امام سجاد ع آموزگار فطرت
سید حسن موسوی
🌻🔆امام سجاد ع آموزگار فطرت🔆🌻
🌼🔆🌼نظام آموزشی فطرت محور🌼🔆🌼
🌹🔅☘️ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ ☘️🔅🌹
🔅🌹 «توجه فطری» «حسد سرزمینی» «استحواذ» «حرص آلت قتاله» «ادامه فراز 13 دعای 20» و … چکیده با تکمله 1404.11.09 علی ساعی(عبدالله مشکات) 110.141(903) 🌹🔅
❇️نگاه فطری به مناجات امام سجاد علیه السلام
💫اللَّهُمَّ اجْعَلْ مَا يُلْقِي الشَّيْطَانُ فِي رُوعِي مِنَ التَّمَنِّي وَ التَّظَنِّي وَ الْحَسَدِ ذِكْراً لِعَظَمَتِكَ، وَ تَفَكُّراً فِي قُدْرَتِكَ، وَ تَدْبِيراً عَلَى عَدُوِّك
🔆«خدایا! آنچه شیطان در قلب من میافکند از آرزوهای بیجا و گمانهای بد و حسد را، (به جایش) یاد عظمتت، و اندیشه در قدرتت، و چارهاندیشی بر دشمنت قرار ده!
🌸 سامانه فطرت خود را روشن نگه دارید تا بتوانید از فیوضات سجاد بهره وافی و عالی ببرید!
❇️نظام آموزشی امام سجاد علیه السلام نظام فطری است
🌸 نظام آموزشی قرآن و عترت، فطری و متعالی است، رقیبی ندارد.
جهان ما نیازمند نظام آموزشی و پرورشی و عالی با راهبرد فطری است که سرآمد نظامهای آموزشی و دانشگاهی است. آیا کسی به این تفکر رسیده است؟!
جذب فطری علوم و حکمت و فناوری همان نظام آموزشی متعالی است.
در نظام آموزشی فطری موجودات پیوسته به تجدید نظام هستی به لحطه و به روز خواهند بود.
نظام آموزشی فطری، لطیفترین نظام آموزشی و پرورشی است.
انسان به این نظام بدن با نظام فطری مسلط است، از تمام حواس بهره میگیرد و با این نظام یاد گرفته است.
طفل چگونه یاد میگیرد؟! سرعت یادگیری زبانی و رفتاری و عاطفی و اجتماعی که نمونهای از نظام آموزشی فطرت محور است.
رمز بهرهمندی از نظام متعالی فطری قرآن و عترت است؛ اتصال دل به سامانه ثقلین موجب میشود که با مرکز حضرت فاطر در ارتباط مستمر خواهد بود و پیوسته به شأن جدید الله تجدید خواهد شد.
❇️ عادت قرین غفلت، آفت حیات است
حق صحیفه سجادیه را ادا کنید!
محاسبه ادای حق صحیفه سجادیه و آثار آن پیاده نمائید!
جامهای شراب طهور که پیوسته سر میکشیم، آثارشان را معاینه کنید؟!
💫🔆يُغْبَقُونَ كَأْسَ الْحِكْمَةِ بَعْدَ الصَّبُوح[1]
🔆«آنها پس از نوشیدن شرابِ صبحگاهی (صبوح)، جامِ حکمت را مینوشند.»
🌸 حالتِ مستیِ معنوی و لذتِ روحانی اولیای خدا پس از سر کشیدن جامهای شراب طهور قرآن و عترت و انجام عبادات شبانه و روزانه. که همان جامِ حکمت و معرفت الهی است که مینوشند و لذت میبرند، آیا در زندگی ما تجلی یافته است؟!
با وجود صحیفه سجادیه و دستگاه عظیم عترت، تغییر احوال ما چگونه است؟! در حال فردی و خانوادگی و اجتماعی و ملی و فراملی و جهان هستی و با معبود ازلی و لم یزلی!
با خود مهربان باشید و به خود ظلم نکنید و نسبت به ماسوای خود.
مزین به تمام مکارم الاخلاق باشید.
خوش اخلاقی عطر خوش مکارم الاخلاق است فراموشش نکنید.
زن و شوهر، آئینه هم باشند خود را معاینه و محاسبه کنند، همچنین اعضاء خانواده و احباب نسبت به هم.
❇️بنده هنرمند
🌸 بار دیگر به فرازهای صحیفه سجادیه نگاه فطری کنید!
فراز 13 صحیفه سجادیه رازهای بیشماری را آشکار میکند!
هنرمندانه طلب روزی کنید، هنرمندانه آرزو کنید، آرزوی خود را وزین و متین کنید، از هر ظنّی بپرهیزید، با یقین نسبت به حظّ بندگی تلاش کنید!
این را بارها تکرار کنید:
💫« لَا يُدْرَكُ شَيْءٌ مِمَّا عِنْدَ اللَّهِ إِلَّا بِطَاعَتِه»
🔆 هر آن چیزی که نزد خداست، جز به اطاعت او به دست نمیآید.
❇️حرص آخرت را به پای دنیا میسوزاند
🌸 حرص فقط موتور محرکه را روغن سوز میکند، پرگاز اما کم کار، فقط زحمت و سر و صدا را زیاد میکند، بر روزی نمیافزاید، در نهایت حرص ضربه مهلکی بر جسم و جان آدمی وارد میکند، حرص برای انسان همچون آلت قتاله برای خود قتلی است!
💫رُبَّ حَرِيصٍ قَتَلَهُ حِرْصُهُ
🔆 شاید حریصی را حرصش کشت.
💫قَتَلَ الْحِرْصُ رَاكِبَهُ
🔆 حرص، سوارکار خود را کشت.
