أَمْدَدْناكُمْ بِأَمْوالٍ وَ بَنِينَ وَ جَعَلْناكُمْ أَكْثَرَ نَفِيراً قَالَ ره فَاشْتَدَّ بُكَائِي وَ شَوْقِي قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ص أَ بِعَهْدٍ مِنْكَ فَقَالَ إِي وَ الَّذِي بَعَثَنِي وَ أَرْسَلَنِي لَبِعَهْدٍ مِنِّي وَ بِعَلِيٍّ وَ فَاطِمَةَ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ وَ تِسْعَةِ أَئِمَّةٍ مِنْ وُلْدِ الْحُسَيْنِ ع وَ بِكَ وَ مَنْ هُوَ مِنَّا وَ مَظْلُومٌ فِينَا وَ كُلُّ مَنْ مَحَضَ الْإِيمَانَ مَحْضاً إِي وَ اللَّهِ يَا سَلْمَانُ ثُمَّ لَيَحْضُرَنَّ إِبْلِيسُ وَ جُنُودُهُ وَ كُلُّ مَنْ مَحَضَ الْكُفْرَ مَحْضاً حَتَّى يُؤْخَذَ بِالْقِصَاصِ وَ الأوتاد [الْأَوْتَارِ] وَ التُّرَاثِ وَ لَا يَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَداً وَ نَحْنُ تَأْوِيلُ هَذِهِ الْآيَةِ- وَ نُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثِينَ. وَ نُمَكِّنَ لَهُمْ فِي الْأَرْضِ وَ نُرِيَ فِرْعَوْنَ وَ هامانَ وَ جُنُودَهُما مِنْهُمْ ما كانُوا يَحْذَرُونَ قَالَ سَلْمَانُ فَقُمْتُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ ص وَ مَا يُبَالِي سَلْمَانُ كَيْفَ لَقِيَ الْمَوْتَ أَوْ لقاه [لَقِيَهُ][1]
💫🔆امام صادق (ع) فرمود: به سند صحیح از سلمان فارسی (ره) روایت شده که گفت: بر رسول خدا (ص) وارد شدم. چون به من نگاه کرد، فرمود: ای سلمان! به راستی که خداوند عزوجل هیچ پیامبر یا رسولی را مبعوث نکرده مگر اینکه برای او دوازده نقیب (سرگروه و برگزیده) بوده است.
گفتم: ای رسول خدا! این را از اهل دو کتاب (تورات و انجیل) شناختهام.
فرمود: ای سلمان! آیا نقبای دوازدهگانهام را که خداوند متعال برای امامت پس از من برگزیده است، میشناسی؟
گفتم: خدا و رسولش آگاهترند.
فرمود: ای سلمان! خداوند متعال مرا از ذات نوری خود آفرید و مرا خواند و من اطاعت کردم. سپس از نور من، علی را آفرید و او را خواند و او اطاعت کرد. آنگاه از نور من و نور علی، فاطمه را آفرید و او را خواند و او اطاعت کرد. سپس از من و علی و فاطمه، حسن و حسین را آفرید و آنان را خواند و اطاعت کردند.
سپس خداوند متعال ما را با پنج نام از نامهای خود نامید:
خداوند محمود است و من محمد هستم.
خداوند علی است و این (علی بن ابیطالب) علی است.
خداوند فاطر است و این (دخترم) فاطمه است.
خداوند ذوالاحسان است و این حسن است.
خداوند محسن است و این حسین است.
و از نور حسین، نه امام آفرید و آنان را خواند و اطاعت کردند؛ پیش از آنکه خداوند آسمان برافراشته و زمین گسترانیده، یا هوا، یا فرشته، یا بشری بیافریند. و ما نورهایی بودیم که او را تسبیح میگفتیم و فرمانش را میشنیدیم و اطاعت میکردیم.
سلمان گوید: گفتم: ای رسول خدا! پدر و مادرم به فدایت، پاداش کسی که اینان را به حق بشناسد چیست؟
فرمود: ای سلمان! هر که آنان را به حق بشناسد و از آنان پیروی کند و دوستشان بدارد و از دشمنانشان بیزاری جوید، به خدا سوگند از ما خواهد بود و هر جا ما باشیم، او نیز باشد.
گفتم: ای رسول خدا! آیا ایمانی بدون شناخت نامها و نسبهای آنان هست؟
فرمود: نه ای سلمان.
گفتم: ای رسول خدا! پس من چگونه آنان را بشناسم؟
فرمود: تو تا حسین (ع) را میشناسی؟
گفتم: آری.
پیامبر (ص) فرمود: سپس سرور عابدان، علی بن الحسین، سپس فرزندش محمد بن علی، شکافنده علوم پیامبران و رسولان نخستین و آخرین، سپس جعفر بن محمد، زبان راستگوی خدا، سپس موسی بن جعفر، فروبرنده خشمش به صبر در راه خدا، سپس علی بن موسی، رضایتدهنده به سرِّ خدا، سپس محمد بن علی، برگزیده از میان خلق خدا، سپس علی بن محمد، هدایتکننده به سوی خدا، سپس حسن بن علی، خاموشِ امین بر سرِّ خدا، سپس محمد، سخنگو و برپاکننده حق خدا.
سلمان گوید: پس گریستم و گفتم: ای رسول خدا! من زمان ایشان را درک نخواهم کرد (زنده نخواهم ماند).
فرمود: ای سلمان! بخوان: «هنگامی که وعده نخستین (از دو وعده عذاب) فرا رسد، بندگانی پرتوان از خود بر شما میگماریم که در خانهها جستوجو کنند و این وعدهای قطعی است. سپس پیروزی را به شما بازمیگردانیم و شما را با اموال و فرزندان یاری میکنیم و نفرات بیشتری در اختیارتان میگذاریم.»
سلمان گوید: گریه و اشتیاقم شدید شد. گفتم: ای رسول خدا! آیا این وعدهای از سوی شماست؟
فرمود: آری! سوگند به آن که مرا مبعوث کرد و فرستاد، این وعدهای از من و از علی و فاطمه و حسن و حسین و نه امام از فرزندان حسین (ع) است — و از تو و هر که از ماست و هر که بر ما ستم شده و هر که ایمان خالص دارد.
سوگند به خدا ای سلمان! سپس ابلیس و سپاهیانش و هر که کفر خالص دارد، حاضر خواهند شد تا قصاص شوند و از تارهای (انتقام) و میراث (حقوق ضایع شده) گرفته شود و پروردگارت بر هیچکس ستم نمیکند. و ما تأویل این آیهایم:
«و میخواهیم بر مستضعفان زمین منّت نهیم و آنان را پیشوایان و وارثان زمین قرار دهیم، و حکومتشان را در زمین استوار سازیم و به فرعون و هامان و لشکریانش، آنچه را از آنان میترسیدند، نشان دهیم.»
سلمان گوید: پس از حضور رسول خدا (ص) برخاستم و سلمان را باکی نبود که چگونه مرگ را ملاقات کند یا مرگ او را ملاقات کند (یعنی با این یقین، از مرگ نمیترسید).
✅نکات کلیدی حدیث:
اصل دوازده امامی در ادیان گذشته: تأکید بر اینکه نهاد دوازده رهبر الهی، سنت ثابتی در تمام شرایع آسمانی بوده است.
خلقت نوری اهل بیت (ع): آفرینش آنان از نور الهی، پیش از آفرینش جهان مادی، که بر جایگاه قدسی و علم لدنّی آنان دلالت دارد.
نامهای الهی: اتصال نامهای پنج تن آل عبا به اسمای حسنی، نشان از مقام قرب و تجلیگری آنان در عالم دارد.
شرط ایمان: معرفت و پیروی از ائمه (ع) به عنوان شرط لازم ایمان واقعی.
ذکر نامهای دوازده امام: تصریح کامل به نام و مشخصات ائمه دوازدهگانه از زبان پیامبر (ص).
وعده ظهور و انتقام: اشاره به قیام امام زمان (عج) و انتقام از ستمگران تاریخ، با استناد به آیات قرآن.
تأویل آیه استضعاف: معرفی اهل بیت (ع) به عنوان مصداق واقعی مستضعفانی که در نهایت، وارثان زمین خواهند شد.
آرامش ناشی از معرفت: نتیجه عملی این شناخت برای مؤمن، مانند سلمان، رسیدن به آرامش و بیباکی در برابر مرگ است.
منتظران حضرت مهدی علیه السلام کل جهان هستی از بدو جهان هستی است.
❇️کلاس عظیم زیر سایه غیبت
غیبت در عصر غیبت غایب بندگی است.
عصر غیبت عصر ریاضت، عصر تمرین و آمادگی برای مرحله نهائی بندگی الهی است.
عصر غیبت، عصر کنکور آخرالزمانی است.
سواد عصر ظهور، آخرین درس آخرالزمانی است.
❇️عصر غیبت دانشگاه پیشا ظهور
غفلت از تحصیلاتی پیشا ظهور بیسوادی محض آخرالزمانی است.
از هر جهت باید آماده و مجهز باشیم، از حیث علمی، عقلی، قلبی، اخلاقی و عملی، ثانیههای آخرالزمانی الماس لحظات آفرینش هستند.
عصر آمادگی برای حضور مهدی ع نه از زمان غیبت بلکه از زمان حضرت آدم علیه السلام بلکه از بدو آفرینش آغاز شده است!
❇️هسته انسانی شکافته خواهد شد
به گاه ظهور رایانه آدمی با تمام ظرفیت راهاندازی خواهد شد! جان آدمی با تمام ظرفیتش آزاد خواهد شد.
❇️آغاز ارتباطات متعالی
به گاه ظهور، ماموریتهای زمینی و فرازمینی آغاز خواهد شد!
پیوند و اتحاد میان زمینیان و فرا زمینیان فراهم خواهد شد. عصر آشنائی با خویشاوندان فرازمینی و فرا کیهانی آغاز خواهد شد!
چه دیدارها و بازدیدهای شگفتانگیزی رخ خواهد داد.
❇️حس امام زمانی راز معرفت امام زمانی
چه بسا بعد از ظهور از اینکه در زمان غیبت پیوسته به همراه امام زمانت بودی و کنار او حضور داشتی و او را نشناختی شرمنده خواهی شد،
جمال امام زمان ما مثل قرآن است با اینکه همه قرآن را رویت میکنند اما نمیبینند!
چه بسا دعوت امام زمانت را نپذیرفتی، راهش ندادی، طعامش نخوردی، طعامش ندادی، به حسابش نیاوردی.
❇️ظهور قلبی قبل از ظهور جسمی
تا ظهور قبل از ظهور را تجربه نکنی درک ظهور بعد از ظهورش سخت خواهد بود،
جامهای قبل از ظهور حضرت را سر بکش.
جمال امام زمان ما توحید است! دل موحد جام توحید است و نقش جمال امام زمان در آن منقش است.
❇️دل بیدار، سامع قرآن ناطق
دل لاهی و غافل اسیر تاریکی است.
جمال امام زمانت را با دل روشن زیارت کن.
دنیا زدگی اساس غفلت از حیات اخروی و عامل کوری از رویت جمال حقیقت است.
✨🔆الإسراء : 45 وَ إِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ جَعَلْنا بَيْنَكَ وَ بَيْنَ الَّذينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ حِجاباً مَسْتُوراً
🔆و هنگامى كه قرآن مىخوانى، ميان تو و آنها كه به آخرت ايمان نمىآورند، حجاب ناپيدايى قرار مىدهيم؛
❇️به دعوت امام زمانت لبیک گو
دیدهای که امام زمانش را نشناسد کور جهل است، جهل دشمن روشنائی است.
نور خدا را در دلت به اشتعال دار تا حضور و ظهورش پیوسته تابان باشد.
✨🔆الأعراف : 198 وَ إِنْ تَدْعُوهُمْ إِلَى الْهُدى لا يَسْمَعُوا وَ تَراهُمْ يَنْظُرُونَ إِلَيْكَ وَ هُمْ لا يُبْصِرُونَ
🔆و اگر آنها را به هدايت فرا خوانيد، سخنانتان را نمىشنوند! و آنها را مىبينى (كه با چشمهاى مصنوعيشان) به تو نگاه مىكنند، اما در حقيقت نمىبينند!»
❇️کور هم به جمال یوسف زهرا بیناست،
آن بینائی که جمال یوسف زهرا نبیند، در کوری کور است.
نور امام در دل پاک شعله میکشد.
✨🔆يوسف : 58 وَ جاءَ إِخْوَةُ يُوسُفَ فَدَخَلُوا عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَ هُمْ لَهُ مُنْكِرُونَ
🔆 (سرزمين كنعان را قحطى فرا گرفت؛) برادران يوسف (در پى موادّ غذايى به مصر) آمدند؛ و بر او وارد شدند. او آنان را شناخت؛ ولى آنها او را نشناختند.
❇️با نور معرفت امام زمانت، امام خود را دیدار کن
مگر نور امام زمان در دلت خاموش است، اسیر جهل و غرق ظلمت می شوی.
نور امام اگر در دلت خاموش شود از رویت جمال حجت خدا محروم خواهی شد.
با دیدهی امام زمانی باید امام خویش زیارت کنی.
✨🔆 الأعراف : 179 وَ لَقَدْ ذَرَأْنا لِجَهَنَّمَ كَثيراً مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لا يَفْقَهُونَ بِها وَ لَهُمْ أَعْيُنٌ لا يُبْصِرُونَ بِها وَ لَهُمْ آذانٌ لا يَسْمَعُونَ بِها أُولئِكَ كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولئِكَ هُمُ الْغافِلُونَ
🔆 به يقين، گروه بسيارى از جن و انس را براى دوزخ آفريديم؛ آنها دلها [عقلها] يى دارند كه با آن (انديشه نمىكنند، و) نمىفهمند؛ و چشمانى كه با آن نمىبينند؛ و گوشهايى كه با آن نمىشنوند؛ آنها همچون چهارپايانند؛ بلكه گمراهتر! اينان همان غافلانند (چرا كه با داشتن همهگونه امكانات هدايت، باز هم گمراهند)!
❇️هر که دلش به حقیقت ببندد دید حقیقت بینش کور گردد
او کور را بینا میکند مگر آنکه از نور گریزان باشد
✨🔆 يونس : 43 وَ مِنْهُمْ مَنْ يَنْظُرُ إِلَيْكَ أَ فَأَنْتَ تَهْدِي الْعُمْيَ وَ لَوْ كانُوا لا يُبْصِرُونَ
🔆 و گروهى از آنان، به سوى تو مىنگرند (امّا گويى هيچ نمىبينند)! آيا تو مىتوانى نابينايان را هدايت كنى، هر چند نبينند؟!
