احکام فقهی

عدالت مطرح شده در آیه «فان خفتم الا تعدلوا فواحده» به حقوقی اشاره دارد که زن نسبت به مرد دارد و شامل تمام حقوق می‌شود. اگرچه یافتن مردانی که این عدالت را رعایت کنند ممکن است، اما این افراد بسیار کمیاب هستند. این آیه به طور خاص به عدالت در محبت اشاره ندارد، بلکه به رعایت حقوق در تمام زمینه‌ها می‌پردازد.

زیارت معصومین (ع) حد و حدود خاصی ندارد و به اندازهٔ عشق و نیاز فرد، تشرف مانعی ندارد. با این حال، نباید زیارت مستحب، مانع انجام واجبات یا مستحبات مؤکد دیگر شود.

دلیل خاصی برای بیان استغفار بدون «ربی» در ماه رجب وجود ندارد. استغفار از جمله اعمالی است که در این ماه به آن تأکید شده و به هر شکلی می‌توان آن را ادا نمود. برخی از استغفارهایی که در دعاهای ماه رجب وارد شده، بدون ذکر «ربی» هستند.

روایات کراهت شعر برای روزه‌دار، محرم، در حرم، روز جمعه و شب، به برخی اوزان و موضوعات ناسازگار با طبع معنوی اشاره دارد. اما شعر در مدح و رثای اهل بیت (ع) در هر موقعیتی، حتی در ماه رمضان و روز جمعه، پسندیده و مستحب است و روایات متعددی بر ثواب آن دلالت دارند.

کسی که مسلمان است و سپس مسیحی شود، مرتد محسوب می‌شود و حکم او بر عهده حاکم شرع است. این ارتداد باعث حبط اعمال در دنیا و آخرت شده و فرد را از اهل دوزخ قرار می‌دهد که در آن خالد خواهد بود.

برای خواندن نماز شب به گونه‌ای که نماز صبح قضا نشود، توصیه می‌شود که نماز شب را در نیمه شب یا نزدیک به وقت نماز صبح بخوانید. سپس بلافاصله پس از آن، بدون اینکه بخوابید، نماز صبح را ادا کنید تا از قضا شدن آن جلوگیری شود.

آیه شریفه «وإن منکم إلا واردها کان علی ربک حتما مقضیا» به این معناست که همه انسان‌ها، بدون استثنا، وارد جهنم می‌شوند. اما این ورود برای مؤمنان به مانند آتش بر ابراهیم، سرد و سالم خواهد بود و نور ایمان بر آتش جهنم غلبه می‌کند. در واقع، جهنم برای مؤمنان طعمه‌ای نخواهد داشت و آنان از آن عبور خواهند کرد.

در کتاب دانشگاه ازدواج به طور مفصل در مورد ایام قمر در عقرب و صحت و سقم آن، همراه با آیات و روایات مربوطه، راهنمایی ارائه شده است.

در مواردی مانند تحقیق برای ازدواج یا استخدام افراد در مسئولیت‌های حساس، افشای برخی حقایق ضروری است تا انتخاب بهتری صورت گیرد یا از ضرر و فساد جلوگیری شود. این لزوم افشا، با ستارالعیوب بودن خداوند منافاتی ندارد، زیرا خداوند ستارالعیوب است اما در شرایط خاص، مصلحت عمومی ایجاب می‌کند که برخی حقایق آشکار شوند.

اطاعت از والدین در برابر دستورات الهی واجب نیست. اگر منع والدین از روی دلسوزی باشد، باید دلیل آن مشخص شود و والدین نباید پا را از گلیم بندگی فراتر بگذارند. در صورتی که مستحباتی مانند نماز شب باعث آزار والدین شود، می‌توان محل اقامه را عوض کرد یا ترک نمود، با حفظ احترام و محبت.