💫مَنْ حَرَصَ عَلَى الدُّنْيَا هَلَكَ
🔆 هر کس بر دنیا حرص ورزد، هلاک شد.
💫بِئْسَ الرَّفِيقُ الْحِرْص[2]
🔆 چه بد رفیقی است حرص.»
❇️حرص وقتی با مکاره دیگر آمیخته شود انسان را به آتش معاصی هل میدهد
💫 وَ الْحِرْصُ وَ الْكِبْرُ وَ الْحَسَدُ دَوَاعٍ إِلَى التَّقَحُّمِ فِي الذُّنُوبِ وَ الشَّرُّ [جَامِعٌ لِمَسَاوِئِ] جَامِعُ مَسَاوِئِ الْعُيُوب[3]
🔆«و حرص و کبر و حسد، انگیزههایی برای پریدن در گناهان (و فرو افتادن در معصیت) هستند، و شر [جمعکنندهی زشتیها]، جمعکنندهی بدترین عیوب است.»
🌱 حرص و بخل و جبن از فرزندان تظنیات و تمنیات هستند.
❇️حرص آرایشکر پلیدیهاست
💫وَ لَا تُدْخِلَنَّ فِي مَشُورَتِكَ بَخِيلًا يَعْدِلُ بِكَ عَنِ الْفَضْلِ وَ يَعِدُكَ الْفَقْرَ وَ لَا جَبَاناً يُضْعِفُكَ عَنِ الْأُمُورِ وَ لَا حَرِيصاً يُزَيِّنُ لَكَ الشَّرَهَ بِالْجَوْرِ فَإِنَّ الْبُخْلَ وَ الْجُبْنَ وَ الْحِرْصَ غَرَائِزُ شَتَّى يَجْمَعُهَا سُوءُ الظَّنِّ بِاللَّهِ [شَرُّ] إِنَّ شَرَّ وُزَرَائِكَ مَنْ كَانَ [قَبْلَكَ لِلْأَشْرَارِ] لِلْأَشْرَارِ قَبْلَكَ وَزِيراً وَ مَنْ شَرِكَهُمْ فِي الْآثَام[4]
🔆 «و هرگز در مشورت خود بخیلی را وارد نکن که تو را از فضیلت باز میدارد و فقر را به تو وعده میدهد، و ترسویی را که تو را در کارها ضعیف میکند، و حریصی را که بدی و طمع را به ظلم و ستم برایت زیبا جلوه میدهد؛ زیرا بخل و ترس و حرص، غرایز گوناگونی است که بدگمانی به خدا [بدترین] آنها را جمع میکند. بدترین وزیران تو کسی است که برای بدان پیش از تو وزیر بوده و در گناهان با آنها شریک شده است.»
🌱 شَرَه، انسان را دیوانه و وحشی و عاشق کور و سیری ناپذیر دنیا میسازد، با حرص ضامن در رفته نسبت به هر چیزی طمع خواهد انداخت!
☘️شَرَه:
الشَّرَهُ: أَسْوَأُ الحِرْصِ، و هو غلبة الحِرْصِ، شَرهَ شَرَهاً فهو شَرهٌ و شَرْهانُ. و رجل شَرهٌ: شَرْهانُ النفس حَريصٌ. و الشَّرِهُ و الشَّرْهانُ: السريعُ الطَّعْمِ الوَحِيُّ، و إن كان قليلَ الطَّعْمِ. و يقال: شَرِهَ فلانٌ إلى الطعام يَشْرَهُ شَرَهاً إذا اشْتَدَّ حِرْصُه عليه. و سَنة شَرْهاء: مُجْدِبة؛ عن الفارسي. و قولُهم: هَيا. شَراهِيا، معناه يا حيُّ يا قيُّومُ بالعِبْرانِيَّةِ.[5]
☘️شَرَه:
شره بدترین نوع حرص (طمع) است، و همان غلبه و تسلط حرص است. (فعل) شَرَهَ، شَرَهاً (حرص ورزید)، پس او “شَرِه” و “شَرْهان” است.
و مردی شَرِه یعنی کسی که نفسش بسیار حریص است.
و شَرِه و شَرْهان به معنای سریعخور و تندخوار است، حتی اگر غذای کمی بخورد.
و میگویند: فلانی به غذا شَرِهَ (شَرَهاً) میشود، یعنی حریص او بر آن شدت گرفت.
و سالی شَرْهاء (خشکسالی سخت): سالی که بسیار گرسنه و کمباران است؛ این قول از فارسی نقل شده است.
و گفتار آنها: «هَیَا شَرَاهِیَا»، معنایش به زبان عبرانی است: «ای زنده، ای برپایدارنده (قیّوم)».
❇️حسد سرزمینی
🌸 تمنیات و تظنیات جاده به سوی حسادت است!
با حزبی شدن تمنی و تظنی و حسد، شجره خبیثه «تمنّیات و تظنّیات و حسد» شکل میگیرد، آنگاه وارد سیاست و راهبردهای حزبی و گروهی و کشوری میشود.
تمنیات و تظنیات نمک وارونه حسادت است! حسادت را قابل تحمل برای محسود و آن را تسویل و مشروع جلوه میدهد!
✨الكهف : 104 الَّذينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ هُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً
🔆آنها كه تلاشهايشان در زندگى دنيا گم (و نابود) شده؛ با اين حال، مىپندارند كار نيك انجام مىدهند!»
نژاد پرستی از سیاستهای جهانی شیطانی است. حسادت را به عرصه سیاست میکشاند. همه خود را با این سیاست قوم برتر میپندارند!