❇️خدا نورش را بر نامحرم حرام کرده است
✨🔆 يس : 9 وَ جَعَلْنا مِنْ بَيْنِ أَيْديهِمْ سَدًّا وَ مِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَيْناهُمْ فَهُمْ لا يُبْصِرُونَ
🔆 و در پيش روى آنان سدّى قرار داديم، و در پشت سرشان سدّى؛ و چشمانشان را پوشاندهايم، لذا نمىبينند
❇️حجت فطری مقدم بر حجت ظاهری
امام زمانمان در دل ماست، همیشه حاضر، نور خدا در دل ما بیغروب است
به نور خدا سلام کنید!
💫🔆 عَنْ أَبِي خَالِدٍ الْكَابُلِيِّ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ النُّورِ الَّذِي أَنْزَلْنا فَقَالَ يَا أَبَا خَالِدٍ النُّورُ وَ اللَّهِ- الْأَئِمَّةُ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ ص إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَ هُمْ وَ اللَّهِ نُورُ اللَّهِ الَّذِي أَنْزَلَ وَ هُمْ وَ اللَّهِ نُورُ اللَّهِ فِي السَّمَاوَاتِ وَ فِي الْأَرْضِ وَ اللَّهِ يَا أَبَا خَالِدٍ لَنُورُ الْإِمَامِ فِي قُلُوبِ الْمُؤْمِنِينَ أَنْوَرُ مِنَ الشَّمْسِ الْمُضِيئَةِ بِالنَّهَارِ وَ هُمْ وَ اللَّهِ يُنَوِّرُونَ قُلُوبَ الْمُؤْمِنِينَ وَ يَحْجُبُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ نُورَهُمْ عَمَّنْ يَشَاءُ فَتُظْلِمُ قُلُوبُهُمْ وَ اللَّهِ يَا أَبَا خَالِدٍ لَا يُحِبُّنَا عَبْدٌ وَ يَتَوَلَّانَا حَتَّى يُطَهِّرَ اللَّهُ قَلْبَهُ وَ لَا يُطَهِّرُ اللَّهُ قَلْبَ عَبْدٍ حَتَّى يُسَلِّمَ لَنَا وَ يَكُونَ سِلْماً لَنَا فَإِذَا كَانَ سِلْماً لَنَا سَلَّمَهُ اللَّهُ مِنْ شَدِيدِ الْحِسَابِ وَ آمَنَهُ مِنْ فَزَعِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ الْأَكْبَرِ.[2]
💫🔆 از اباخالد کابلی روایت است که گفت: از امام باقر (ع) درباره سخن خداوند عزوجل پرسیدم: «پس به خدا و پیامبرش و نوری که نازل کردیم ایمان بیاورید.» (سوره تغابن، آیه ۸)
فرمود: ای اباخالد! به خدا سوگند، نور، امامان از خاندان محمد (ص) هستند تا روز قیامت. و به خدا سوگند، آنان نور خدا هستند که نازل شده است. و به خدا سوگند، آنان نور خدا در آسمانها و زمینند.
به خدا سوگند ای اباخالد! نور امام در دلهای مؤمنان، از خورشید درخشانِ روز، نورانیتر است. و به خدا سوگند، آنان دلهای مؤمنان را روشن میکنند. و خداوند عزوجل نورشان را از هر که بخواهد میپوشاند، پس دلهایشان تاریک میگردد.
به خدا سوگند ای اباخالد! هیچ بندهای ما را دوست نمیدارد و ولایت ما را نمیپذیرد، مگر آنکه خداوند قلبش را پاک سازد. و خداوند قلب هیچ بندهای را پاک نمیسازد تا آنکه تسلیم ما شود و برای ما صلحکننده (و مطیع) گردد. پس چون برای ما صلحکننده شد، خداوند او را از حساب سخت نجات میدهد و از هراس روز قیامت بزرگ، ایمنش میسازد.
✅نکات کلیدی حدیث:
تأویل آیه نور: این روایت به روشنی کلمه “نور” در آیۀ ۸ سورۀ تغابن را به ائمه اهل بیت (ع) تأویل میبرد. این نشان میدهد که ایمان واقعی مشروط به ایمان به سه چیز است: الله، رسول و امامان معصوم.
امامت، استمرار نبوت: امامان، تجلی و ادامۀ همان نوری هستند که در وجود پیامبر (ص) بود و بر جهان تابید.
نور وجودی و هدایتی: نورانیت ائمه (ع) دو بعد دارد:
نور وجودی (متافیزیکی): آنان نور خدا در عوالم آسمان و زمین هستند.
نور هدایتی (قلبی): آنان مایه روشنایی دلهای مؤمنان و سرچشمۀ شناخت و معنویتند.
حجاب الهی: نور هدایت آنان همگانی نیست. خداوند این نور را از دلهای کسانی که استحقاق ندارند (بسته به حکمتش) میپوشاند. این اشاره به آزادی اراده انسان و حکمت الهی در هدایت و ضلالت دارد.
شرط محبت و ولایت: دوستی اهل بیت (ع) و پذیرش ولایت آنان، امری تصنعی یا عاطفی صرف نیست. این محبت، نتیجه و نشانۀ پاکی قلب است که خود، نتیجه تسلیم در برابر حقانیت آنان است. یعنی یک فرآیند درونی عمیق.
پاداش نهایی: کسی که به این مقام برسد، نجات از سختی حساب قیامت و امنیت از هراس بزرگ آن روز را در پرونده خود دارد. این بزرگترین پاداش اخروی است.
❇️امام زمان علیه السلام طبیب دوّار دوران
امام زمان علیه السلام طبیب دوّار زمانه ماست، طبابت از پشت پردههای غیبت، طبابت از عمق جان و از مطب فطرت انجام میدهد.
بار طبّ مدینه علم و حکمت بر دوش باب دوازدهم علم و حکمت نبوی است.
همه دور طبیب دوّار دوران و طبیب دوران به دور سر درمانجویان است!
💫🔆طَبِيبٌ دَوَّارٌ بِطِبِّهِ قَدْ أَحْكَمَ مَرَاهِمَهُ وَ أَحْمَى مَوَاسِمَهُ يَضَعُ ذَلِكَ حَيْثُ الْحَاجَةُ إِلَيْهِ مِنْ قُلُوبٍ عُمْيٍ وَ آذَانٍ صُمٍّ وَ أَلْسِنَةٍ بُكْمٍ مُتَتَبِّعٌ بِدَوَائِهِ مَوَاضِعَ الْغَفْلَةِ وَ مَوَاطِنَ الْحَيْرَةِ لَمْ يَسْتَضِيئُوا بِأَضْوَاءِ الْحِكْمَةِ وَ لَمْ يَقْدَحُوا بِزِنَادِ الْعُلُومِ الثَّاقِبَةِ فَهُمْ فِي ذَلِكَ كَالْأَنْعَامِ السَّائِمَةِ وَ الصُّخُورِ الْقَاسِيَةِ قَدِ انْجَابَتِ السَّرَائِرُ لِأَهْلِ الْبَصَائِرِ وَ وَضَحَتْ مَحَجَّةُ الْحَقِّ لِخَابِطِهَا وَ أَسْفَرَتِ السَّاعَةُ عَنْ وَجْهِهَا وَ ظَهَرَتِ الْعَلَامَةُ لِمُتَوَسِّمِهَا مَا لِي أَرَاكُمْ أَشْبَاحاً بِلَا أَرْوَاحٍ وَ أَرْوَاحاً بِلَا أَشْبَاحٍ وَ نُسَّاكاً بِلَا صَلَاحٍ وَ تُجَّاراً بِلَا أَرْبَاحٍ وَ أَيْقَاظاً نُوَّماً وَ شُهُوداً غُيَّباً وَ نَاظِرَةً عَمْيَاءَ وَ سَامِعَةً صَمَّاءَ وَ نَاطِقَةً بَكْمَاءَ رَايَةُ ضَلَالٍ قَدْ قَامَتْ عَلَى قُطْبِهَا وَ تَفَرَّقَتْ بِشُعَبِهَا تَكِيلُكُمْ بِصَاعِهَا وَ تَخْبِطُكُمْ بِبَاعِهَا قَائِدُهَا خَارِجٌ مِنَ الْمِلَّةِ قَائِمٌ عَلَى [الضَّلَّةِ] الضِّلَّة[3]
❇️امام زمان طبیب دور جهان است
💫طَبِيبٌ دَوَّارٌ بِطِبِّهِ قَدْ أَحْكَمَ مَرَاهِمَهُ وَ أَحْمَى مَوَاسِمَهُ
🔆پزشکی گردنده با پزشکی خود، مرهمهایش را محکم ساخته و نیشترهایش را گداخته کرده است
💫يَضَعُ ذَلِكَ حَيْثُ الْحَاجَةُ إِلَيْهِ مِنْ قُلُوبٍ عُمْيٍ وَ آذَانٍ صُمٍّ وَ أَلْسِنَةٍ بُكْمٍ
🔆آن را هر جا که نیاز به آن است مینهد: از قلبهای کور و گوشهای کر و زبانهای لال
💫مُتَتَبِّعٌ بِدَوَائِهِ مَوَاضِعَ الْغَفْلَةِ وَ مَوَاطِنَ الْحَيْرَةِ
🔆با داروی خود پیگیر جایگاههای غفلت و مواضع حیرت است
💫لَمْ يَسْتَضِيئُوا بِأَضْوَاءِ الْحِكْمَةِ وَ لَمْ يَقْدَحُوا بِزِنَادِ الْعُلُومِ الثَّاقِبَةِ
🔆آنان با نورهای حکمت روشنایی نجستهاند و با آتشزنههای علوم نافذ آتش نزدهاند
💫فَهُمْ فِي ذَلِكَ كَالْأَنْعَامِ السَّائِمَةِ وَ الصُّخُورِ الْقَاسِيَةِ
🔆پس آنان در این (حال) همچون چهارپایان چرنده و سنگهای سخت هستند
💫قَدِ انْجَابَتِ السَّرَائِرُ لِأَهْلِ الْبَصَائِرِ
🔆یقیناً رازها برای اهل بینشها کنار رفته است
💫وَ وَضَحَتْ مَحَجَّةُ الْحَقِّ لِخَابِطِهَا
🔆و راه حق برای جستجوگر آن آشکار گشته است
💫وَ أَسْفَرَتِ السَّاعَةُ عَنْ وَجْهِهَا
🔆و قیامت از چهرهاش پرده برداشته است
💫وَ ظَهَرَتِ الْعَلَامَةُ لِمُتَوَسِّمِهَا
و نشانه برای نشانهیاب آن پدیدار گشته است
💫مَا لِي أَرَاكُمْ أَشْبَاحاً بِلَا أَرْوَاحٍ وَ أَرْوَاحاً بِلَا أَشْبَاحٍ
🔆مرا چه شده که شما را میبینم اشباحی بدون ارواح و ارواحانی بدون اشباح
💫وَ نُسَّاكاً بِلَا صَلَاحٍ وَ تُجَّاراً بِلَا أَرْبَاحٍ
🔆و پارسایانی بدون صلاح و تجارانی بدون سود
💫وَ أَيْقَاظاً نُوَّماً وَ شُهُوداً غُيَّباً
🔆و بیدارانی خوابآلود و حاضرانی غایب
💫وَ نَاظِرَةً عَمْيَاءَ وَ سَامِعَةً صَمَّاءَ وَ نَاطِقَةً بَكْمَاءَ
🔆و بینایی کور و شنوایی کر و گویایی لال
💫رَايَةُ ضَلَالٍ قَدْ قَامَتْ عَلَى قُطْبِهَا وَ تَفَرَّقَتْ بِشُعَبِهَا
🔆پرچم گمراهی بر محورش برافراشته شده و به شعبههایش پراکنده گشته است
💫تَكِيلُكُمْ بِصَاعِهَا وَ تَخْبِطُكُمْ بِبَاعِهَا
🔆شما را با پیمانهاش پیمانه میکند و با بازویش شما را هدف قرار میدهد
💫قَائِدُهَا خَارِجٌ مِنَ الْمِلَّةِ قَائِمٌ عَلَى الضِّلَّة
🔆رهبرش خارج از ملت است و بر گمراهی ایستاده است
❇️ظهور امام زمان ظهور فناوریهای فراآسمانی است
💫🔆 عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ص يَقُولُ إِنَّ ذَا الْقَرْنَيْنِ كَانَ عَبْداً صَالِحاً جَعَلَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ حُجَّةً عَلَى عِبَادِهِ فَدَعَا قَوْمَهُ إِلَى اللَّهِ وَ أَمَرَهُمْ بِتَقْوَاهُ فَضَرَبُوهُ عَلَى قَرْنِهِ فَغَابَ عَنْهُمْ زَمَاناً حَتَّى قِيلَ مَاتَ أَوْ هَلَكَ بِأَيِّ وَادٍ سَلَكَ ثُمَّ ظَهَرَ وَ رَجَعَ إِلَى قَوْمِهِ فَضَرَبُوهُ عَلَى قَرْنِهِ الْآخَرِ وَ فِيكُمْ مَنْ هُوَ عَلَى سُنَّتِهِ وَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ مَكَّنَ لِذِي الْقَرْنَيْنِ فِي الْأَرْضِ وَ جَعَلَ لَهُ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ سَبَباً وَ بَلَغَ الْمَغْرِبَ وَ الْمَشْرِقَ وَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى سَيَجْرِى سُنَّتَهُ فِي الْقَائِمِ مِنْ وُلْدِي فَيُبَلِّغُهُ شَرْقَ الْأَرْضِ وَ غَرْبَهَا حَتَّى لَا يَبْقَى منهلا [مَنْهَلٌ] وَ لَا موضعا [مَوْضِعٌ] مِنْ سَهْلٍ وَ لَا جَبَلٍ وَطِئَهُ ذُو الْقَرْنَيْنِ إِلَّا وَطِئَهُ وَ يُظْهِرُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ كُنُوزَ الْأَرْضِ وَ مَعَادِنَهَا وَ يَنْصُرُهُ بِالرُّعْبِ فَيَمْلَأُ الْأَرْضَ بِهِ عَدْلًا وَ قِسْطاً كَمَا مُلِئَتْ جَوْراً وَ ظُلْماً.[4]
💫🔆 از جابر بن عبدالله انصاری روایت است که گفت: شنیدم رسول خدا (ص) میفرمود:
«به راستی ذوالقرنین، بندهای صالح بود که خداوند عزوجل او را حجتی بر بندگانش قرار داد. پس قوم خود را به سوی خدا دعوت کرد و آنان را به تقوای الهی امر نمود، اما آنان (او را زدند و) بر شاخ (یا طرف) سرش ضربهای زدند. پس مدتی از نظرشان پنهان شد تا آنجا که گفتند: مُرد یا در کدام وادی رهسپار شده است؟ سپس آشکار شد و به قومش بازگشت، ولی بار دیگر بر شاخ دیگر سرش ضربهای زدند. و در میان شما کسی هست که بر روش و سنت اوست (یعنی امام زمان (عج)). و بیگمان خداوند عزوجل برای ذوالقرنین در زمین تمکن و قدرت فراهم ساخت و از هر چیزی برای او راه و وسیلهای قرار داد و او به مغرب و مشرق (زمین) رسید. و به راستی خداوند تبارک و تعالی به زودی سنت و روش او را در قائم از فرزندانم جاری خواهد ساخت؛ پس او را به شرق و غرب زمین خواهد رساند، تا جایی که هیچ آبشخور و هیچ مکانی ـ از دشت یا کوه ـ که ذوالقرنین بر آن گام نهاده، باقی نماند مگر آنکه او نیز بر آن گام خواهد نهاد. و خداوند عزوجل گنجها و معادن زمین را برای او آشکار خواهد کرد و او را به وسیله رعب (وحشت در دل دشمنان) یاری خواهد داد، پس زمین را با او از عدل و قسط پر خواهد کرد؛ همانگونه که از جور و ستم پر شده است.»
