احکام فقهی

حرز امام جواد (ع) در کتاب مهج الدعوات تأیید شده است. برای استفاده از آن، باید وضو گرفت، چهار رکعت نماز با قرائت سوره‌ها و آیاتی خاص خواند، سپس آن را بر بازوی راست بست. این حرز برای دفع سختی‌ها و بلاها مؤثر است و باید هنگام بستن آن به قمر در عقرب نبودن توجه کرد.

نوروز روزی محترم و شایسته تقدیر است و می‌تواند با عید غدیر منطبق شود. این روز با مناسبت‌های مهمی چون ظهور امام زمان، پیروزی مؤمنان، عهد الست، نجات کشتی نوح و توحید ناب مرتبط است. ائمه (ع) نیز به نوروز اهمیت داده و اعمالی برای آن ذکر کرده‌اند، مانند غسل، پوشیدن لباس پاکیزه، استفاده از عطر و روزه گرفتن.

اشتراک‌گذاری عکس در فضای مجازی باید دلیل موجه داشته باشد، در غیر این صورت می‌تواند نشانه‌ای از نیات ناخوشایند باشد. استفاده از عکس با علم به دیده‌شدن توسط نامحرم، ترویج فساد و گاهی شکار جنس مخالف تلقی می‌شود. فضای مجازی، با وجود ظاهر مجاز، میدانی حقیقی با تأثیرگذاری وسیع است و می‌تواند دروازه‌ای به سوی مفاسد باشد. آسیب‌پذیری معنوی در این فضا بسیار جدی است.

اصل بر اجتناب از غذای شبهه‌ناک است و عقل حکم به دوری از آن می‌کند. نقل پذیرش دعوت و تطهیر غذا با خمس توسط امام رضا (ع) صحیح نیست. نباید شکم را ظرف غذای حرام قرار داد، زیرا این امر مانع استجابت دعا می‌شود و پاکیزگی در خوردن و عمل صالح، لازمهٔ پیامبران است.

طلاق آخرین گزینه در برابر مشکلات است که امکان عدم تحمل را به صد در صد برساند. نباید به خاطر مشکلات جزئی زندگی مشترک را منهدم کرد، زیرا صبر بر ناملایمات و کمبودها به نفع زوجین است. مشاوران نالایق که با هر مشکلی طلاق را تجویز می‌کنند، جانیان و قاتلان خطرناک خانواده‌ها هستند و باید جلوی آن‌ها گرفته شود.

سلامت شرعی وام‌های بانکی نیازمند اثبات سلامت معامله در ابتدا و دقت در نحوه پرداخت است. جریمه دیرکرد از مصادیق ربا محسوب می‌شود، اما سود حاصل از معامله شرعی، هرچند زیاد باشد، جایز است. ملاک، عنوان قرارداد نیست، بلکه صحت معامله است.

تحمل زن نسبت به شوهر بداخلاق و بخشش مهریه، امری مطلق نیست و به خصوصیات و رفتار شوهر بستگی دارد. احادیث بسیاری بر اکرام زن از سوی مرد تاکید دارند و بخشش مهریه برای مرد مومن و با تقوا رجحان دارد، چرا که تجارت پرسودی برای بخشنده بشارت داده شده است.

حدیث «سه چیز برای مومن آسایش است» که یکی از آن‌ها دختری است که جز به مرگ یا ازدواج از خانه بیرون نمی‌رود، به معنای حبس کردن دختر نیست، بلکه تأکیدی بر حفظ و نگهداری او از مفاسد و تعرض‌هاست، مانند نگهداری از یک گوهر گرانبها.

مشکلات اقتصادی مردم را در معرض امتحان الهی قرار می‌دهد و کسانی که با فقر یا غنا ایمانشان آسیب می‌بیند، نفاق درونی خود را بروز داده‌اند. حاکمان و مسئولان نیز در این امتحان مسئولند و گاهی ابزار فتنه فقر می‌شوند، اما بار تکالیف مردم را نمی‌کاهد.

روایتی مبنی بر اینکه امام حسین (ع) در شب عاشورا به یارانش فرموده باشند هر کس حق‌الناسی بر گردن دارد، برود و آن حق را ادا کند که خداوند شهادتش را نمی‌پذیرد، در منابع یافت نشد. همچنین به لحاظ اینکه یاران حضرت در مراتب عالیه بندگی خدا قرار داشتند، تاکید این موضوع از طرف حضرت بر یاران پاک و رشیدش که عالم به تمام احکام شرعی بودند، دور از تصور به نظر می‌رسد.