حسادت وقتی وارد عرصه سیاسی میشود سیاستهای جهانی مخوفی و مخفی شکل میگیرد و در قالب برنامههای خاص بین المللی و عملیات سرّی شیطانی عملیاتی میشود.
باعث و بانی بسیاری از جنگهای خونین حسد آمیخته به تمنیات و تظنیات است همچنین علت طمع به منابع کشورهای غنی.
دامنه سیاستهای مخوف و منحوس شیطانی از بهداشت و غذا تا اقتصاد و امنیت و زندگی اجتماعی و فرهنگ و ازدواج و غیره رسوخ میکند.
شیطان از قلب سازمانهای بین المللی عمل میکند.
این دعا صحیفه سجادیه یک هشدار جهانی است.
❇️آرزومندیهای کور از ابزار کار شیطان است
✨ النساء : 119 وَ لَأُضِلَّنَّهُمْ وَ لَأُمَنِّيَنَّهُمْ وَ لَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ آذانَ الْأَنْعامِ وَ لَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللَّهِ وَ مَنْ يَتَّخِذِ الشَّيْطانَ وَلِيًّا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْراناً مُبيناً
🔆 و آنها را گمراه مىكنم! و به آرزوها سرگرم مىسازم! و به آنان دستور مىدهم كه (اعمال خرافى انجام دهند، و) گوش چهارپايان را بشكافند، و آفرينشِ پاك خدايى را تغيير دهند! (و فطرت توحيد را به شرك بيالايند!)» و هر كس، شيطان را به جاى خدا ولى خود برگزيند، زيانِ آشكارى كرده است.
☘️ وَ لَأُضِلَّنَّهُمْ
لَ: لام قسم (برای تأکید قسم میخورم)
أُضِلَّنَّ: فعل مضارع مؤکد با نون تأکید ثقیل از ریشه (ض ل ل)، متکلم وحده (من قطعاً گمراه خواهم کرد)
وَ لَأُمَنِّيَنَّهُمْ
أُمَنِّيَنَّ: فعل مضارع مؤکد با نون ثقیل از ریشه (م ن ی)، متکلم وحده (من قطعاً آرزوها و تخیلات باطل خواهم داد)
وَ لَآمُرَنَّهُمْ
آمُرَنَّ: فعل مضارع مؤکد با نون ثقیل از ریشه (أ م ر)، متکلم وحده (من قطعاً دستور خواهم داد)
فَلَيُبَتِّكُنَّ آذانَ الْأَنْعامِ
يُبَتِّكُنَّ: فعل مضارع مؤکد با نون ثقیل از ریشه (ب ت ک)، متکلم غایب (پس قطعاً خواهند برید)
آذانَ: مفعولبه منصوب و علامت نصب آن فتحه (گوشهای)
فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللَّهِ
يُغَيِّرُنَّ: فعل مضارع مؤکد با نون ثقیل از ریشه (غ ی ر)، متکلم غایب (پس قطعاً تغییر خواهند داد)
☘️ این آیه بخشی از سخنان شیطان است که پس از لعنت شدن، عهد میبندد که انسانها را گمراه کند. محتوای آیه را میتوان به سه بخش تقسیم کرد:
1. وعدههای سهگانه شیطان:
گمراهی (إضلال): ایجاد انحراف در اعتقادات و حقایق.
تلقین آرزوهای باطل (تمنی): ایجاد خیالپردازیهای فریبنده و وعدههای دروغین.
صدور دستورهای گمراهکننده: تجویز اعمال نادرست به عنوان امری مطلوب. تحریک اشتهای پست و حیوانی، بیدار نمودن میل سخیف آدمی برای سد بندی در برابر امیال و توجهات متعالی.
2. مصادیق عینی گمراهی (در دو بخش):
بریدن گوش چهارپایان: اشاره به یک سنت خرافی و باطل در جاهلیت که نوعی تغییر در خلقت خداوند محسوب میشد. همچنین استمرار راهبرد خرافهسازی بعنوان یک سنت جاری شیطان.
تغییر آفرینش خدا: مفهوم گستردهای که شامل هرگونه تحریف در فطرت، دین، اخلاق و حتی تغییرات غیرمجاز در بدن انسان یا طبیعت میشود. از دستکاریهای ژنتیکی و غرائزی و رفتاری تا در امتداد آن.
3. نتیجهگیری و هشدار:
هر کس شیطان را به جای خدا به عنوان سرپرست و ولی خود انتخاب کند، دچار زیان آشکار خواهد شد. این زیان، هم دنیوی است (سقوط اخلاقی و اجتماعی) و هم اخروی (عذاب الهی) و وارد حزب شیطان شدن است که موجب سقوط کرامت و اشرفیت آدمی میگردد.
مواظب وسوسههای تدریجی و برنامهریزی شده شیطان باشید.
«تغییر خلقت الله» میتواند شامل تحریف دین، تغییر جنسیت، خالکوبیهای زیانبار، و هر عمل ضد فطری شود.
تبعیت از شیطان، نتیجهای جز خسران ندارد، حتی اگر در کوتاهمدت به ظاهر مطلوب به نظر برسد.
عبارت «خسراناً مبیناً» نشان میدهد که این زیان، آنچنان آشکار است که هر خردمندی میتواند آن را درک کند.
تلاش برای تغییر و انحراف فطری از راهبردهای دائمی شیطان برای نابودی انسانیت انسان است.
❇️دل به مناجات خدا آباد کنید
🌸 شیطان با ایزار و عناصر مختلف میخواهد بر انسان تسلط یابد، انسان اگر یاد شیرین خدا را در دل زنده نگه دارد کمر شیطان را میشکند و نا امیدش میسازد.