❇️مهدی، طوفان ذوالقرنین آل محمد
امام زمان علیه السلام ماموریتهای فرا زمینی و فرا کیهانی دارد!
امام زمان ع نصاب زمان و سرعت و صنعت را خواهد شکست.
خود را برای رویدادهای بزرگ آماده نمائیم!
❇️امام زمان راکب فناوریهای پیچیده
💫🔆 عَنْ عَبْدِ الرَّحِيمِ أَنَّهُ قَالَ: ابْتَدَأَنِي أَبُو جَعْفَرٍ ع فَقَالَ أَمَا إِنَّ ذَا الْقَرْنَيْنِ قَدْ خُيِّرَ السَّحَابَيْنِ فَاخْتَارَ الذَّلُولَ وَ ذَخَرَ لِصَاحِبِكُمُ الصَّعْبَ قُلْتُ وَ مَا الصَّعْبُ قَالَ مَا كَانَ مِنْ سَحَابٍ فِيهِ رَعْدٌ وَ بَرْقٌ وَ صَاعِقَةٌ فَصَاحِبُكُمْ يَرْكَبُهُ أَمَا إِنَّهُ سَيَرْكَبُ السَّحَابَ وَ يَرْقَى فِي الْأَسْبَابِ أَسْبَابِ السَّمَاوَاتِ السَّبْعِ خَمْسَةٌ عَوَامِرُ وَ اثنين [اثْنَانِ] خَرَابٌ.[5]
💫🔆 از عبدالرحیم روایت شده که گفت: ابوجعفر (امام محمد باقر علیهالسلام) آغازگر سخن با من شد و فرمود: «آگاه باشید! همانا ذوالقرنین از میان دو ابر به او اختیار داده شد، پس ابرِ رام (آسان) را برگزید و ابرِ دشوار (صعب) را برای صاحب شما ذخیره کردند.»
عبدالرحیم گوید: پرسیدم: «ابرِ دشوار چیست؟»
فرمود: «ابرهایی که در آنها رعد و برق و صاعقه باشد؛ پس صاحب شما سوار بر آن خواهد شد. آگاه باشید! او بر ابر سوار خواهد شد و به وسیلهی نردبانها (یا راهها و وسایل) آسمانهای هفتگانه بالا خواهد رفت. پنج (آسمان) آباد (دارای ساکنین) و دو (آسمان) ویران است.»
✅نکات کلیدی حدیث:
💫تمثیل ابرها:
ابر رام (ذلول): نماد حکومت و تسلط زمینی و آرام ذوالقرنین. این ابر و سحاب میتواند شامل سحاب زمینی یا آسمانی و فراآسمانی باشد!
ابر دشوار (صعب): نماد حکومت آسمانی، ملکوتی و پرعظمت حضرت مهدی (عج) که همراه با نشانههای خارقالعاده (رعد، برق، صاعقه) است. همچنین یک فناوری عظیم بسیار پیچیده الهی.
💫ذخیره شدن برای “صاحب شما”:
تأکید بر برتری و جایگاه فوقالعاده امام زمان (عج) نسبت به پیامبران و اولیای پیشین.
حکمرانی امام زمان علیه السلام برتر از حکمرانی ذوالقرنین و سلیمان نبی خواهد بود.
💫سواری بر ابر و عروج در آسمانها:
اشاره به تواناییهای فوقطبیعی، سرعت حرکت، تسلط بر قوانین طبیعت و امکان سیر در عوالم بالا در عصر ظهور.
امام زمان علیه السلام بر رموزات خفیفه و اسرار ناب و خفیه علم مهارت خواهد یافت و به خدمت خواهد گرفت.
💫آسمانهای هفتگانه:
پنج آسمان آباد: احتمالاً اشاره به عوالمی است که موجوداتی (مانند فرشتگان) در آنها ساکنند.
دو آسمان ویران: ممکن است اشاره به عوالم خام و یا عوالمی که فعلاً در دسترس نیستند یا برای دورانی خاص (مثل قیامت) آماده میشوند.
این بخش میتواند نشاندهنده گستره حکومت و آگاهی امام زمان (عج) در همه عوالم وجود باشد.
❇️نسخه آخر جهان مادی
فناوریهای عصر حاضر در برابر فناوری حجت الهی سرابی بیش نخواهد بود
عصر ظهور امام زمان علیه السلام عصر حکومت نور است.
تغییرات ژنتیکی فعال و متعالی رخ خواهد داد.
بخش خاموش فطرت و مغز بطور کامل فعال و روشن خواهد شد.
هستی باز راهاندازی خواهد شد شکوفههای نهائی خود را خواهد گشود.
و انسان به احصاء و به ظرفیت کامل خود خواهد رسید.
❇️آیا آغاز ظهور ظهور، آغاز طلوع نام خفیه خدا خواهد بود؟
خوشا به اهل توحید، که با صعود حضرت بالاسباب به ملازمتش صعود خواهند نمود.
بدا به حال آنها که در همین زمین ماندگار خواهند شد.
قرار است صحیفه آفرینش بطور کامل با این حکمت عظیمه تلاوت شود.
❇️رمز ارتباط کائنات و اجزاء آن با حجت خدا عیان خواهد شد
آشنای کائنات ما را به اسرار کائنات آشنا خواهد نمود.
خدای متعال تمام عظمت و قدرتش را با حضرت به نمایش خواهد گذاشت!
❇️حکمت، پل ارتباطی حکیمانه با امام زمان علیه السلام
نسبت میان حکمت و امام زمان علیه السلام، نسبت میان شیرینی با عسل است
حکمت راه روشن بسوی امام زمان علیه السلام است!
حکمت هم نور است هم وجود است،
حکمت نیز جسم و جان و جهان دارد،
معدن و خزینه حکمت، امام زمان است، شیعیانش جواهرات آن خزینهاند!
❇️امام زمان ع زره به جان حکمت میکند
💫🔆أُوصِيكُمْ عِبَادَ اللَّهِ بِتَقْوَى اللَّهِ الَّذِي أَلْبَسَكُمُ الرِّيَاشَ وَ أَسْبَغَ عَلَيْكُمُ الْمَعَاشَ فَلَوْ أَنَّ أَحَداً يَجِدُ إِلَى الْبَقَاءِ سُلَّماً أَوْ لِدَفْعِ الْمَوْتِ سَبِيلًا لَكَانَ ذَلِكَ سُلَيْمَانَ بْنَ دَاوُدَ ع الَّذِي سُخِّرَ لَهُ مُلْكُ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ مَعَ النُّبُوَّةِ وَ عَظِيمِ الزُّلْفَةِ فَلَمَّا اسْتَوْفَى طُعْمَتَهُ وَ اسْتَكْمَلَ مُدَّتَهُ رَمَتْهُ قِسِيُّ الْفَنَاءِ بِنِبَالِ الْمَوْتِ وَ أَصْبَحَتِ الدِّيَارُ مِنْهُ خَالِيَةً وَ الْمَسَاكِنُ مُعَطَّلَةً وَ وَرِثَهَا قَوْمٌ آخَرُونَ وَ إِنَّ لَكُمْ فِي الْقُرُونِ السَّالِفَةِ لَعِبْرَةً أَيْنَ الْعَمَالِقَةُ وَ أَبْنَاءُ الْعَمَالِقَةِ أَيْنَ الْفَرَاعِنَةُ وَ أَبْنَاءُ الْفَرَاعِنَةِ أَيْنَ أَصْحَابُ مَدَائِنِ الرَّسِّ الَّذِينَ قَتَلُوا النَّبِيِّينَ وَ أَطْفَئُوا سُنَنَ الْمُرْسَلِينَ وَ أَحْيَوْا سُنَنَ الْجَبَّارِينَ أَيْنَ الَّذِينَ سَارُوا بِالْجُيُوشِ وَ هَزَمُوا [الْأُلُوفَ] بِالْأُلُوفِ وَ عَسْكَرُوا الْعَسَاكِرَ وَ مَدَّنُوا الْمَدَائِنَ وَ مِنْهَا قَدْ لَبِسَ لِلْحِكْمَةِ جُنَّتَهَا وَ أَخَذَهَا بِجَمِيعِ أَدَبِهَا مِنَ الْإِقْبَالِ عَلَيْهَا وَ الْمَعْرِفَةِ بِهَا وَ التَّفَرُّغِ لَهَا فَهِيَ عِنْدَ نَفْسِهِ ضَالَّتُهُ الَّتِي يَطْلُبُهَا وَ حَاجَتُهُ الَّتِي يَسْأَلُ عَنْهَا فَهُوَ مُغْتَرِبٌ إِذَا اغْتَرَبَ الْإِسْلَامُ وَ ضَرَبَ بِعَسِيبِ ذَنَبِهِ وَ أَلْصَقَ الْأَرْضَ بِجِرَانِهِ بَقِيَّةٌ مِنْ بَقَايَا حُجَّتِهِ خَلِيفَةٌ مِنْ خَلَائِفِ أَنْبِيَائِه[6]
💫🔆 (امام یا خطیب میفرماید:) شما را ای بندگان خدا، به تقوای الهی سفارش میکنم؛ همان خدایی که شما را پوشش (نعمت) آراست و روزیِ گشاده بر شما ارزانی داشت.
پس اگر کسی راهی برای بقا یا دفعی برای مرگ مییافت، قطعاً آن شخص سلیمان بن داوود (ع) بود که سلطنت جن و انس، همراه با مقام نبوت و قرب عظیم الهی، برایش تسخیر شده بود. اما وقتی نعمتش به پایان رسید و مدت زندگیاش کامل شد، کمانهای نابودی، تیرهای مرگ را به سویش پرتاب کردند، و سرزمینها از او خالی شد و خانهها بیساکن ماندند و قوم دیگری وارث آنها گردید.
عبرتگیری از گذشتگان:
و همانا برای شما در اقوام گذشته عبرتی است:
کجایند عَمالِقَه و فرزندان عَمالِقَه؟
کجایند فرعونها و فرزندان فرعون؟
کجایند اصحاب شهرهای رس که پیامبران را کشتند و سنتهای فرستادگان خدا را خاموش کردند و روش ستمگران را زنده نمودند؟
کجایند آنان که با لشکرها حرکت کردند و هزاران نفر را درهم کوبیدند و سپاه آراستند و شهرها بنا نهادند؟
سخن از حجت الهی (امام عصر عج):
و اما او (صاحب شما)، برای حکمت، زرهاش را بر تن کرده و آن را با تمام آدابش – از رویآوردن به آن و شناختش و فراغت برای آن – فراگرفته است. پس حکمت در نزد خودش، گمشدهای است که آن را جستجو میکند و نیازی است که درباره آن میپرسد.
او غریبی است وقتی اسلام غریب شود، و پرچم خود را برافراشته و پهلو به زمین چسبانده است؛ باقیماندهای از باقیماندههای حجت الهی و جانشینی از جانشینان پیامبرانش است.
زره به تن حکمت و زینت به جمال حکمت کرد و برای ناظران جذاب و هیجان انگیز ساخت
✅نکات کلیدی خطبه:
تأکید بر تقوا: مبدأ همه پندها و اساس زندگانی دینی.
ناچیزی دنیا: حتی پیامبران با عظمت مانند سلیمان (ع) نیز از چنگال مرگ نجات نیافتند.
عبرت از تاریخ: سرنوشت تمام قدرتهای مادی و جباران تاریخ، نابودی و زوال است.
✅معرفی امام عصر (عج):
عارف و حکیم: کسی که حکمت را با تمام وجود جستجو و احیا میکند.
غریب: در دوران غربت اسلام، او نیز غریب است.
پرچمدار: با عزمی راسخ و آماده قیام.
باقیمانده حجتهای الهی: وارث پیامبران و ادامهدهنده راه خداوند.