در نوروز غسل کرده، پاکیزه ترین جامه پوشیده و روزه بدارید. پس از نماز ظهر و عصر، چهار رکعت نماز با کیفیت مشخص و سپس سجده شکر و دعای وارده بجا آورید که موجب آمرزش گناهان پنجاه ساله می‌شود. این اعمال طبق روایتی از امام صادق (ع) به معلی بن خنیس تعلیم داده شده است.

نماز مغرب در اصل دو رکعت بوده و یک رکعت به آن اضافه شده است. علت این اضافه شدن در روایات، زمان توبه حضرت آدم و استجابت دعا در آن وقت ذکر شده است. روایتی مبنی بر اینکه این اضافه شدن به خاطر ولادت حضرت زهرا بوده، یافت نشده است. اصل نماز یک رکعت بوده که برای تکمیل به دو رکعت و سپس به دلیل عدم ادای کامل، به نمازهای ظهر، عصر و عشا دو رکعت اضافه شده است.

فرستادن صلوات بر حضرت زهرا (س) در نماز، در جایگاه‌هایی که جواز دعا صادر شده، مانند قنوت، بلامانع است. همچنین در برخی منابع مانند «الفقه المنسوب إلی الإمام الرضا (ع)»، ذکر صلوات بر ساحت ایشان در تشهد نیز ذکر شده است. بنابراین، امکان فرستادن صلوات بر حضرت زهرا (س) در نماز وجود دارد.

سیاست به معنای تدبیر، عقلانیت و راهبردی عمل کردن در تمام شئون زندگی، از جمله در بندگی خدا، وظیفه‌ای شرعی است. سیاست عقلانی فضیلت محسوب می‌شود، اما سیاست شیطانی و نکرائی که شبیه عقل است ولی در واقع جهل و شیطنت است، مذموم است.

جهاد، مانند نماز و روزه، از فروعات دین و واجبات الهی محسوب می‌شود. در صورتی که امام یا مجتهد جامع‌الشرایط حکم به جهاد دهد، اجرای آن بر همگان واجب است و مخالفت یا نهی پدر و مادر نمی‌تواند مانع از انجام این فریضهٔ الهی شود.

کشتن حیوانات و حشرات موذی مانند پشه و عنکبوت با اسپری، تنها در صورتی جایز است که دلیل موجهی برای آن وجود داشته باشد. در غیر این صورت، توجیهی برای کشتن آنها نیست و بهتر است به جای کشتن، علت آزار و اذیت برطرف شود. در صورت شک و تردید، لازم است به فتوای مرجع تقلید خود مراجعه فرمایید.

برای استخراج احکام شرعی، علاوه بر رساله‌های عملیه معاصر، می‌توان به کتب اربعه (الکافی، من لایحضره الفقیه، تهذیب الاحکام، الاستبصار) که از مهم‌ترین مجموعه‌های روایی شیعه هستند، مراجعه کرد. همچنین کتاب‌های وسائل الشیعه اثر شیخ حر عاملی و مستدرک الوسائل اثر نوری نیز منابع جامع و تکمیل‌کننده‌ای محسوب می‌شوند.

می‌توان با یک توبه واحد از همه گناهان توبه کرد، اما هر گناه تبعات و جبران مجزایی دارد. یادآوری و اعتراف به تک‌تک گناهان در درگاه الهی، اثر ژرفی بر دل و جان آدمی می‌گذارد و به جبران مجزای هر گناه کمک می‌کند.

برای پاک کردن مال حرامی که ممکن است از کودکی مصرف شده باشد، اگر حق‌الناس وارد شکم شده، باید با تخمین مقدار و صدقه دادن آن به تزکیه مال پرداخت. در صورتی که حرام وارد شده باشد، با توبه، استغفار و انجام اعمال صالح، به‌خصوص روزه، می‌توان آن را پاک کرد.

برای حلال کردن مال شبهه‌ناک، نظر غالب این است که خمس آن را به‌صورت صدقه یا در موارد خمس پرداخت کنید. لازم است به مرجع تقلید یا نماینده ایشان مراجعه شود تا مال تزکیه شده و موارد مصرف آن مشخص گردد.