دل به مناجات خدا، آباد و بیدار و زنده می شود، بدون مناجان دل انسان میمیرد، انسان خود را فراموش میکند، خود را فراموش کند، شیطان و نفس و تمام جهل و جنودش بر او حاکم و خودشان را به جای او جا میزنند!
خود حقیقیاش فراموش میشود.
✨المجادلة : 19 اسْتَحْوَذَ عَلَيْهِمُ الشَّيْطانُ فَأَنْساهُمْ ذِكْرَ اللَّهِ أُولئِكَ حِزْبُ الشَّيْطانِ أَلا إِنَّ حِزْبَ الشَّيْطانِ هُمُ الْخاسِرُونَ
🔆شيطان بر آنان مسلّط شده و ياد خدا را از خاطر آنها برده؛ آنان حزب شيطانند! بدانيد حزب شيطان زيانكارانند!
✅ شرح استحواذ
استحواذ: راندن سریع و احاطه و غلبه و تسلط، به سختی راندن، رفتن شتربان از پشت سر و دنبال شتران و راندن آنهم با زجر و سختی
بدترین شکل استحواذ استحواذ قلبی و تسلط بر ادراک و مشاعر است.
شیطان مثل الاغی است که با استحواذ بر انسان سوار میشود و او را به کنترل خود در میآورد.
استحوذ العير على الأتان، «الاغِ نر بر الاغِ ماده مسلط و چیره شد.»
استحوذ: مسلط شدن و چیرگی یافتن / العیر: الاغ نر / الأتان: الاغ ماده.
ترجمه مفهومی: «کسی که شایستگی و لیاقت ندارد، بر کسی که برتر از اوست (یا بر امر مهمی) تسلط یافت.»
شرح و تفسیر: این ضربالمثل نمونهای از «استعاره تمثیلی» است و در موارد زیر به کار میرود:
تسلط نااهل بر اهل: زمانی که فردی نالایق، بیکفایت یا پستتر (نماد الاغ نر که نماد بیادبی و هیز است) بر فردی شایستهتر، داناتر یا برتر یا بر یک جایگاه مهم مسلط شود.
خروج از نظم طبیعی: در طبیعت، معمولاً الاغ نر سعی در جلب توجه و همراهی با الاغ ماده دارد، اما در این مثال، وضعیت برعکس شده و الاغ نر به گونهای رفتار میکند که گویی بر او مسلط است. این بیانگر بههمخوردن نظم و جایگزینی شدن نادرست افراد است.
سیاق: این جمله معمولاً برای سرزنش وضعیتی به کار میرود که در آن افراد نالایق بر امور یا افراد لایق مسلط شدهاند و نظم امور را برهم زدهاند.
انسانی که اشرف مخلوق است مطیع ارذل مخلوق میشود.
✅ شرح بیشتر استحواذ(الْحَوْذُ)
الْحَوْذُ: أن يتبع السّائق حَاذِيَيِ البعير، أي:
أدبار فخذيه فيعنّف في سوقه، يقال: حَاذَ الإبلَ يَحُوذُهَا، أي: ساقها سوقا عنيفا، و قوله: اسْتَحْوَذَ عَلَيْهِمُ الشَّيْطانُ
[المجادلة/ 19]، استاقهم مستوليا عليهم، أو من قولهم: اسْتَحْوَذَ العير على الأتان، أي: استولى على حَاذَيْهَا، أي: جانبي ظهرها، و يقال:
اسْتَحَاذَ، و هو القياس، و استعارة ذلك كقولهم:
اقتعده الشيطان و ارتكبه، و الْأَحْوَذِيُّ: الخفيف الحاذق بالشيء، من الْحَوْذِ أي: السّوق.[6]
ابلیس بر انسان مسلط شود بدتر از تسلط الاغ بر انسان است، سوار بر انسان شود. لجام زند و موافق خواست خود پیش برد.
۱. اعراب جمله: «اقْتَعَدَهُ الشَّیْطَانُ وَ ارْتَكَبَهُ»
۲. اعراب جمله: «وَ الْأَحْوَذِیُّ: الْخَفِیفُ الْحَاذِقُ بِالشَّیْءِ، مِنَ الْحَوْذِ أَیْ: السَّوْقِ»
«اقْتَعَدَهُ الشَّیْطَانُ وَ ارْتَكَبَهُ»
«شیطان بر او زین کرد و بر او سوار شد.»
توضیح: «اقتعد» به معنای نشستن بر چیزی است و کنایه از تسلط و نفوذ کامل دارد؛ «ارتکب» به معنای سوار شدن بر چیزی است.
«وَ الْأَحْوَذِیُّ: الْخَفِیفُ الْحَاذِقُ بِالشَّیْءِ، مِنَ الْحَوْذِ أَیْ: السَّوْقِ»
«و [کلمه] اَحوَذِیّ به معنای: فردِ سبک و چابک، و کارِدانه و ماهر در کار است؛ [این واژه] از ریشه «حَوْذ» گرفته شده است، یعنی: راندن [و سوق دادن].»
پس در استحواذ شیطان بر انسان همان تسلط توأم با پستی و خواری و رسواری است.
❇️شیطان یاد الهی را از دل آدمی به سرقت میبرد.
🌸 با سرقت یاد الهی از دل انسان تمام ثروت و سرمایه و کرامت انسانی تاراج میشود!
و وقتی یاد خدا به فراموشی رفت انسان به خودفراموشی میرسد
✨الحشر : 19 وَ لا تَكُونُوا كَالَّذينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنْساهُمْ أَنْفُسَهُمْ أُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُونَ
🔆و همچون كسانى نباشيد كه خدا را فراموش كردند و خدا نيز آنها را به «خود فراموشى» گرفتار كرد، آنها فاسقانند.