❇️تفصیل خطبه
💫أُوصِيكُمْ عِبَادَ اللَّهِ بِتَقْوَى اللَّهِ الَّذِي أَلْبَسَكُمُ الرِّيَاشَ وَ أَسْبَغَ عَلَيْكُمُ الْمَعَاشَ
🔆شما را ای بندگان خدا به پرهیزگاری از خداوندی سفارش میکنم که شما را پوشاک پوشانید و روزی شما را فراوان ساخت
💫فَلَوْ أَنَّ أَحَداً يَجِدُ إِلَى الْبَقَاءِ سُلَّماً أَوْ لِدَفْعِ الْمَوْتِ سَبِيلًا لَكَانَ ذَلِكَ سُلَيْمَانَ بْنَ دَاوُدَ ع
🔆پس اگر کسی برای بقا نردبانی یا برای دفع مرگ راهی مییافت، همان سلیمان پسر داود (ع) بود
💫الَّذِي سُخِّرَ لَهُ مُلْكُ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ مَعَ النُّبُوَّةِ وَ عَظِيمِ الزُّلْفَةِ
🔆که سلطنت جن و انس همراه با نبوت و مقام بزرگ نزدیکی (به خدا) برایش رام شده بود
💫فَلَمَّا اسْتَوْفَى طُعْمَتَهُ وَ اسْتَكْمَلَ مُدَّتَهُ رَمَتْهُ قِسِيُّ الْفَنَاءِ بِنِبَالِ الْمَوْتِ
🔆پس هنگامی که نعمتش را به کمال دریافت و مدتش را کامل کرد، کمانهای نابودی او را با تیرهای مرگ پرتاب کرد
💫وَ أَصْبَحَتِ الدِّيَارُ مِنْهُ خَالِيَةً وَ الْمَسَاكِنُ مُعَطَّلَةً وَ وَرِثَهَا قَوْمٌ آخَرُونَ
🔆و سرزمینها از او خالی شد و خانهها تعطیل گشت و قومی دیگر آنها را به ارث بردند
💫وَ إِنَّ لَكُمْ فِي الْقُرُونِ السَّالِفَةِ لَعِبْرَةً
🔆و بیگمان برای شما در قرون گذشته عبرتی است
💫أَيْنَ الْعَمَالِقَةُ وَ أَبْنَاءُ الْعَمَالِقَةِ أَيْنَ الْفَرَاعِنَةُ وَ أَبْنَاءُ الْفَرَاعِنَةِ
🔆کجا هستند عمالقه و پسران عمالقه؟ کجا هستند فراعنه و پسران فراعنه؟
💫أَيْنَ أَصْحَابُ مَدَائِنِ الرَّسِّ الَّذِينَ قَتَلُوا النَّبِيِّينَ وَ أَطْفَئُوا سُنَنَ الْمُرْسَلِينَ وَ أَحْيَوْا سُنَنَ الْجَبَّارِينَ
🔆کجا هستند اهل شهرهای رس که پیامبران را کشتند و سنتهای فرستادگان را خاموش کردند و سنتهای جباران را زنده نمودند؟
💫أَيْنَ الَّذِينَ سَارُوا بِالْجُيُوشِ وَ هَزَمُوا الْأُلُوفَ بِالْأُلُوفِ وَ عَسْكَرُوا الْعَسَاكِرَ وَ مَدَّنُوا الْمَدَائِنَ
🔆کجا هستند کسانی که با لشکرها حرکت کردند و هزاران را با هزاران شکست دادند و لشکرگاهها برپا کردند و شهرها را آباد نمودند؟
💫وَ مِنْهَا قَدْ لَبِسَ لِلْحِكْمَةِ جُنَّتَهَا وَ أَخَذَهَا بِجَمِيعِ أَدَبِهَا مِنَ الْإِقْبَالِ عَلَيْهَا وَ الْمَعْرِفَةِ بِهَا وَ التَّفَرُّغِ لَهَا
🔆و از جمله (این افراد) کسی است که برای حکمت زرهش را پوشید و آن را با تمام ادبش (آدابش) از روی اقبال به آن و معرفت به آن و فراغت برای آن گرفت
💫فَهِيَ عِنْدَ نَفْسِهِ ضَالَّتُهُ الَّتِي يَطْلُبُهَا وَ حَاجَتُهُ الَّتِي يَسْأَلُ عَنْهَا
🔆پس آن (حکمت) نزد خودش گمشدهای است که آن را میجوید و نیازش است که درباره آن میپرسد
💫فَهُوَ مُغْتَرِبٌ إِذَا اغْتَرَبَ الْإِسْلَامُ وَ ضَرَبَ بِعَسِيبِ ذَنَبِهِ وَ أَلْصَقَ الْأَرْضَ بِجِرَانِهِ
🔆پس او غریب است هنگامی که اسلام غریب شود، و دماش (پرچماش) را به حرکت درآورد و زمین را به همسایگانش بچسباند
💫بَقِيَّةٌ مِنْ بَقَايَا حُجَّتِهِ خَلِيفَةٌ مِنْ خَلَائِفِ أَنْبِيَائِه[7]
🔆باقیماندهای از باقیماندههای حجت او، جانشینی از جانشینان پیامبرانش است
❇️شیعه حکمت امام زمانی است
💫🔆قَدْ لَبِسَ لِلْحِكْمَةِ جُنَّتَهَا وَ أَخَذَهَا بِجَمِيعِ أَدَبِهَا مِنَ الْإِقْبَالِ عَلَيْهَا وَ الْمَعْرِفَةِ بِهَا وَ التَّفَرُّغِ لَهَا فَهِيَ عِنْدَ نَفْسِهِ ضَالَّتُهُ الَّتِي يَطْلُبُهَا وَ حَاجَتُهُ الَّتِي يَسْأَلُ عَنْهَا[8]
🔆 برای حکمت زرهش را پوشید و آن را با تمام ادبش (آدابش) از روی اقبال به آن و معرفت به آن و فراغت برای آن گرفت
🔆پس آن (حکمت) نزد خودش گمشدهای است که آن را میجوید و نیازی است که درباره آن میپرسد
✅نگاهی خاص به این فراز مبارک:
حکمت را زره پوشاند، درون قلعه قرار داد، به نهایت مجهزش نمود، دست نیافتنیاش ساخت، آنگاه آن را به تمام زیبائیها آراست، دلربایش ساخت به بطوریکه مورد اقبال همگان شود، معروفشان ساخت، خودش را به آن حکمت اختصاص داد، دلش را برای حکمت فارغ شد، خلوتگاه حکمت شد،
گویا که امام زمان علیه السلام شیعیانش را همچون حکمت گمشدهای جستجو میکند، آنها را مییابد به آنها نظر خاصی میکند، آنها را به توانائی های خاصی می رساند که نفوذ ناپذیر شوند و اسیر دنیا و دنیا زدگان نگردند برای هر کسی شناخته نشوند، از خطرات دوران در امان بمانند، اما در همان خلوت خاص توجه، آنها را به زیورها و زینتها آراسته میکند تا به زمان دیدهی هر کسی را بریایند…
✅💫 زرهِ حکمت: ایمنی در آشکارگی
امام (عج) شیعهی حقیقی را در زرهی حکمت میپوشاند. این زره، نه برای پنهانسازیِ محض، که برای حفظِ گوهر در معرض دید است. او را چون شمشیری در نیامِ حکمت مینهد تا برّایش حفظ شود، ولی همواره آمادهی ظهور. این زره، او را از تیرهای تحریف، سطحینگری و اسارت در ظواهر دنیا مصون میدارد. شیعهی زرهپوش، در انظار حاضر است، اما افکار پوچ و تعلقات دنیوی به درونش نفوذ نمیکند.
✅💫آراستن به زیورهای جذاب: جاذبهی باطنی
سپس امام، این وجودِ مصون را به زیورهای «اخلاقِ کریمانه»، «کردارِ نورانی»، «سکینهی قلبی» و «جذبهی عرفانی» میآراید. این زیورها، نه برای فخر فروختن، که برای جذب دلهای حقیقتجو و نشاندادن چهرهی زیبای دین است. شیعهی آراسته، خود آیینهای میشود که نورِ امام را بدون آنکه چشمِ ناپاک اصلش را ببیند، منعکس میکند و دیگران را به سوی او میخواند.
✅💫گمشدهی امام: رابطهای دوسویه
نکتهی اعجابانگیز اینجاست: اگر شیعه، امام را «حجت» و «مطلوب» خود میداند، در نگاه امام (عج) نیز شیعهی حقیقی «ضالَّتُهُ» (گمشدهاش) است. امام، همواره در جستجوی چنین قلبهای مهیایی است تا نور خود را در آنها جای دهد. این، رابطهای عاشقانه و دوسویه است: شیعه، امام را میجوید و امام، شیعهی کامل را.
✅💫خلوتِ خاصِ توجه: مدرسهی ولایی
آن «خلوتگاه حکمت»، همان محرابِ ارتباطِ باطنی (توجهی قلبی، توسل، دعا، انتظارِ فرج) است که امام در آن، مستقیماً و بدون واسطهی اغیار، به تربیتِ آن فرد میپردازد. در این خلوت، علمِ لدنّی میآموزد، بصیرت مییابد و برای نقشهی الهیِ امام آماده میشود. او را برای خدمت در عینِ مخفیبودن و تأثیر در عینِ غیرشناختهبودن تربیت میکند.
✅💫 ظهور در وقتِ مقرر: فتحِ قلوب
و آنگاه که زمانِ آشکارگیِ عمومی برسد، این شیعهی زرهپوشِ آراسته، از خلوتِ توجه به صحنهی جهان قدم مینهد. آنگاه است که «دیدهی هر کسی را میرباید». نه به زور شمشیر، که به جذبهی حکمت و زیباییِ اخلاق و نورانیتِ ایمان. او نمونهی عینیِ «مدینهی فاضلهی مهدوی» است، پیش از ظهورِ عام.
✅💫
پس شیعهی معطر به جان حکمت، سربازِ مخفیِ امام زمان (عج) است. هم محفوظ در زرهِ معرفت، هم جذاب به زیورهای اخلاق و محاسن والا، هم مطلوب امام، هم مؤثر در جامعه. او ثمرهی آن فراز نورانی است: کسی که حکمت، گمشدهاش شد و تمامِ همّتش را برای یافتن و پوشیدنِ آن صرف کرد و در مقابل، مورد جستجو و توجهی خاصِ امامِ خویش قرار گرفت.
اللهمّ اجعلنا من أنصاره وأعوانه والمستشهدین بین یدیه. 🌿🕊️
❇️جان حکمت را به زره زرین مجهز خواهد نمود
علم و حکمت را مجهز خواهد نمود تا نبرد نهائی برای نابودی کامل جهل، آغاز شود.
او حکمت ناب و حکیم ناب را از دستبرد منافقان و نااهلان محفوظ خواهد نمود تا اسیر دل منافقان و مشرکان و کافران نشود.
خودش که چشمه حکمت است، باب مدینه حکمت نبی است باب دوازدهم مدینه علم النبی است،
کلامش، اسرارش شیعیانش، سینه نفاق و جهل را خواهد درید!
حکمت مهدوی اعجاز خواهد نمود!
❇️زیبائی، حکمت جمال است
با ظهور امام زمان تمام اشکال حکمت و زیبائی به خزائن خود برگشت خواهند نمود، انسان پاک و مومن خزینه حکمت و زیبائی است!
زیبایی، لذت، مقام در جمال و جان و جاه انسان منافق و معصیتکار به تلجلج است و مکانت و جایگاهش را که وجود نازنین مومن است آرام گیرد!
❇️حکمت مثل کهکشان پر ستاره است
حکمت را با مناظر حکمت یکی نگیریم، سخنان حکمتآمیز ستارگان حکمتاند.
امام زمان علیه السلام جان و خورشید حکمتاند و انسانهای پاک و مومن پرتوهای خورشید حکمتاند.
❇️«مومن و مومنه»، مثل «حکیم و حکیمه»
مومن و مومنه نسبت به هم مثل حکمت و بیت حکمت هستند، در هم آرام گیرند.
امام زمان علیه السلام مومنون را به وصال مومنات خواهد رساند.
❇️امام زمان علیه السلام در جستجوی بیت بدون نفاق است
بیت مقدس کدامین بیت است؟ مکان بدون نفاق، که بیت مقدس ساحت اقدس ولیّ خداست.
دل انسان پاک و مومن و معطر به حکمت، بیت اقدس امام زمان علیه السلام است.
❇️امام زمان طوفان حکمت الهی است
حکمت زینت آسمان علم است و حضرت مهدی همان زینت و زیور شکوه علم است.
امام زمان علیه السلام حکمت جاری و جان حکمت جهان است.
با عصب حکمت، امام زمان در دل احساس میشود.
❇️مهندس معدن حکمت خدا باش
امام زمان معدن تمام نشدنی خداست
💫🔆 عَنْ خَيْثَمَةَ قَالَ قَالَ لِي أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع يَا خَيْثَمَةُ نَحْنُ شَجَرَةُ النُّبُوَّةِ وَ بَيْتُ الرَّحْمَةِ وَ مَفَاتِيحُ الْحِكْمَةِ وَ مَعْدِنُ الْعِلْمِ وَ مَوْضِعُ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِكَةِ وَ مَوْضِعُ سِرِّ اللَّهِ وَ نَحْنُ وَدِيعَةُ اللَّهِ فِي عِبَادِهِ وَ نَحْنُ حَرَمُ اللَّهِ الْأَكْبَرُ وَ نَحْنُ ذِمَّةُ اللَّهِ وَ نَحْنُ عَهْدُ اللَّهِ فَمَنْ وَفَى بِعَهْدِنَا فَقَدْ وَفَى بِعَهْدِ اللَّهِ وَ مَنْ خَفَرَهَا فَقَدْ خَفَرَ ذِمَّةَ اللَّهِ وَ عَهْدَهُ.[9]
🔆 از خیثمه نقل شده که گفت: ابوعبدالله (علیهالسلام) به من فرمود: ای خیثمه! ما درخت نبوّت و خانه رحمت و کلیدهای حکمت و معدن علم و جایگاه رسالت و محل آمدوشد فرشتگان و جایگاه سرّ خداوندیم. ما امانت خدا در میان بندگانش و حرم بزرگ خدا و ذمّه (عهد و پناه) خدا و عهد خدا هستیم. پس هرکس به عهد ما وفا کند، به عهد خدا وفا کرده است و هرکس آن را بشکند، ذمّه و عهد خدا را شکسته است.
🌸در درخت نبوت هر میوهای میروید
از بیت رحمت هر نوع رحمتی انتشار مییابد
با مفاتیح حکمت حکمتهای دنیا و آخرت، ارض و سماء گشوده میگردد. یعنی علوم با تمام فنونش، تکنولوژی و فناوریاش، یعنی فوق ثروت و خواستن
حجت خدا یعنی امتحان عظیم خدا، اگر همه چیز در هر مقطعی از زمان از جان امام آشکار میشد، امتحان معنائی نداشت.
جهان ما در آخرالزمان در کویر جهل سرگردان است و جهان علم را از خود میراند!
❇️عزم خانه حکمت کن
💫🔆 وَ أَنَا بَيْتُ الْحِكْمَةِ وَ أَنْتَ مِفْتَاحُه[10]
🔆 و من (رسول الله صلوات الله عليه و آله) خانه حكمتم و تو (على) كليد آنى.
💫🔆 أَنَا مَدِينَةُ الْحِكْمَةِ وَ عَلِيٌّ بَابُهَا فَمَنْ أَرَادَ الْمَدِينَةَ فَلْيَأْتِهَا مِنْ بَابِهَا[11]
🔆 من شهر حكمتم و على دروازه آن است. پس هر كه شهر را خواهد، بايد از دروازهاش درآيد.
❇️مبادا امام زمانت را از دلت برانی
کسی که از قرآن و روایات گریزان است از امام زمانش میگریزد، روایات اهل بیت علیهم السلام نمک ولایتند! مبادا منافق پیشتاز مومن در اقبال به طرائف حکمت ثقلین گردد!