بی‌حجابی در انظار عمومی به معنای نادیده گرفتن حکم الهی است و مستحق کیفر می‌باشد. تکرار آن به منزله مبارزه با قانون الهی است و مجازاتی مضاعف دارد. همچنین، تخریب عفت و آرامش روانی جامعه، مجازات دیگری را ایجاب می‌کند، زیرا حفظ عفت عمومی وظیفه حاکمیت است. تشخیص و تعیین نوع مجازات بر عهده حاکم شرع است.

تبلیغ و تشویق برای حجاب در جامعه بسیار ضعیف است و در مقابل، تبلیغات علیه حجاب بیشتر است. امام زمان (عج) با ظهور خود، تمام منابع ترویج فساد و بی‌حجابی را نابود کرده و با نورانیت و صلابت امر به معروف و نهی از منکر، جان‌ها را به سوی تقوا و حجاب سوق خواهند داد. فعال شدن منابع کرامت و عزت، باعث جلوه‌گری هر امر مقدسی می‌شود.

حدیث «من آجر نفسه فقد حظر علیها الرزق» به این معناست که اجیر شدن و محدود کردن رزق خود، کراهت دارد، زیرا تمام نتیجه تلاش‌ها به کارفرما می‌رسد. با این حال، اگر اجاره دادن به نفع شخص باشد، مانند مورد حضرت موسی (ع)، یا با نیت خیر و تلاش کامل انجام شود، اشکالی ندارد. تعیین مزد به صورت مقطوع و بدون در نظر گرفتن شرایط، روزی را محدود می‌سازد و بهتر است مزد با شاخص‌های قابل تغییر تعیین شود.

برای امر به معروف فردی که اهل حجاب نیست، می‌توان با بیان فضیلت زنان بهشتی و عذاب زنان جهنمی، ذکر لطف خدا در استعدادهای باطنی، یاد مرگ و تفکر در عالم پس از مرگ، فطرت او را بیدار کرد. ذکر احادیث تأثیرگذار نیز مفید است.

عدم تمرکز در نماز و عبادات، برخلاف مشکلات تمرکز در امور دیگر که ممکن است ریشهٔ جسمی داشته باشد، به وسوسه‌های نفسانی و شیطانی برمی‌گردد. درمان این وضعیت با خالی کردن دل از اغیار و هیاهوهایشان، تقویت ذکر و یاد الهی، توجه به مرگ و لقاء الله، و استمداد از خداوند میسر می‌شود.

تشکیل حکومت اسلامی در عصر غیبت ضروری است، زیرا در غیر این صورت دین به تعطیلی کشیده می‌شود. آیه آل عمران ۱۴۴ بر لزوم حفظ نظام امت اسلام پس از پیامبر (ص) تاکید دارد و حفظ این نظام جز با تشکیل حکومت اسلامی ممکن نیست. مراد از حکومت، حفظ نظام به ارث رسیده از دودمان رسالت و امامت است.

امر به معروف و نهی از منکر فریضه‌ای مؤکد است که با توجه به شرایط، واجب عینی یا کفایی تلقی می‌شود. شرط لازم آن، علم و معرفت به معروف و منکر است. این فریضه از سطح انبیاء و اولیاء تا علماء و صلحاء و مردم عادی گسترده است و هر کس در حد خود و با توجه به توانایی و آگاهی، مامور به انجام آن در چهارچوب مشخص است.

قطع رحم با فردی که عمدا موجب آزار و اذیت دیگران می‌شود، در صورتی که این رفتارها موجب آسیب روحی و روانی گردد، مقدم بر صله رحم است و مجاز می‌باشد. اما اگر صله رحم با چنین افرادی، موجب موعظه و نصیحت آن‌ها شده و آثار نرمی و توبه در آن‌ها مشهود باشد و همچنین تأثیر منفی بر صله‌کننده نداشته باشد، بلامانع است.

بهشت با زیارت حضرات معصومین بر زیارت‌کننده واجب نمی‌شود؛ بلکه قبولی اعمال و رسیدن به بهشت منوط به تقوا و پرهیزگاری است. خداوند تنها از اهل تقوا می‌پذیرد و گناه و تعدی، هر عمل نیکی را تباه می‌کند. بنابراین، زیارت عمل صالحی است که در صورت همراهی با تقوا، موجب قرب الهی می‌شود.

ازدواج با فرزند شراب‌خوار اشکالی ندارد، زیرا حساب فرزند از پدر جداست. با این حال، لازم است احراز شود که فرزند از عمل زشت پدر برائت جسته و به وظایف خود در قبال معاشرت با او آشناست و آن را رعایت می‌کند. در صورت رعایت این موارد و احتیاطات لازم، ازدواج مجاز خواهد بود.