اگر خدا را فراموش کنیم فراموش میشویم در نهایت حذف میشویم.
او عجله نمیکند اما امضائش به هیچ وجه نقض نمیشود، اجلی که تعیین نموده به تعجیل و تاخیر نمیافتد.
انسان اگر فراموش کند که انسان است آن وقت هر کار غیر انسانی را انجام میدهد بشر امروزی رفتاری صد بدتر از حیوانات رذل انجام میدهد.
❇️کرم خوردگی جزئی فساد کلی است
🌸 آرزوهای خود را جهانی و فراجهانی و خدائی کنیم!
انسان به کل هستی وصل است.
انسان با یک بیماری کل جهان را بیمار میکند.
انسان متمنی در خود توقف دارد، نقشه و آرزوی آدمی بایستی جهانی باشد.
تظنی انسان همه را رقیب و دشمن خود خواهد پنداشت و بر علیه آنها عمل خواهد نمود، مثل سرطان جامعه، وقتی سیستم ایمنی بدن به خود بدن حمله میکند، جهان زنی(جراحت به جهان زدن) انسان همین است!
بیماری یک عضو از اعضای بدن بیماری کل بدن است.
بیماری یک نفر بیماری کل جهان است.
برای خود نباشید از بهر جهان باشید تا جهانی شوید با جان و جهان خدا را بندگی کنید.
انسانی که انسانیت خود را نابود میکند بدتر از خودکشی و دیگر کشی است، جهان اکبر را نابود کرده است.
✨المائدة : 32 مِنْ أَجْلِ ذلِكَ كَتَبْنا عَلى بَني إِسْرائيلَ أَنَّهُ مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسادٍ فِي الْأَرْضِ فَكَأَنَّما قَتَلَ النَّاسَ جَميعاً وَ مَنْ أَحْياها فَكَأَنَّما أَحْيَا النَّاسَ جَميعاً وَ لَقَدْ جاءَتْهُمْ رُسُلُنا بِالْبَيِّناتِ ثُمَّ إِنَّ كَثيراً مِنْهُمْ بَعْدَ ذلِكَ فِي الْأَرْضِ لَمُسْرِفُونَ
🔆به همين جهت، بر بنى اسرائيل مقرّر داشتيم كه هر كس، انسانى را بدون ارتكاب قتل يا فساد در روى زمين بكشد، چنان است كه گويى همه انسانها را كشته؛ و هر كس، انسانى را از مرگ رهايى بخشد، چنان است كه گويى همه مردم را زنده كرده است. و رسولان ما، دلايل روشن براى بنى اسرائيل آوردند، اما بسيارى از آنها، پس از آن در روى زمين، تعدّى و اسراف كردند.
✨آلعمران : 200 يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَ صابِرُوا وَ رابِطُوا وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
🔆اى كسانى كه ايمان آوردهايد! استقامت كنيد! و در برابر دشمنان (نيز)، پايدار باشيد و از مرزهاى خود، مراقبت كنيد و از خدا بپرهيزيد، شايد رستگار شويد!
🌸با جمع باشید نه برای خود که صاحب کل جهان شوید
🌼علی ساعی(عبدالله مشکات) 110.141(903)🌼
❇️ 🌻🔆امام سجاد ع آموزگار فطرت🔆🌻در قاب سخنرانی
💫بخش اول: نظام آموزشی فطرتمحور و سامانه ادراکی
نظام آموزشی فطرتمحور، سرآمد تمام نظامهای آموزشی و دانشگاهی در جهان هستی است.
انسان با یک نفس تحول و جوشش عشق، میتواند صاحب تمام علوم جهان هستی شود.
فردی که با دل پاک و سالم خود را به سامانه عظیم سجادیه متصل سازد، از سرعت یادگیری شگفتانگیزی بهرهمند میگردد.
این نظام آموزشی دائماً در حال تجدید و بهروزرسانی لحظهای است.
تا زمانی که نظام آموزشی درونی خود را به این سامانه مجهز نکنیم، به علوم خاص و ناب دست نخواهیم یافت.
ما زمانی عالم میشویم که بتوانیم آموزش فطرتمحور را در جان خود نظامسازی کنیم.
این لطیفترین نظام آموزشی و پرورشی در جهان هستی است.
باید بر سامانه بدن خود مسلط شویم و به نحو احسن از آن بهره بکشیم.
ما با علم فطرت، بر سامانههای دیداری، شنوایی و حساسی خود مسلط هستیم.
اگر بتوانیم علم فطری را یابیم، همانطور که بر بدن مسلطیم، بر کل جهان هستی نیز مسلط خواهیم شد.
اتصال به سامانه مدینه علم و نظام فطرت، ما را بهرهمند از نعمت عظیم آموزش فطرتمحور میسازد.
💫بخش دوم: مکانیزم یادگیری و نقش اتصال به ثقلین
کودک شیرخوار با سرعتی باورنکردنی زبان را یاد میگیرد و پیوند خود را با جامعه محکم میسازد.
این امر نشاندهنده بهرهمندی کودک از سامانه آموزشی فطرت است.
اگر ما معصومیت آن طفل را داشتیم، میتوانستیم کل علوم جهان هستی را با همان شتاب بیاموزیم.
راه سریع و آسان دستیابی به علم، اتصال دل به سامانه ثقلین (قرآن و عترت) است.
این اتصال، ما را به نظام آموزشی متعالی فطرت متصل میکند و علم را مستقیماً به جان مینوشاند.