💫🔆 وَ قَالَ ع خُذِ الْحِكْمَةَ أَنَّى كَانَتْ فَإِنَّ الْحِكْمَةَ تَكُونُ فِي صَدْرِ الْمُنَافِقِ فَتَلَجْلَجُ فِي صَدْرِهِ حَتَّى تَخْرُجَ فَتَسْكُنَ إِلَى صَوَاحِبِهَا فِي صَدْرِ الْمُؤْمِنِ:
🔆 و فرمود ع: حكمت را هر كجا يافتى بگير، زيرا حكمت در سينه منافق قرار مىگيرد و در درونش به تلاطم مىافتد تا بيرون آيد و به همنشينانش در سينه مؤمن آرام گيرد.
❇️امام زمان از نفاق گریزان است
دل پاک منور به نور ایمان و حکمت مسکن امام زمان علیه السلام است.
دل منافق شکنجهگاه امام زمان است!
دل مومن آرامشگاه و آسایشگاه امام زمان خویش است!
نور و حکمت تنها در دل پاک آرام و به قرار است!
❇️شرح تلجلج
☘️🔆«الفهم الفهم فيما تَلَجْلَج فى صدرك ممّا ليس فى كتاب و لا سنّة» أى تردّد فى صدرك و قلق و لم يستقرّ. (ه) و منه حديث عليّ «الكلمة من الحكمة تكون فى صدر المنافق فَتَلَجْلَجُ حتى تخرج إلى صاحبها»أى تتحرّك فى صدره و تقلق، حتى يسمعها المؤمن فيأخذها و يعيها. و أراد «تَتَلَجْلَجُ»، فحذف تاء المضارعة تخفيفا. [12]
🔆 «”الفهم الفهم فيما تَلَجْلَجُ في صدرك ممّا ليس في كتاب ولا سنّة” یعنی اینکه چیزی در سینهات بجنبد و مضطرب شود و آرام نگیرد. (حرف “ه” در متن به نشانه پایان یک بخش است) و از همین ریشه است حدیث علی (ع) که فرمود: “کلمهای از حکمت در سینه منافق جای میگیرد و تَلَجْلَجُ میکند (در سینهاش میجنبد و مضطرب است) تا بیرون آید و به صاحبش (یعنی مؤمن) برسد”. یعنی در سینهاش حرکت و اضطراب دارد، تا اینکه مؤمن آن را بشنود و بگیرد و حفظ کند. در اصل “تَتَلَجْلَجُ” بوده و تاء مضارع برای سبکی حذف شده است.»
توضیح و معادل فارسی برای “تَلَجْلَجُ”:
واژه “تَلَجْلَجُ” از ریشه «لَجْلَجَه» به معنای تکاپو، جنبش همراه با اضطراب و بیقراری درون سینه است. در فارسی معمولاً با عباراتی مانند “در سینه چرخیدن”، “بیقراری کردن”، “اضطراب داشتن” یا “جنبیدن و قرار نگرفتن” ترجمه میشود.
خلاصه مفهوم:
این عبارت بر اهمیت گرفتن فهم و حکمتی که در دل انسان میجوشد ولی هنوز در کتاب و سنت به صراحت نیامده، تأکید میکند. همچنین اشاره میکند که حکمت حتی اگر در دل منافق هم قرار گیرد، بیقرار است تا زمانی که مؤمن آن را بگیرد و به کار بندد.
❇️با امام زمانت اندیشه کن
با امام زمانت تعقل و تفهم کن! امام زمان علیه السلام یعنی سامانه اعلای عقل و حکمت!
امام زمان همان جان جهان حکمت جاری است!
امام زمانت با عقل و فهم و حکمت قابل احساس است!
💫🔆يَا هِشَامُ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يَقُولُ فِي كِتَابِهِ- إِنَّ فِي ذلِكَ لَذِكْرى لِمَنْ كانَ لَهُ قَلْبٌ يَعْنِي عَقْلٌ وَ قَالَ وَ لَقَدْ آتَيْنا لُقْمانَ الْحِكْمَةَ قَالَ الْفَهْمَ وَ الْعَقْل[13]
🔆اى هشام- خداى تعالى در كتابش ميفرمايد همانا در اين كتاب يادآورى است براى كسى كه دلى دارد يعنى عقل دارد و فرموده «همانا بلقمان حكمت داديم» فرمود مقصود از حكمت عقل و فهم است.
دل بدون عقل دل بدون حکمت است و دل بدون دل است،
آبشار حکمت از دل انسان، امام زمان علیه السلام به دل با اخلاص سر خواهد زد، ینابیع الحکمه
آیا رمز عجیبی میان دل با اخلاص با امام زمان علیه السلام وجود دارد! به یقین
💫🔆 قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَا أَخْلَصَ عَبْدٌ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَرْبَعِينَ صَبَاحاً إِلَّا جَرَتْ يَنَابِيعُ الْحِكْمَةِ مِنْ قَلْبِهِ عَلَى لِسَانِهِ.[14]
🔆پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هيچ بنده اى چهل روز براى خدا اخلاص نورزيد، مگر آن كه چشمه هاى حكمت از دلش به زبانش جارى شد .
❇️محبت عاقلانه و خالصانه محرک حکمت متعالی است.
حکمت خالصانه راز ارتباط ما با اهل بیت علیهم السلام است.
💫🔆عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: مَنْ أَحَبَّنَا أَهْلَ الْبَيْتِ وَ حَقَّقَ حُبَّنَا فِي قَلْبِهِ جَرَى يَنَابِيعُ الْحِكْمَةِ عَلَى لِسَانِهِ وَ جُدِّدَ الْإِيمَانُ فِي قَلْبِهِ وَ جُدِّدَ لَهُ عَمَلُ سَبْعِينَ نَبِيّاً وَ سَبْعِينَ صِدِّيقاً وَ سَبْعِينَ شَهِيداً وَ عَمَلُ سَبْعِينَ عَابِداً عَبَدَ اللَّهَ سَبْعِينَ سَنَةً.[15]
🔆امام صادق عليه السلام: هر كه ما اهل بيت را دوست بدارد و دوستى ما را در قلبش محقق کند، چشمه هاى حكمت بر زبانش جارى گردد و ايمان در دلش نو شود و ثواب عمل هفتاد پیامبر و هفتاد راستگو و هفتاد شهید و هفتاد عابد كه هفتاد سال عبادت كرده برای او نوشته میشود.
❇️اثر محبت خالصانه
امام اثر خاص و اثر عام دارد، ماموم خاص امام زمانمان باشیم تا طلوع تام امامت را شهود کنیم.
💫🔆عَنْ بِشْرِ بْنِ غَالِبٍ الْأَسَدِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ ع قَالَ: قَالَ لِي يَا بِشْرَ بْنَ غَالِبٍ مَنْ أَحَبَّنَا لَا يُحِبُّنَا إِلَّا لِلَّهِ جِئْنَا نَحْنُ وَ هُوَ كَهَاتَيْنِ وَ قَدَّرَ بَيْنَ سَبَّابَتَيْهِ وَ مَنْ أَحَبَّنَا لَا يُحِبُّنَا إِلَّا لِلدُّنْيَا فَإِنَّهُ إِذَا قَامَ قَائِمُ الْعَدْلِ وَسَّعَ عَدْلَهُ الْبَرَّ وَ الْفَاجِر[16]
🔆امام حسين عليه السلام: هر كه ما را دوست بدارد و اين محبّت او جز به خاطر خدا نباشد [در روز قيامت] ما و او مانند اين دو ـ حضرت دو انگشت اشارهاش را به موازات هم قرار داد ـ وارد مى شويم و هر كه ما را دوست بدارد و اين محبّت او جز براى دنيا نباشد (در این صورت) هرگاه برپا كننده عدالت قيام كند، عدالت و دادگرى او شامل نيكوكار و بدكار خواهد شد.
وقتی فهم و عقل رحلت کند، حکمت بیصاحب میماند؛ حکمت سینه پاک و منور به نور ایمان را طلب میکند، اگر چنین سینهای نباشد، حکمت بدون حفاظ و سپر میشود و جز خانه دل امام، بیت امنی نمییابد. او نجات دهنده حکمت است.
✅اَینَ قلوبُ الطّاهره
اگر میخواهی هم کلام اسرار امام زمانت باشی راه عقل و فهم و حکمت همان مقصد است.
عقل چراغ جمال امام زمان علیه السلام است.
❇️عقل را تقویت کن تا محرم اسرار خفیه امام زمانت شوی
💫🔆 عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: مَا كَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ ص الْعِبَادَ بِكُنْهِ عَقْلِهِ قَطُّ وَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص إِنَّا مَعَاشِرَ الْأَنْبِيَاءِ أُمِرْنَا أَنْ نُكَلِّمَ النَّاسَ عَلَى قَدْرِ عُقُولِهِمْ.[17]
🔆 حضرت صادق عليه السّلام فرمود: هيچ گاه پيغمبر با مردم از عمق عقل خويش سخن نگفت، بلكه ميفرمود: ما گروه پيغمبران مأموريم كه با مردم به اندازه عقل خودشان سخن گوئيم.
❇️عصر غیبت عصر تقویت حس امام زمانی است
با عقل، امام زمانت حاضر و با جهل امام زمانت تا ابد از تو غایب است
💫🔆 قَالَ كَانَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ ع يَقُولُ بِالْعَقْلِ اسْتُخْرِجَ غَوْرُ الْحِكْمَةِ وَ بِالْحِكْمَةِ اسْتُخْرِجَ غَوْرُ الْعَقْلِ وَ بِحُسْنِ السِّيَاسَةِ يَكُونُ الْأَدَبُ الصَّالِحُ قَالَ وَ كَانَ يَقُولُ التَّفَكُّرُ حَيَاةُ قَلْبِ الْبَصِيرِ كَمَا يَمْشِي الْمَاشِي فِي الظُّلُمَاتِ بِالنُّورِ بِحُسْنِ التَّخَلُّصِ وَ قِلَّةِ التَّرَبُّصِ.[18]
🔆 با خرد، ژرفاى حكمت استخراج مى شود و با حكمت ژرفاى خرد. و با سیاست(تدبير وبرنامه ريزى) نيكو، ادب شايسته كسب مى شود. انديشيدن، مايه حيات دل شخص با بصيرت است و همان گونه كه اگر شخصِ چراغ به دست در تاريكيها در پرتو نور [چراغ] راه رود، بخوبى خود را نجات مى دهد و كمتر درنگ و توقف مى كند.
❇️معرفت امام، جان حکمت الهی است
💫🔆 عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً فَقَالَ طَاعَةُ اللَّهِ وَ مَعْرِفَةُ الْإِمَامِ.[19]
امام صادق (علیه السلام) مراد [از خیر کثیر در أُوتِیَ خَیْراً کَثِیراً] اطاعت خدا و معرفت امام (علیه السلام) است.
❇️با امام زمانت مغبوط عالمی
💫🔆 أَمْ يَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلى ما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ فَقَدْ آتَيْنا آلَ إِبْراهِيمَ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ آتَيْناهُمْ مُلْكاً عَظِيماً فَمِنْهُمْ مَنْ آمَنَ بِهِ وَ مِنْهُمْ مَنْ صَدَّ عَنْهُ وَ كَفى بِجَهَنَّمَ سَعِيراً وَ إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا اخْتَارَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِأُمُورِ عِبَادِهِ شَرَحَ صَدْرَهُ لِذَلِكَ وَ أَوْدَعَ قَلْبَهُ يَنَابِيعَ الْحِكْمَةِ وَ أَلْهَمَهُ الْعِلْمَ إِلْهَاماً فَلَمْ يَعْيَ بَعْدَهُ بِجَوَابٍ وَ لَا يُحَيَّرُ فِيهِ عَنِ الصَّوَابِ فَهُوَ مَعْصُومٌ مُؤَيَّدٌ مُوَفَّقٌ مُسَدَّدٌ قَدْ أَمِنَ مِنَ الْخَطَايَا وَ الزَّلَلِ وَ الْعِثَارِ يَخُصُّهُ اللَّهُ بِذَلِكَ لِيَكُونَ حُجَّتَهُ عَلَى عِبَادِهِ وَ شَاهِدَهُ عَلَى خَلْقِهِ وَ ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيم[20]
💫🔆 امام رضا عليه السلام : هرگاه خداوند، بنده اى را براى امور بندگانش برگزيند، براى اين كار سينه اش را گشاده گرداند و چشمه هاى حكمت به دل او سپارد و علم را به كمال بر او الهام كند و از اين پس ديگر در پاسخى درمانده نگردد و در (تشخيص) صواب، سرگشته نشود. او معصوم است و تأييد شده (از جانب خدا) و توفيق يافته و رهنمون گشته و از خطا و لغزش و افتادن در امان است. خداوند او را به اين امور اختصاص داده تا حجّت او بر بندگان خدا و گواه او بر خلقش باشد و «و اين فضل خداست كه به هر كه خواهد، دهد و خدا صاحب فضل بزرگ است».
❇️امام زمان خود را از حبس هارونهای جهل جان خلاص کن
محب جاهل سیاهچال امام زمان خویش است
💫🔆 وَ قَالَ ع الْحِكْمَةُ ضَالَّةُ الْمُؤْمِنِ فَخُذِ الْحِكْمَةَ وَ لَوْ مِنْ أَهْلِ النِّفَاق[21]
🔆 و فرمود ع: حكمت گمشده مؤمن است؛ پس حكمت را فراچنگ آور، هر چند از اهل نفاق باشد.
❇️بدون امام زمان جهان افسرده است چرا که جان حکمت خداست
💫🔆 وَ قَالَ ع إِنَّ هَذِهِ الْقُلُوبَ تَمَلُّ كَمَا تَمَلُّ الْأَبْدَانُ فَابْتَغُوا لَهَا طَرَائِفَ [الْحِكْمَةِ] الْحِكَم[22]
🔆 و فرمود ع: اين دلها همانگونه كه تنها خسته مىشوند، دلتنگ مىگردند؛ براى آنها حكمتهاى تازه و بديع بجوييد.
❇️هر لحظه دیدار امام زمانت را تازه کن
امام زمان علیه السلام روح حکمت و رمز شادابی و سرزندگی است.
💫🔆 قَالَ كَانَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ ع يَقُولُ رَوِّحُوا أَنْفُسَكُمْ بِبَدِيعِ الْحِكْمَةِ فَإِنَّهَا تَكِلُّ كَمَا تَكِلُّ الْأَبْدَانُ.[23]
🔆 گفته شده كه اميرمؤمنان ع مىفرمود: دلهاي خود را با حكمتهاى شگرف و نو طراوت بخشيد، زيرا همان گونه كه تنها خستگى مىكنند، دلها نيز خسته مىشوند.