امام سجاد (ع) در هر فراز، رشته اتصالی میان ما و جهان ماوراء و فطرت ایجاد میکند.
حضرت مستقیماً حقایق باطنی را به جانمان میآموزاند تا در مسابقه با شیطان پیروز شویم.
امام سجاد (ع) منویات شیطان را معکوس میکند و انسان را از خاکزادگی به افلاکیسازی ارتقا میدهد.
شیطان با تمنیات، تزنیات و حسد میخواهد سامانه ادراک ما را تسخیر کند.
انسان با تکیه بر آموزشهای امام سجاد، میتواند از همان مسیر هجوم شیطان به سوی ذکر عظمت خدا پرواز کند.
💫بخش سوم: اقتصاد مقاومتی و روانشناسی معیشت
یاد گرفتیم که نبایستی هیچگونه اضطرابی نسبت به معیشت داشته باشیم.
باید باور کنیم که خداوند مقسّم ارزاق است و رزق ما مقدر و مقسوم شده است.
در طلب روزی باید اجمال داشته باشیم و به صورت هنرمندانه، زیبا و به اندازه تلاش کنیم.
تلاش اضافه بر حد نیاز، حرام است و ما را به روزی بیشتری نخواهد رساند.
طلب هنرمندانه و اجمالی، هم به روزی با برکت میانجامد و هم ما را از فضل و کرم خدا بهرهمند میسازد.
طبق حدیث نبوی، هر چیزی که نزد خداست، تنها با اطاعت از او به دست میآید.
بنابراین، باید از تمنیات کور و تظنیات خود خلاص شویم و در مسیر اطاعت خدا قرار بگیریم.
تمنیات و تظنیات ناچارا انسان را به سوی حسد سوق میدهند.
این سه نیروی شوم (تمن، تظنی، حسد) یار هم شده، انسان را به بدگمانی، دوری از حق و اسارت دنیا میکشانند.
حرص و طمع، شتاب انسان را بدون رسیدن به ثمر بیشتر افزایش داده و او را خسته میکند.
حرص، آلت قتاله انسان شده و آخرت او را پای منقل دنیا میسوزاند.
💫بخش چهارم: آسیبشناسی رذایل اخلاقی (حرص، بخل، حسد)
امیرالمؤمنین (ع) فرمودند: هرکس سوار حرص شود، حرص راکب خود را به قتل میرساند.
حرص انسان را از دنیا و آخرت محروم کرده و او را خسرانمند میسازد.
وقتی حرص، کبر و حسد جمع میشوند، انسان را بدون عاقبتاندیشی به سوی گناهان میکشانند.
نباید از شخص بخیل مشورت گرفت؛ زیرا او با وعده فقر، دست بخشندگی را قطع میکند.
نباید از شخص ترسو مشورت گرفت؛ زیرا او در انجام کارها ضعیف میکند.
نباید از شخص حریص مشورت گرفت؛ زیرا ظلم و ستم را برای کسب منافع دنیوی زیبا جلوه میدهد.
«شره» یعنی اشتهای شدید و حالتی که انسان هرچه میخورد، گرسنهتر میشود.
انسان شره، ثروت را بر ثروت انباشته و هیچ بذل و بخششی ندارد.
وقتی بخل، ترس و حرص جمع شوند، نسبت به خداوند سوءظن پیدا میشود.
این غرایض سهگانه در تمنیات و تظنیات تجلی یافته و انسان را به خطر جبرانناپذیر میاندازند.
💫بخش پنجم: استحواذ شیطان و تغییر ماهیت انسانی
شیطان قسم خورده است که انسانها را گمراه کرده و به آرزوهای پوچ بکشاند.
شیطان قصد دارد تا فرمان دهد گوشهای چهارپایان را ببرند و خلق خدا را تغییر دهند.
این تغییر شامل تغییر ژنتیکی، رفتاری و دین الهی و تلاش برای انحرافات فطری است.
استحواذ شیطان به معنای تسلط ظاهری نیست، بلکه تسلط معنوی و پنهان است.
شیطان بر انسان سوار شده، لجام او را زده و به سمت گناهان میراند.
این ننگ عظیم است که موجود پستی بر موجود برتری غلبه یابد و او را استعمار کند.
اثر این تسلط، فراموشی ذکر خدا و تبدیل شدن انسان به حزب شیطان است.
اگر انسان خدا را فراموش کند، خود را نیز فراموش میکند و فاسق میگردد.
در این حالت، کرامت انسانی و نفخه الهی فراموش شده و انسان پستتر از حیوانات میشود.
💫بخش ششم: راهکار نهایی و جهانبینی توحیدی
تمنیات و تظنیات، نمک حسد شده و آن را زیبا جلوه میدهند.
انسان حسود، تلاشش در دنیا گم شده و بر کارهای زشت خود فخر میفروشد.
راهکار نجات، دل سپردن به مناجات خداست تا دل زنده و بیدار گردد.
بدون یاد خدا، دل میمیرد و انسانیت انسان از بین میرود.
انسان نباید تنها به خود بنگرد، بلکه باید خود را جهانی ببیند.
انسان باید برای جهان هستی شفابخش باشد، نه بیماری آن.
فرار از تمنیات، انسان را از قید محدودیت آزاد کرده و او را جهانی میسازد.
انسان با انسانیت خود کل جهان است؛ اگر انسانیتش بمیرد، جهان اکبرش نابود میگردد.
کشتن روح انسان، معادل کشتن کل جهان است.
ما به این جهان آمدهایم تا با کل جهان همراهی کرده و کشتی تکامل را به سمت تعالی هدایت کنیم.