❇️دور کعبه حکمت طواف کن
💫🔆 عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَالَ: مَا أَخْلَصَ الْعَبْدُ الْإِيمَانَ بِاللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَرْبَعِينَ يَوْماً أَوْ قَالَ مَا أَجْمَلَ عَبْدٌ ذِكْرَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَرْبَعِينَ يَوْماً إِلَّا زَهَّدَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِي الدُّنْيَا وَ بَصَّرَهُ دَاءَهَا وَ دَوَاءَهَا فَأَثْبَتَ الْحِكْمَةَ فِي قَلْبِهِ وَ أَنْطَقَ بِهَا لِسَانَهُ ثُمَّ تَلَا- إِنَّ الَّذِينَ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ سَيَنالُهُمْ غَضَبٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَ ذِلَّةٌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ كَذلِكَ نَجْزِي الْمُفْتَرِينَ فَلَا تَرَى صَاحِبَ بِدْعَةٍ إِلَّا ذَلِيلًا وَ مُفْتَرِياً عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ عَلَى رَسُولِهِ ص وَ عَلَى أَهْلِ بَيْتِهِ ص إِلَّا ذَلِيلًا.[24]
🔆 از ابوجعفر (علیهالسلام) نقل شده که فرمود: هیچ بندهای چهل روز ایمان خود را برای خدا خالص نکرد (یا فرمود: هیچ بندهای چهل روز یاد خدا را نیکو نداشت) مگر آنکه خداوند او را نسبت به دنیا زاهد گردانید و درد و درمان دنیا را به او نمایاند، پس حکمت را در قلبش ثابت و استوار ساخت و زبانش را به (گفتن) آن گویا کرد. سپس این آیه را تلاوت فرمود: «بىتردید، کسانى که گوساله (را معبود خود) گرفتند، به زودى خشمى از پروردگارشان و خوارى در زندگى دنیا به آنان خواهد رسید و ما این گونه به افترازنندگان پاداش مىدهیم.» (اعراف: ۱۵۲) پس صاحب بدعتی را نمیبینی مگر آنکه خوار است و بر خداوند و رسولش (صلی الله علیه وآله) و اهل بیتش (علیهمالسلام) افترا میزند، مگر آنکه خوار است.
❇️بدون امام زمان اندیشه آدمی کور است
امام زمان علیه السلام سامانه حکمت خداست و اندیشه بدون حکمت محال است.
💫🔆 الْفِكْرُ فِي غَيْرِ الْحِكْمَةِ هَوَس[25]
🔆 فکر کردن در غیر حکمت، وسواس و پریشاناندیشی است.
❇️با شهوت، آتش به خیمه امام زمانت نزن
شهوت به زلال پاک حکمت راهی ندارد
💫🔆 لَا تَسْكُنُ الْحِكْمَةُ قَلْباً مَعَ شَهْوَة[26]
🔆 حکمت در قلبی که همراه با شهوت (و هوس) باشد، آرام نمیگیرد (یا ساکن نمیشود).
❇️شیرینی حکمت ذائقهات را به تلخی دنیا بیدار میکند
امام زمان علیه السلام شیرینی جهان هستی است(یا من ذکره حُلوّ)
علت گرایش به دنیا بخاطر عدم درک شیرینی حکمت است! دنیا زدگان به زیر خاک دنیا از معاینه افلاک محرومند!
💫🔆 أَوَّلُ الْحِكْمَةِ تَرْكُ اللَّذَّاتِ وَ آخِرُهَا مَقْتُ الْفَانِيَات[27]
🔆 آغاز حكمت، رها كردن لذّتهاست و پایانش بیزارى از امور نابودشدنى (دنیا).
❇️عدم حس حرارت حضور امام زمان، نشان نقاق آشکار است
ایمان و خلوص آئینه شفاف خورشید حکمت است!
💫🔆 الْحِكْمَةُ لَا تَحُلُّ قَلْبَ الْمُنَافِقِ إِلَّا وَ هِيَ عَلَى ارْتِحَال[28]
🔆 حكمت در قلب منافق جاى نمىگیرد مگر آنكه در حال رفتن (و رخت بربستن) باشد.
❇️با توکل به خدا حضور امام زمانت را در دل محکم کن
💫🔆 التَّوَكُّلُ حِصْنُ الْحِكْمَة[29]
🔆 توكل، دژ و دژگاه حكمت است.
حکمت همان استفاده راهبردی از دانائی است،
❇️دل ناب چراغ فروزان حکمت است
💫🔆 وَ قَالَ ص نُورُ الْحِكْمَةِ الْجُوعُ وَ التَّبَاعُدُ مِنَ اللَّهِ الشِّبَعُ وَ الْقُرْبَةُ إِلَى اللَّهِ حُبُّ الْمَسَاكِينِ وَ الدُّنُوُّ مِنْهُمْ لَا تَشْبَعُوا فَيُطْفَأَ نُورُ الْمَعْرِفَةِ مِنْ قُلُوبِكُمْ وَ مَنْ بَاتَ فِي خِفَّةٍ مِنَ الطَّعَامِ بَاتَ حُورُ الْعِيْنِ حَوْلَه[30]
🔆 و پيامبر صلىاللهعليهوآله فرمود: نور حكمت، گرسنگى است و سيرى دورى از خداست. نزديکى به خدا، دوست داشتن درماندگان و نزديك شدن به آنان است. سير نشويد كه نور معرفت از دلهايتان خاموش گردد و هر كس شب را با سبكى (و كمى) غذا به سر برد، حوريان بهشتى گرداگردش باشند.
❇️بگذار عروس حکمت در دلت آرام گیرد
💫🔆 وَ قَالَ حَكِيمٌ إِنَّ الْحِكْمَةَ كَالْعَرُوسِ تُرِيدُ الْبَيْتَ الْخَالِي[31]
🔆 و حكيمى گفت: حكمت همچون عروسى است كه خانه خالى را مىخواهد.
❇️ تکملهای بر پل حکمت و عقل به سوی امام زمان(عج)
ترسیم ربط وجودی میان حکمت، عقل، اخلاق و امام زمان(عج)
💫فصل تکمیلی: حکمت، عقل ناب و ظهور درونی
💫✅غیبت، آزمون «خزانهداری حکمت» است
حدیث شریف «حکمت ضالۀ المؤمن» و حرکت آن از سینه منافق به سینه مؤمن، تنها یک نقل مکان جغرافیایی نیست؛ بلکه نماد دوران غیبت است. در عصر غیبت، حکمتهای الهی گاه در لابهلای گفتار و نوشتار نامأنوس، زیر غبار انحرافات یا حتی در گفتۀ افراد ناصالح پنهان میشود. مؤمن کاشف و ناجی این گوهرهای پراکنده است. او میداند که این حکمتها، «امانتهای امام(عج)» در زمین هستند و جمعآوری آنها، یعنی آمادهسازی خزانهای برای دولت کریمه. بنابراین، هر حکمتی که میآموزد، آن را به نام صاحب اصلیاش ثبت میکند و میداند که این آموزه، قطعهای از پازل ظهور است.
💫✅عقل؛ نه ابزار تحلیل، بلکه جایگاه تجلی امام
«امام زمان(عج) به عنوان سامانه اعلای عقل» است. این یعنی:
عقل منفصل از امام(عج)، عقل ناقص است: عقل بشری اگر تنها بر حس و تجربه تکیه کند، به ورطه مادیگری میغلتد. اما وقتی خود را به «عقل کل» متصل کند، از محدودیتهایش رها شده و به بینایی حقیقی میرسد.
اندیشه با امام(عج)، یعنی «تفکر هدایتمحور»: تفکر بدون امام، مانند دریانوردی بدون قطبنماست، حتی اگر کشتیاش مجهزترین باشد.
«با امام زمانت اندیشه کن» یعنی هر اندیشهای را با روح و محک ولایت و معیارهای الهی بسنج. آیا این فکر، مرا به او نزدیکتر میکند یا دورتر؟ این سادهترین آزمون عقلانیت است.
💫✅اخلاق حسنه: بستر رویش حکمت
«محبت عاقلانه و خالصانه». اما این محبت، تنها در بستر فضایل اخلاقی بارور میشود. روایت «لَا تَسْکُنُ الْحِکْمَةُ قَلْباً مَعَ شَهْوَة» گواه این است. اخلاق حسنه، خانهداری دل برای مهمان حکمت است.
تقوا: زینت و لباس جان و دیوارهای بلند خانه است که از نفوذ شبهات و شهوات جلوگیری میکند.
صداقت: عطر خوش جان و فرش این خانه است که حکمت بر آن قدم میگذارد.
توکل: قلعه جان و سقف مستحکم این خانه است که در طوفانهای دنیا، آرامش حکمت را حفظ میکند («التَّوَكُّلُ حِصْنُ الْحِکْمَة»).
بدون این بستر اخلاقی، حتی اگر محبت هم باشد، سطحی و بیثمر خواهد بود.
💫✅تمرین «حضور»: علاج دلهای افسرده
در عصر غیبت که ممکن است دلها از طولانی شدن فراق افسرده شود، تجدد بخشیدن به حکمت، همان تجدید عهد با امام است. این کار چگونه ممکن است؟
کشف حکمت در پدیدههای نو: علم روز، تحولات اجتماعی، هنر معاصر — همه میتوانند ظرفهایی برای حکمتهای تازه باشند. مؤمن با نگاه امامزمانی، این حکمتها را استخراج و قلب خود را با آنها تازه میکند.
خلوتهای عاقلانه: روزی چهل دقیقه (به یاد چهل روز اخلاص) را به تفکر در کلمات ائمه(ع) و تطبیق آن با زندگی امروز اختصاص دادن. این تمرین، «حس امامزمانی» را فعال نگاه میدارد.
💫✅پیوند علم و حکمت: رسالت متعالی عصر غیبت
در روایات، گاه «حکمت» به «فهم» و «عقل» تفسیر شده است. این نشان میدهد که علم حقیقی، از جنس حکمت است. بنابراین، دانشمند مؤمن، کسی است که دانش تخصصی خود را با حکمت الهی میآمیزد.
مهندس امامزمانی: تنها به ساخت فنی بنا نمیاندیشد، بلکه به عدالت، صفا و معنویتی که این بنا باید ایجاد کند نیز فکر میکند.
پزشک امامزمانی: تنها به درمان جسم نمیپردازد، بلکه تسکین روح و هدایت اخلاقی بیمار را نیز در نظر دارد.
این همان «پل» است: پلی که علم را از حصار مادیت به گستره حکمت و خدمت به انسان (در مسیر ظهور) وصل میکند.
💫✅نتیجه: انسان حکیم، پایهگذار جامعه منتظر
انسانی که با این روش، عقل، حکمت و اخلاق خود را به امام زمان(عج) پیوند زد، تبدیل به سلول زندهی جامعه مهدوی میشود. او:
ناجی حکمتهاست (طبق حدیث ضالۀ المؤمن).
مفسر عقلانی دین است و در برابر شبهات، پاسخی استوار دارد.
اخلاقش، تبلیغ عملی مکتب انتظار است.
دانشش، خدمت به بشر و زمینهسازی برای عدالت جهانی است.
پس این پل، تنها یک ارتباط نظری نیست؛ یک «خط تولید انسانهای منتظر کامل» است. هر قدم در تقویت عقل، اخلاق و حکمت، قدمی در ساخت این پل است و هر بخش از این پل که کاملتر شود، ظهور موعود نزدیکتر و محسوستر میگردد.
💫✅اللهم ارزقنا توفیق طاعتک و حسن عبادتک و اسکنّا فی قلوبنا حکمتک و انطق ألسنتنا بذکرک و عرفان حجتک، و اجعلنا من المنتظرین لفرجه الشریف، العاملین بسنته الکریم، المستشعرین لحضرته فی کل لمحه، بجاه محمّد و آله الطاهرین.
❇️تکمله زرین: نور حکمت در آینه ولایت — از نظریه تا تکوین
گذر از دايره فرد به وسعت تاريخ، به تکوين و فراجهان
اين پل، تنها يک استعاره نيست، بلکه شريان حياتي خلقت است.
💫✅حکمت، نفس ناطقه تاريخ و ولایت، قلب آن
تاريخ بشر، صحنه جستجوي دائمي انسان براي يافتن «حکمت حيات» است. اديان، فلسفهها و تمدنها، همگي کوششي براي درک اين حکمت بودهاند. اما کلام اميرالمؤمنين(ع) راه را روشن ميکند: «بِالْعَقْلِ اسْتُخْرِجَ غَوْرُ الْحِكْمَةِ».
امامت، عينيت يافته همان عقل کل است که ميتواند اعماق تاريخ را بکاود و حکمت ناب را از دل حوادث پراکنده و گاه متناقض بيرون بکشد. بنابراين، ولایت، کانوني است که همه رشتههاي حکمت در طول تاريخ به سوي آن کشيده ميشوند.
امام زمان(عج)، به عنوان وارث اين تاريخ و دارنده آن عقل کل، تنها کسي است که ميتواند «معناي نهايي» تاريخ بشر را بخواند و همه حکمتهاي راستين را در حکومت خويش به کمال ظهور برساند.
💫✅تلجلج حکمت در سينه منافق: نماد بحران عصر غيبت
توصيف دقيق «تلجلج» حکمت در سينه منافق، تنها يک توصيف روانشناختي نيست؛ تصويري از وضعيت جهان معاصر است. جهاني که انباشته از اطلاعات است، ولي تهي از حکمت .
دانشهاي بيروح، تکنولوژيهاي بيجهت، ثروتهاي بيبرکت و قدرتهاي بيعدالت، همگي حکمتهايي هستند که از خانه دل مؤمن رخت بربستهاند و در سينه تمدن مادي امروز، در حال «تلجلج» و عذابند.
نقش مؤمن در اين عصر، نقش «مفرّج» و آزادسازي است. او با بازگرداندن هر قطعه حکمت به جايگاه اصلي آن (يعني خدمت به خدا و خلق)، در واقع از عذاب تاريخ ميکاهد و به آرامش پيش از ظهور کمک ميکند.
💫✅عينت يافتن حکمت: ظهور کوچک در سايه انتظار
وقتي مؤمن چهل روز براي خدا اخلاص ميورزد و چشمههاي حکمت از دلش ميجوشد، اين تنها يک حالت شخصي نيست. اين «ظهور در مقیاس خُرد» است. او در وجود خود، نمونهاي از جامعه مهدوي را محقق ميسازد:
عدالت شخصياش، نمونه کوچک عدالت جهاني حضرت است.
علم نافعش، پرتوي از دانش بیکران امام(عج) است.
اخلاق کریمهاش، جلوهاي از سيره آن بزرگوار است.
بنابراين، هر مؤمن حکيم، که حضرت را الگوی خود قرار دهد، يک پرتو و نقش جمال مهدی است که با ساختن قلمرو حکمت در وجود خويش، زمينه را براي قلمروي بزرگتر آماده ميکند. جامعه منتظر، مجموعهاي از اين «پرتوهای فروزان مهدوي» است که به هم ميپيوندند.
💫✅فراجهانِ حکمت: اتصال به عالم معنا
حکمت تنها يک مفهوم انساني نيست. در روايات، حکمت گاه «معرفت امام» دانسته شده است. اين يعني:
امام(عج)، مجراي اتصال جهان طبيعي به جهان فراطبيعي (عالم ملکوت) است. هر حکمتي، سرچشمهاي از آن جهان دارد و از طريق ولايت به اين جهان ميرسد.
هنگامي که انسان با عقل خويش به امام(عج) متصل ميشود، در واقع عقل خود را به شبکه حکمت کائنات وصل کرده است. از اينجاست که «بَديع الحکمة» (حکمتهاي شگرف و نو) بر زبانش جاري ميشود؛ حکمتهايي که از منبع بيپايان فيض الهي ميآيد.
بنابراين، انتظار فرج، تنها انتظار يک شخص نيست؛ انتظار «گشوده شدن دروازههاي حکمت کائنات» بر روي بشريت است.
💫✅وصال نهايي: هنگامه آرامش حکمت
روايت ميفرمايد حکمت در سينه مؤمن «آرام ميگيرد». اين آرامش، تصويري از حالت نهايي جهان پس از ظهور است. در آن عصر:
تمامي حکمتهاي پراکنده، به خانه اصلي خود (دلهاي مؤمنان و ساختار جامعه عدل) بازميگردند.
دانش و قدرت، ديگر در خدمت هويتسازيهاي کاذب و سلطهجويي قرار نميگيرد.
تلجلج و بيقراري تاريخ به پايان ميرسد و بشريت بر اساس فطرت خداجوي خويش، به آرامشي جاودانه ميرسد.
💫✅سخن پاياني زرين:
پلي که اين مقالات از حکمت به امام زمان(عج) ميسازند، در حقيقت، پلي است از:
جزء به کل (از فرد به جامعه موعود)
ظاهر به باطن (از علم به حکمت)
تاريخ به فراتاريخ (از زمان غيبت به زمان ظهور)
طبيعت به ملکوت (از جهان مادي به جهان معنا)
هر قدم در اين مسير، نه تنها شخصيت انسان را کمال ميبخشد، که جهان را نيز به سوي مقصد نهايي خويش نزديکتر ميسازد. پس بياييم نه تنها منتظر آن امام باشيم، بل سازنده آن پل، ناقل آن حکمت و آرامشگاه موقت آن نور در اين جهان مضطرب باشيم.
اللهم عجّل لولیک الفرج و اجعلنا من أعوانه و أنصاره و المستشهدین بین یدیه.
پروردگارا، فرج آقايمان را زود گردان و ما را از ياوران و شهيدان راهش قرار ده.
✳️پیشوازیه💫
❇️پردهی نخست: طلوع نام
آنگاه که غبار غربت، آفاق را تیره کرده بود، از کرانهی ملکوت، نامی تابیدن گرفت: «مَهدی». تنها نام نبود؛ نسیمی بود که جانهای عطشان را نویدِ باران داد. هر حرفش دری گشود به سوی انوارِ «نُورُ السَّماواتِ وَالأرْض». زیبایی محض، در کلمهای تجسم یافت و جهان، برای نخستین بار، معنا به تمامی خندید.
❇️پرده ی دوم: جلوهی جلال
جهانِ جان، که در حجاب تن گرفتار بود، و جانِ جهان، که در کالبد ماده محبوس، یکباره در پرتو این ظهور، به «جاه» و «جلال» خویش اعتراف کردند. این نه آمدنی عادی، که «جهانی دگر آمدن» بود. نظمی نو در نَفَسِ کهکشانها دمیده شد و هر ذره، شکوه خویش را بازجست.
❇️پرده ی سوم: افزون شدن نور
نورِ نخستین آفرینش، که خورشید و ماه و ستارگان پرتوافکنانش بودند، اینبار رنگِ «جمال» گرفت. جمالی که دیدگان را نمیزَند، که دلها را میشوید. و از این پیوند نور و جمال، نوایی برخاست که از فراز عرش تا فرش زمین طنین انداخت: فَتبارَکَ اللهُ أحسَنُ الخالِقین. هستی، سرودی نو را آغاز کرده بود.
❇️پرده ی چهارم: کنار رفتن حجاب
پردهای که بر رخسارِ حقیقت افتاده بود، نه از جنس پارچه، که از جنس «غفلت» و «حجاب خودبینی» بود. با تابش آن نور، این پرده یکسو افتاد. آنگاه آشکار شد که چه گوهری در پس این ظواهر نهفته است. حتی «عسل» که خود شیرینی طبیعت است، هوسِ شیرینیِ آن نام را کرد. همهی لذتهای عالم، پرتویی ناچیز از شهدِ وصال آن یگانه دانستند.
❇️پرده ی پنجم: باغِ جاودانِ طلوع
و اینک، باغی است که خورشید در آن غروب نمیشناسد. «باغ نور». هر گلی در آنجا، پرتوی از رخسارِ اوست و هر نسیمی، زمزمهی نام او. طلوعش «بیغروب» است، چرا که از افقِ زمان فراتر میگذرد. روشنیاش جاودان است، چرا که از سرچشمهی «نورِ علی نور» میجوشد. اینجا، انتظار به پایان میرسد و دیدار آغاز میشود.
✨
🌼علی ساعی(عبدالله مشکات) 110.141(903)🌼
✳️نقل و نبات نیمه شعبان💫
❇️🔆شبی که جهان جوان شد
نیمه شعبان، شب میلاد کلِ جهانِ هستی با طلوع عظیم حضرت مهدی است. تولد جانِ جهانِ هستی؛ حضرت مهدی موعود (عج).
❇️🔆 شناخت حجت، شرط حیات
خداوندا! حجتت را به ما بشناسان. اگر حجتت را نشناسیم، گمراه خواهیم شد.
دینت را از کف خواهیم داد. از جاده تو بیرون خواهیم افتاد.
از ایمان دور و به نفاق نزدیک خواهیم شد.
خداوندا! راه به سوی حجتت را خودت به روی ما بگشا.
خداوندا! خودت دل و جان ما را بگیر و به حجتت متصل فرما.
❇️🔆 رمز ارتباط: اتصال به شاهرگ حیات
واقعاً رمز ارتباط ما با حجت خدا چیست؟
اگر ذرهای از این عالم از حجت خدا جدا شود، یعنی از شاهرگ حیاتش جدا شده و خواهد مرد.
حیات بدون حجت خدا غیرممکن است.
ما هر لحظه با حجت خدا هستیم. پس چرا حس نمیکنیم؟
چرا این رمز عظیم را درنمییابیم؟ چرا این حضور عظیم را نمیچشیم؟
آیا پل ارتباطی خاصی وجود دارد؟ آیا عصب خاصی هست که از آن غافل شدهایم؟
❇️🔆 پل ارتباطی: پاکی، نورِ هدایت
رمز ارتباط با حجت خدا چیست؟
پل ارتباطی متعالی ما با حجت خدا، «پاکی» است. حکمت است، علم است، عقل است، اخلاق است.
انسان میتواند صاحب علم شود، حتی میتواند صاحب حکمت شود، اما نمیتواند خود را به حجت خدا برساند.
رمز آن، فقط «پاکی» است.
حتی حکمت نیز در دلِ شخص منافق، زندانی میشود.
اگر صاحب حکمت شدم، نباید به خود بنازم؛ زیرا حکمت را در جان خود به دام انداختهام.
❇️🔆 همنشینی با حجت در سایه پاکی
رمز ارتباط با حجت خدا، رمز همنشینی با حجت، «پاکی» است.
آنگاه اگر با حکمت، علم و عقل آمیخته شود، معجزه میکند.
آنگاه است که جمال حجت خدا را زیارت خواهم نمود؛ هم جمال ظاهرش، هم جمال باطنش.
پس آن پل ارتباطی متعالی، همان پاکی، حکمت، علم، عقل و اخلاق است.
❇️🔆 انتظار: از آغاز خلقت تا امروز
زمان انتظار از کی آغاز شده است؟
از بدو حیات این جهان هستی، حکمت آغاز گشته و ما امانتدار هستیم. با آن عهد، دیده به جهان گشودهایم.
آیا وقت دویدن به سوی حجت خدا از کی آغاز خواهد شد؟
آیا زمان ظهور، زمان دویدن است؟ چنین نیست.
آن کس که تا زمان ظهور در خواب باشد، تا ابد در خواب خواهد ماند.
ما از زمانی که دیده به این جهان گشودهایم، انتظارمان آغاز شده است. زمان دویدنمان رسیده است.
از همان اوان شیرخوارگی، بلکه پیش از آن، باید به سوی حجت خدا میدویدیم. اگر ندویدهایم، یعنی عقب خواهیم ماند.
❇️🔆 عصر غیبت: عصر امانتداری
زمان غیبت، یعنی زمان خزانهداری.
ما خزانهدار هستیم. در زمان غیبت، قرآن و عترت به امانت به ما داده شده است و باید این امانت را سالم به صاحبش برسانیم.
ما که در عصر آخرالزمان به دنیا آمدهایم، یعنی نگهبانی از میراث ولایت را عهدهدار شدهایم. ما امانتدار قرآن و عترت هستیم و روزی این امانت را بازخواهیم گرداند.
هر شخصی در زمان غیبت، نمره و سهم خاصی در ظهور و بالندگی حضرت دارد. میزان بندگی او با همین نشانهها مشخص میشود.
سهم من در تعجیل ظهور چقدر بوده است؟ نمره قرآنی و عترتی من چقدر است؟
❇️🔆 کشتی نجات آخرالزمان
ما چه بدانیم و چه ندانیم، در کشتی آخرالزمان هستیم.
سوار بر کشتی نوحِ آخرالزمان هستیم. در راه هستیم، میان طوفان.
عنقریباً زمان رحلت حکمت و علم از قلوب ناپاک خواهد رسید. این، رمزی از رموز ظهور است.
حکمتی که گمشده مؤمن است، اسیر نااهلان است. علم و حکمت، اسیر نفاق، کفر و شرک است و عنقریباً در قرارگاه اصلی خود آرام خواهد گرفت.
آن ظاهر زیبای اهل نفاق، به خاطر همان علم و حکمتی است که در جانشان محبوس است.
وقتی زنجیر اسارت علم و حکمت از قلوب شیاطین گسسته شود، سیمای کریه و بوی پلید آنان بر جهانیان آشکار خواهد شد.
آری، علم و حکمت در این عصر، محبوس است. آیا آماده دریافت آن نیروی عظیم هستیم؟
❇️🔆 عقل واحد و اتصال اعظم
عقل در این جهان هستی، یکتاست. یک عقل داریم و تمام عقول، طیفهای همان یک عقل هستند.
مانند خورشیدی که عقول عالمیان، پرتوهای آنند.
زمانی خواهد رسید که ما یکباره به خورشید عقل متصل شویم. دیگر این رایانه اصغرِ ما، اصغر نخواهد بود؛ به آن رایانه اعظم خدا متصل خواهد شد.
کسی که ظرفیت نداشته باشد، خواهد سوخت.
آیا ظرفیتپروری کردهایم؟ آیا خود را برای آن لحظه عظیم (بلکه اعظم) آماده کردهایم؟
آنان که شبها نتوانستهاند دیده فرو بندند و دلشان به عشق خدا میتپد، آنان ظرفیت میسازند تا خود را به آن حجت اعلی وصل کنند.
❇️🔆 آمادهباش برای طوفان
کشتی آخرالزمان، ناخدایی ندارد. کشتی آخرالزمان، با خداست و با خدا راه خواهد رفت.
هر که قبل از ظهور سوار شد، در امان خواهد بود. هر که وقت را از کف داد، غرق خواهد شد.
این جهان، انباشته از علوم و فنون است، اما چون متصل به عقل نیست، دردِ جان و مصیبتِ زمان است.
آیا وقت آن رسیده که خود را بسنجیم؟ میزان آمادگی خود را اندازه بگیریم؟ ما امر ظهور را چه سهل پنداشتهایم!
❇️🔆 قول ثقیل و آمادگی برای تحمل
«همانا ما به زودی قول سنگینی را به تو القا خواهیم نمود» (مزمل: ۵).
قرآن، قول ثقیل خداست که بر رسولش القا شد. تحمل آن از عهده هر کسی خارج است.
اما چه کسانی میتوانند «قرآن ناطق» خدا (امام زمان) را تحمل کنند؟
آنان که علی مرتضی (ع) را تحمل نکردند، امام حسن، امام حسین و دیگر ائمه (ع) را نیز تحمل نکردند؛ چون ظرفیتش را نداشتند.
امام، قرآن ناطق و کلام متین خداست.
کوهها تحمل قرآن صامت را نداشتند! آیا این مَثَل خدا را درک میکنیم؟
وقتی حجت خدا ظهور کند، گویی قرآن ناطق خدا بر ما نازل میشود. آیا آمادگی تحمل این قول عظیم را داریم؟
❇️🔆 درک عظمت، نیازمند قدرتی فراتر
امانتداری عظیم خدا را کوهها نپذیرفتند، اما انسانِ ظلوم و جهول پذیرفت.
حال وقت آن خواهد رسید که حجت آخر خدا بیاید. برای درک او، به قدرتی فراتر از هفت آسمان و زمین و تمام کوهها نیاز داریم.
اگر بخواهم عظمت حجت خدا را درک کنم، باید عظمت وجودیام از کل جهان هستی بالاتر رود. آیا خواستهایم؟ آیا شده است؟
❇️🔆 دیدن حجت، با چراغ دل
امام زمان ما، عنصر صغیر نیست؛ عنصر اکبر خداست. برای دیدن او، قدرتی فراتر لازم است.
تا حجت درونم بیدار نشود، حجت بیرونی خود را به من نشان نخواهد داد. اگر دل من روشن نباشد، روشنایی بیرونی را حس نخواهم کرد.
اگر مغز آدمی خاموش شود، حتی در درون خورشید هم هیچ روشنایی نخواهد دید.
پس باید اول، حجت فطری درونم بیدار شود، تا بتوانم حجت بیرونی را زیارت کنم.