🌼علی ساعی(عبدالله مشکات) 110.141(903)🌼
❇️ «مانیفست معنوی»
دعوت به بیداری و بازنگری در سبک زندگی
ایده «نظام آموزشی فطرتمحور»: با اتصال به منبع وحی (قرآن و عترت) فعال میشود. این دیدگاه که یادگیری واقعی، «نوشیدن علم به جان» است نه صرفاً کسب اطلاعات،
«استحواذ»:
«استحواذ» به معنای تسلط پستترین موجود بر اشرف مخلوقات و تغییر ماهیت انسان، یک انحراف وجودی و فطری
ترسیم نقشهای دقیق برای «نظام آموزشی فطرتمحور»
ترسیم کرده است. در ادامه، نقد و نظرات خود را در دل متن و به صورت موارد کلیدی ارائه میدهم:
«استحواذ» و تشبیه آن به تسلط الاغ بر الاغ ماده (یا برعکس)، تصویری دردناک از وضعیت انسانی ارائه میدهد که یاد خدا را فراموش کرده است.
استحواذ یعنی «رانندگی کردن خشن شیطان بر انسان»،
نشان میدهد که انسان بدون ذکر الهی، کنترل وجود خود را از دست میدهد و ابزاری در دست نیروهای پست میشود.
«فراموشی خدا» و «خودفراموشی» (که منجر به فسق میشود).
متن با زبانی ادبی و عرفانی، پیامی بسیار کاربردی و استراتژیک دارد: بازگشت به «فطرت» تنها راه نجات از چنگال «تمنیات و تظنیات» شیطانی است.
🌻🔆 بسط و تکمله: نظام آموزشی فطرتمحور و بازگشت به خویشتن🔆🌻
🔅 مقدمه: ضرورت گذار از «تقلید» به «فطرت» 🔅
جهان امروز با انبوهی از اطلاعات و نظامهای آموزشیِ پرسرعت اما بیروح روبروست. انسان مدرن یاد گرفته است «چگونه» باشد، اما فراموش کرده است «چه کسی» باشد. نظام آموزشی امام سجاد (ع) که در صحیفه سجادیه تبلور یافته، پاسخی به بحران هویت است. این نظام نمیخواهد صرفاً اطلاعات به ذهن تزریق کند؛ بلکه میخواهد «وجدان» را بیدار و «فطرت» را که زیر خروارهایی از آرزوهای پوچ مدفون شده، احیا کند. در این نظام، معلمِ اصلی، «فطرت» و استادِ راهنما، «قرآن و عترت» هستند.
❇️ بخش اول: جراحی عمیق در روانشناسی وسوسه
(بسط مفهوم تمنی، تظنی و حسد)
شیطان برای تسلط بر انسان، کارخانهای پیچیده از وسوسهها راه انداخته است که محصولات آن سه کالای مرگبار هستند: تمنی (آرزوی بیجا)، تظنی (گمانهای بد) و حسد.
۱. تمنی؛ سمی شیرین:
تمنی، تصویرسازیهای توهمی است که آینده را برای انسان رنگینکمانی و بدون هزینه نشان میدهد. شیطان با تمنی، انسان را در «آیندهای که وجود ندارد» اسیر میکند تا از «حال عبادی» که تنها زمان عمل برای خداست، غافل شود. انسان متمنی، همیشه در انتظار یک اتفاق نفسانی شگفتانگیز است و همین انتظار، او را از تلاش واقعی بازمیدارد. همانطور که در متن اصلی اشاره شد، «آرزومندیهای کور» ابزار کار شیطاناند تا انسان را به جای «ساختن خود»، «خیالبافی» کند.
۲. تظنی؛ زهرِ بیرنگ:
تظنی یعنی قضاوت بر اساس ظنون و بدون علم. وقتی انسان قطعیتِ ایمان را از دست میدهد، جای آن را با «شک» و «بدبینی» پر میکند. تظنی باعث میشود انسان، دیگران را (و حتی خدا را) از دریچه بدبینی ببیند. این حالت، ریشه بسیاری از اختلافات خانوادگی و اجتماعی است. دعای امام سجاد (ع) که میفرماید: «تمنی و تظنی را به یاد عظمتت تبدیل کن»، در واقع میخواهد این ابرهای تیره را از آینه دل پاک کند تا نور حق بتابد.
۳. حسد؛ آتشِ پنهان:
حسد، نهایتِ خودخواهی است. حسود نه تنها نمیخواهد برای خود داشته باشد، بلکه نمیخواهد دیگری داشته باشد. این صفت، انسان را به دشمنِ فیض الهی تبدیل میکند. حسد سرزمینی که در متن بدان اشاره شد، یعنی تعمیم این رذیلت اخلاقی به سطح سیاست و حکمرانی؛ جایی که ملتها نمیتوانند ببینند کشور دیگری پیشرفت کند و با توطئه چینی به دنبال نابودی برکت آنها هستند.
❇️ بخش دوم: استحواذ؛ خطر سقوط از درگاه انسانیت
(بسط مفهوم استحواذ و خودفراموشی)
واژه «استحواذ» تصویری تکاندهنده از تسلط کامل دارد. همانطور که در متن اصلی آمده، این تسلط مانند راندنِ خشنِ شتری است که سوارش را به هر سویی که بخواهد میکشد. اما عمق فاجعه کجاست؟
عمق فاجعه در «خودفراموشی» است. وقتی انسان یاد خدا را از دل میبرد، تدریجاً یاد خودِ حقیقیاش را هم از دست میدهد.
مرحله اول: فراموشی خدا (غفلت).
مرحله دوم: فراموشی خود (انسان فکر میکند فقط یک بدن و مجموعهای از غرایز است).