نور ایمان در دل مؤمن شعله میکشد. اگر نَکَشد، یعنی منافق است. امام زمان در دل من است. اگر بیایمان شوم، نور امام از درونم رحلت خواهد کرد.
من کورم. نور خدا غروبی ندارد. امام زمان من هر لحظه به جهان لبخند میزند، اما من دیده به روی او بستهام.
امام زمان، طبیب دوار دوران است. کل جهان دور او میگردد و او کوچه به کوچه به دنبال شیعیانش میگردد.
❇️🔆 زیارت امام، با پاکی دل
امام زمانم را چگونه زیارت کنم؟
او همان حکمت عظیم، حیات، زیبایی و حقیقت خداست. اگر نشانهای از حکمت در دلم بیابم، او را نیز زیارت کردهام.
حکمت، در جستجوی دل باایمان است و از دل منافق گریزان.
هر که اهل معصیت باشد و ادعای محبت امام زمان کند، گویی او را در سیاهچال دل خود زندانی کرده است.
دل مؤمن، آرامشگاه حکمت است و دل منافق، شکنجهگاه آن.
برای رسیدن به امام، کافی است دلم را پاک کنم.
❇️🔆 خلوص چهل روزه و جاری شدن حکمت
هیچکس خود را چهل روز برای خدا خالص نکرد، مگر اینکه چشمههای حکمت از قلبش بر زبانش جاری شود.
امام زمان، حکمت جاری خداست.
هر کس چهل روز خود را برای خدا خالص کند، جریان حکمت از دلش به زبانش بیدار میشود؛ یعنی امام زمانش، دل و جان او را در بر خواهد گرفت.
این رمز احادیث است. امام صادق (ع) فرمود: هر که ما اهلبیت را دوست دارد و حق محبت ما را به جای آورد، جویبارهای حکمت از دلش بر زبانش جاری میشود.
به عبارتی، امام زمانش از زبان او سخن خواهد گفت. عجب رازهایی در این احادیث است!
در چنین کسی، ایمانِ هفتاد پیامبر و عمل هفتاد صدیق و شهید و عابد، تجدید میشود.
❇️🔆 امتحان خلوتها و عشق خالص
من که امام زمانم را دوست دارم، کارم تمام است؟
باید در سیاهی شب و خلوت، خود را معاینه کنم.
آنگاه که نامحرمان و معاصی مرا میخوانند، آنجا خود را خواهم شناخت؛ محبّ هستم یا دشمن؟ مؤمن هستم یا منافق؟
هر که امام زمانش را دوست دارد، از گناه فرار میکند.
مضمون فرمایش امام حسین (ع): هر که ما را به خاطر خدا دوست دارد (یعنی نور توحید در دلش زبانه بکشد) … مثل این است که [با ما برابر است].
مقام عشق خالصانه به امام، چه مقام والایی است!
❇️🔆 تقویت عقل، با مکارم اخلاق
برای ملاقات با امام زمان، باید عقل تقویت شود.
عقل، جز با مکارم اخلاق تقویت نمیشود. اگر اخلاق در من نباشد، عقل در دلم ساکن نخواهد شد.
حدیث: معاشر انبیا، تنها با کنه عقل افراد گفتگو میکنند. ما گروه انبیاء مأموریم با مردم به اندازه عقلشان سخن بگوییم.
پس غیبت امام زمان، غیبت عقل من است. عقل من غایب است، پس امام زمان را نمیبینم.
با عقل، ژرفای حکمت استخراج میشود و با حکمت، ژرفای عقل.
❇️🔆 عصر غیبت: کلاس ویژه آمادگی
عصر غیبت، یعنی کلاس ویژه آخرالزمان. عصر ریاضت، ورزش، تمرین و آمادگی برای امر عظیم.
عصر آخرالزمان، عین زمان آمادهشدن برای مرحله نهایی بندگی خداست؛ کلاس آخر این جهان.
پس ما در عجیبترین کلاس قرار داریم. چرا خوابیدهایم؟
ثانیههای آخرالزمان، الماسِ لحظاتِ جهان است. هر که این نگینهای الماس را از کف دهد، چگونه جبران خواهد کرد؟
این عصر، عصر غیبت نیست؛ عصر آغاز انفجار انسانی است. حقیقت باطنی انسان آزاد خواهد شد.
هر که آماده این آزادشدن باشد، آزاد میشود. هر که خوابیده باشد، زغال وجودش باقی خواهد ماند.
این عصر، زمان آشنا شدن با رفقای فرازمینی و همآهنگ شدن در منظومه عظیم بندگی خداست.
❇️🔆 شناخت قبل از ظهور
هر که قبل از ظهور، امام زمانش را نیابد، بعد از ظهور نیز نخواهد شناخت.
چهبسا بارها او را پس زده، ترد و از خود راندهایم.
وقتی او را بشناسیم، خواهیم دید دعوتش را نپذیرفتهایم. او ما را به سفره خود خوانده و ما نپذیرفتهایم.
چرا؟ چون جمال امام زمان، همانند جمال قرآن است.
من آیات خدا را نگاه می کنم، اما نمیبینم! آن حجاب میان من و کلام خدا، همان حجاب میان من و حجت خداست.
❇️🔆 مانع اصلی: بیایمانی به معاد
این همان رمزی است که جمال قرآن و امام زمان را نمیبینم.
چون به روز قیامت ایمان ندارم. اگر ایمان داشتم، از گناه فرار میکردم و به سوی اطاعت میدویدم.
نمیدوم و اسیر دنیام؛ یعنی آخرت را قبول ندارم.
این، همان مانع میان من و کلام خدا و حجت خداست.
امام زمان بارها ما را مستقیماً به سوی خود و هدایت فراخوانده است. من نپذیرفتهام.
برادران یوسف، او را نشناختند، چون دلی برای شناخت نداشتند.
آیا میتوان کور را هدایت کرد؟ مبادا به جایی برسیم که خدا میان ما و حجتش سد بیفکند!
❇️🔆 امام زمان در سخن امیرالمؤمنین (ع)
همه جهانیان در جستجوی امام زمانند.
خدا سنت خود را با قائمش جاری میسازد و او را به شرق و غرب عالم میرساند.
هیچ رودخانه و جایگاهی نخواهد ماند، مگر آنکه او بر آن گام نهد.
خدا گنجینههای زمین و معادنش را برای او آشکار و او را با رعب پیروز میسازد و زمین را پر از عدل و قسط میکند.
امام زمان، برای «حکمت» زره میپوشاند و او را به تمام زیباییها میآراید.
این حکمت چیست؟ این همان «شیعه» امام زمان است.
او شیعیانش را یافته، اما آنان را در قلعهای نگه میدارد و زره بر آنها میپوشاند، تا اسیر دنیازدگان نشوند.
وقتی زمانش برسد و از زره خارج شوند، زیباییشان کل جهان را مدهوش خواهد کرد.
❇️🔆 ذوالقرنین و سحاب خشن
ذوالقرنین میان دو سحاب مخیر شد؛ سحابی آرام و سحابی خشن. او سحاب آرام را انتخاب کرد.
و خدا آن سحاب خشن و وحشی را برای «صاحب شما» (امام زمان) ذخیره نمود.
آن سحابی که رعد و برق و صاعقه دارد. امام زمان بر آن سوار خواهد شد و در «اسباب» بالا خواهد رفت.
«اسباب» چیست؟ خدای متعال میفرماید: «آیا برای آنان مالکیت آسمانها و زمین و آنچه میان آنهاست است؟ پس در اسباب بالا روند» (ص: ۱۰).
این اسباب، عجیب است. هر سختی را آسان میسازد.
به ذوالقرنین در زمین مکنت دادیم و از هر چیزی «سببی» به او عطا کردیم. پس سبب را تعقیب کرد و زمین و آسمان را درنوردید.
امام زمان سوار بر آن سحاب خشن خواهد شد و آخرین نسل فناوری را در هم خواهد شکست.
از اسباب بالا خواهد رفت. اسباب آسمانهای هفتگانه. آنان که بتوانند او را همراهی کنند…
آن دنیازدگان در زمین خواهند ماند و او در آسمانها و فراتر، طی طریق و مأموریت الهی خود را به انجام خواهد رساند.
🌼علی ساعی(عبدالله مشکات) 110.141(903)🌼
[1] مصباح الشريعة ؛ ؛ ص63 منسوب به جعفربن محمد عليه السلام، امام ششم عليه السلام، اعلمى – بيروت، چاپ: اول، 1400ق.
[2] الكافي (ط – الإسلامية) ؛ ج1 ؛ ص194 كلينى، ، دار الكتب الإسلامية – تهران، چاپ: چهارم، 1407 ق.
[3] نهج البلاغة (للصبحي صالح) ؛ ؛ ص156 شريف الرضى، محمد بن حسين، هجرت – قم، چاپ: اول، 1414 ق.
[4] كمال الدين و تمام النعمة ؛ ج2 ؛ ص394 ابن بابويه، محمد بن على، اسلاميه – تهران، چاپ: دوم، 1395ق.
[5] بصائر الدرجات في فضائل آل محمد صلى الله عليهم ؛ ج1 ؛ ص408 صفار، محمد بن حسن، مكتبة آية الله المرعشي النجفي – ايران ؛ قم، چاپ: دوم، 1404 ق.
[6] نهج البلاغة (للصبحي صالح) ؛ ؛ ص262 شريف الرضى، محمد بن حسين، هجرت – قم، چاپ: اول، 1414 ق.
[7] نهج البلاغة (للصبحي صالح) ؛ ؛ ص262 شريف الرضى، محمد بن حسين، هجرت – قم، چاپ: اول، 1414 ق.
[8] نهج البلاغة (للصبحي صالح) ؛ ؛ ص262 شريف الرضى، محمد بن حسين، هجرت – قم، چاپ: اول، 1414 ق.
[9] الكافي (ط – الإسلامية) ؛ ج1 ؛ ص221 كلينى، محمد بن يعقوب بن اسحاق، دار الكتب الإسلامية – تهران، چاپ: چهارم، 1407 ق.
[10] بشارة المصطفى لشيعة المرتضى (ط – القديمة) ؛ ج2 ؛ ص156 طبرى آملى، عماد الدين أبي جعفر محمد بن أبي القاسم، المكتبة الحيدرية – نجف، چاپ: دوم، 1383 ق.
[11] بشارة المصطفى لشيعة المرتضى (ط – القديمة) ؛ ج2 ؛ ص230 طبرى آملى، عماد الدين أبي جعفر محمد بن أبي القاسم، المكتبة الحيدرية – نجف، چاپ: دوم، 1383 ق.
[12] النهايه في غريب الحديث و الاثر، ج4، ص: 234
[13] الكافي (ط – الإسلامية) ؛ ج1 ؛ ص16 كلينى، محمد بن يعقوب بن اسحاق، دار الكتب الإسلامية – تهران، چاپ: چهارم، 1407 ق.
[14] عيون أخبار الرضا عليه السلام ؛ ج2 ؛ ص69 ابن بابويه، محمد بن على، نشر جهان – تهران، چاپ: اول، 1378ق.
[15] المحاسن ؛ ج1 ؛ ص61 برقى، احمد بن محمد بن خالد، دار الكتب الإسلامية – قم، چاپ: دوم، 1371 ق.
[16] المحاسن ؛ ج1 ؛ ص61 برقى، احمد بن محمد بن خالد، دار الكتب الإسلامية – قم، چاپ: دوم، 1371 ق.
[17] الكافي (ط – الإسلامية) ؛ ج1 ؛ ص23 كلينى، محمد بن يعقوب بن اسحاق، دار الكتب الإسلامية – تهران، چاپ: چهارم، 1407 ق.
[18] الكافي (ط – الإسلامية) ؛ ج1 ؛ ص28 كلينى، محمد بن يعقوب بن اسحاق، دار الكتب الإسلامية – تهران، چاپ: چهارم، 1407 ق.
[19] الكافي (ط – الإسلامية) ؛ ج1 ؛ ص185 كلينى، محمد بن يعقوب بن اسحاق، دار الكتب الإسلامية – تهران، چاپ: چهارم، 1407 ق.
[20] الكافي (ط – الإسلامية) ؛ ج1 ؛ ص202 كلينى، محمد بن يعقوب بن اسحاق، دار الكتب الإسلامية – تهران، چاپ: چهارم، 1407 ق.
[21] نهج البلاغة (للصبحي صالح) ؛ ؛ ص481 شريف الرضى، محمد بن حسين، هجرت – قم، چاپ: اول، 1414 ق.
[22] نهج البلاغة (للصبحي صالح) ؛ ؛ ص484 شريف الرضى، محمد بن حسين، هجرت – قم، چاپ: اول، 1414 ق.
[23] الكافي (ط – الإسلامية) ؛ ج1 ؛ ص48 كلينى، محمد بن يعقوب بن اسحاق، دار الكتب الإسلامية – تهران، چاپ: چهارم، 1407 ق.
[24] الكافي (ط – الإسلامية) ؛ ج2 ؛ ص16 كلينى، محمد بن يعقوب بن اسحاق، دار الكتب الإسلامية – تهران، چاپ: چهارم، 1407 ق.
[25] تصنيف غرر الحكم و درر الكلم ؛ ؛ ص58 تميمى آمدى، عبد الواحد بن محمد، دفتر تبليغات – ايران ؛ قم، چاپ: اول، 1366ش.
[26] تصنيف غرر الحكم و درر الكلم ؛ ؛ ص58 تميمى آمدى، عبد الواحد بن محمد، دفتر تبليغات – ايران ؛ قم، چاپ: اول، 1366ش.
[27] تصنيف غرر الحكم و درر الكلم ؛ ؛ ص59 تميمى آمدى، عبد الواحد بن محمد، دفتر تبليغات – ايران ؛ قم، چاپ: اول، 1366ش.
[28] تصنيف غرر الحكم و درر الكلم ؛ ؛ ص59 تميمى آمدى، عبد الواحد بن محمد، دفتر تبليغات – ايران ؛ قم، چاپ: اول، 1366ش.
[29] تصنيف غرر الحكم و درر الكلم ؛ ؛ ص196 تميمى آمدى، عبد الواحد بن محمد، دفتر تبليغات – ايران ؛ قم، چاپ: اول، 1366ش.
[30] جامع الأخبار(للشعيري) ؛ ؛ ص183 شعيري، محمد بن محمد، مطبعة حيدرية – نجف، چاپ: اول، بى تا.
[31] جامع الأخبار(للشعيري) ؛ ؛ ص183 شعيري، محمد بن محمد، مطبعة حيدرية – نجف، چاپ: اول، بى تا.
نظرتون در مورد این پست چیه؟