مرحله سوم: فرمانبرداری از شیطان (چون جایگاه خدا در دل خالی شده، شیطان با پرچمِ هوای نفس آن را اشغال میکند).
انسانِ مستحواذِ شده، دیگر «فاعل» و «انتخابکننده» نیست؛ بلکه «مفعولی» است که توسط غرایز و برنامهریزیهای شیطانی (که گاه در قالب مدها و فرهنگهای استعماری ظاهر میشوند) کنترل میشود. او فکر میکند آزاد است، اما در واقع زنجیرهای پنهان به دست و پایش بسته شده است.
❇️ بخش سوم: حرص؛ موتوری که انسان را میسوزاند
(بسط مفهوم حرص و شَرَه)
حرص، بیماریای است که درمان آن به «قناعت» و «توکل» است. متن اصلی به درستی حرص را «آلت قتاله» نامید. بسط این مطلب مستلزم توجه به این نکته است که حرص، تفاوتی با «تلاش» و «همت» ندارد؟
خیر! تلاش، حرکت در مسیر تکامل با رضایتِ قلبی است؛ اما حرص در مسیر امیال نفسانی، اضطرابِ دائمی برای داشتنِ بیشتر است. حرص، انسان را به «شَرَه» (شدیدترین نوع حرص) تبدیل میکند که در آن، انسان حاضر است برای رسیدن به دنیا، آخرتش، آبرویش و حتی انسانیتش را آتش بزند.
نکته کلیدی اینجاست: «حرص، روزی را زیاد نمیکند، اما لذتِ داشتن را از بین میبرد.» انسان حریص، حتی اگر تمام دنیا را داشته باشد، همچنان نگرانِ از دست دادن آن است و آرامش را هرگز نمیچشد.
❇️ بخش چهارم: راهکارهای عملی برای زنده نگه داشتن سامانه فطرت
(تکمله بخشهای عملی متن)
برای اینکه در این نظام آموزشی فطرتمحور موفق شویم و از دامهای مذکور رها شویم، باید برنامهای روزانه داشته باشیم:
۱. مناجاتِ شفافساز:
خواندن صحیفه سجادیه نباید صرفاً یک حرکت لسانی باشد. باید کلمات را با زبانِ وجود فهمید. وقتی میخوانیم «اللَّهُمَّ اجْعَلْ مَا يُلْقِي الشَّيْطَانُ… ذِكْراً لِعَظَمَتِكَ»، باید در لحظه، وسوسههای قلبی خود را شناسایی کرده و آنها را با ذکر عظمت خدا جایگزین کنیم. این یک «جنگِ نرمِ روزانه» در دل است.
۲. محاسبه شبانه (مراقبه):
همانطور که در متن اصلی اشاره شد، «جامهای شراب طهور» باید اثرگذار باشند. قبل از خواب، چند دقیقه وقت بگذارید:
آیا امروز حرص کردم؟
آیا نسبت به کسی حسد ورزیدم؟
آیا تمنیهای پوچ مرا از کار واقعی بازداشت؟
این محاسبه، باعث میشود «نظام ایمنی» فطرت تقویت شود.
۳. جهانبینیِ توحیدی:
باید از با «خداوندمحوری» محور جهان را به دست بگیریم و بسوی کمال برانیم. انسان فطری، خود را جدا از طبیعت و جامعه نمیبیند. او میداند که گناهِ او، در سیستم هستی اثر منفی دارد (همانطور که آیه ۳۲ مائده فرمود: قتل یک نفر، قتل همه است). پس برای اصلاح جهان، باید از اصلاح خود شروع کرد.
۴. تزکیه اخلاق در خانواده:
خوشاخلاقی، آینهای برای دیدن عیوب است. زن و شوهر و اعضای خانواده باید با مهربانی و نه با غضب، یکدیگر را به سمت فطرت هدایت کنند. محیط خانه باید «پایگاه تمرینِ فطرت» باشد، نه میدانِ جنگِ نفسها.
🌸 جمعبندی: انسانِ سجادی؛ الگوی نهایی
امام سجاد (ع) به ما آموخت که انسان بودن، یک «پروژه» است، نه یک «وضعیت». ما باید دائماً در حالِ ساختنِ خودمان باشیم. نظام آموزشی فطرتمحور، مدارسی با دیوارهای آجری نیست؛ بلکه مدرسهای است که در «قلب» ما تأسیس میشود و استاد آن «روح القدس» است.
بیاییم با توکل بر خدا و پناه بردن به سامانه فطرت، کمرِ شیطان را بشکنیم و به «عزتِ واقعی» که در بندگی خدا است، دست یابیم.
🔅 و آخر دعوانا أن الحمد لله رب العالمین 🔅
🌼علی ساعی(عبدالله مشکات) 110.141(903)🌼
[1] نهج البلاغة (للصبحي صالح) ؛ ؛ ص208 شريف الرضى، محمد بن حسين، هجرت – قم، چاپ: اول، 1414 ق.
[2] تصنيف غرر الحكم و درر الكلم ؛ ؛ ص294 تميمى آمدى، عبد الواحد بن محمد، دفتر تبليغات – ايران ؛ قم، چاپ: اول، 1366ش.
[3] نهج البلاغة (للصبحي صالح) ؛ ؛ ص541 شريف الرضى، محمد بن حسين، هجرت – قم، چاپ: اول، 1414 ق.
[4] نهج البلاغة (للصبحي صالح) ؛ ؛ ص430 شريف الرضى، محمد بن حسين، هجرت – قم، چاپ: اول، 1414 ق.
[5] لسان العرب
[6] مفردات راغب
نظرتون در مورد این پست چیه؟