اخلاق و عرفان

برنامه روزانه یک بنده موحد و مخلص باید شامل طلب یقین و عافیت از خداوند باشد. خطبه متقین و نامه امام علی (ع) به امام حسن (ع) در نهج البلاغه بهترین دستورالعمل‌ها برای وظایف بندگی در طول شبانه‌روز است. کسی که به مقام یقین برسد مغبوط است و مغبون نیست.

عارفان و کسانی که به مرتبه بالایی از علم و یقین می‌رسند، در حالات عرفانی خاص، زمان را به کیفیات متفاوتی شهود می‌کنند و ممکن است به تجارب فرازمانی دست یابند که فراتر از شرح است. علم نیز جایگاهی فراتر از فرازمانی دارد.

حکمت راز رسیدن به ذهن خلاق ماورائی است و تا مغز ملکوتی بیدار نشود، خلاقیت آسمانی راه نمی‌افتد. یقین، نیروی ثمر رساندن نبوغ است. نسخهٔ پیشنهادی، نگاه حکیمانه و در طریق یقین است که هوش باطنی را بیدار کرده و آثارش در افکار و اعمال بروز می‌نماید.

تخصص در قرآن و عترت تنها با انس خاص و ویژه با ثقلین و ورود به حوزه اشارات و لطایف آن امکان‌پذیر است و نیازمند جهاد فکری، قلبی و عقلی در نهایت طهارت و تهذیب است. یقین با رموز حکمت نیز به معنای توانایی استفاده از حکمت برای تنظیم و مدیریت وجود و رسیدن به سرچشمه حقایق است.

سوء ظن در این دعا، همانند ضعف یقین، مربوط به امر بندگی الهی است و نباید بر بنده چیره شود، زیرا جای هیچ گونه آشتی میان او و دوستش را باقی نمی‌گذارد. این بدگمانی، مانع صلح و صفا میان انسان و خداوند می‌شود.

دین الهی به مثابه درختی است که ریشهٔ آن یقین است و خود یقین، جلوه‌ای از نور ویژهٔ الهی است. این نور در مراحل مختلف بندگی، تجلی خاص خود را دارد و باعث شادمانی می‌شود. یقین در هر مرحله از اسلام، ایمان و تقوا، مقامات ویژه‌ای دارد.

برای تشخیص درجه ایمانی خود، به ابزارهایی چون احساس خوشی و لذت از اعمال پنهانی، بی‌تابی برای خلوت و مناجات با پروردگار، انس روحانی با آیات الهی (قرآنی، عترتی، آفاقی و انفسی) و احساس تغییر و تحول درونی توجه کنید. برترین درجه ایمان آن است که انسان نه از آشکار شدن اعمال نیک پنهانی‌اش باکی داشته باشد و نه از عقوبت آن بترسد.

ذات خداوند با چشم سر یا چشم دل قابل رویت نیست، زیرا رویت به معنای احاطه است و خداوند محیط بر همه چیز است. چشم سر آثار مادی و چشم دل آثار ملکوتی را مشاهده می‌کند. نور الهی که در دل مؤمنان تجلی می‌یابد، همان ائمه اطهار (ع) هستند که دل‌ها را منور می‌سازند.

الکیس الفطن» به کسی گفته می‌شود که از عقل و قوای آن به جدیت بهره می‌برد، در کارها تدبر کرده، ظاهر و باطن مسائل را در نظر می‌گیرد، فریب ظاهر را نمی‌خورد، تیزبین و ظریف‌نگر است و به نیات افراد پی می‌برد. چنین فردی در تحلیل مسائل دقیق بوده و عکس‌العمل‌های کارگشا اتخاذ می‌کند.

رسیدن به مقام تصدیق و یقین نیازمند دل پاک و انتخاب احسن است. برای یافتن حق باید از جادهٔ اسلام راهی کوی صدق شد و چهار ستون یقین را محکم کرد: شوق بهشت، ترس از آتش، زهد در دنیا و ترقب مرگ. تصدیق، یقین خالص شده و مرحلهٔ اعلای آن است که با عقل و تفکر و تحقیق حاصل می‌شود و در کردار نمود پیدا می‌کند.

رسیدن به توحید محض در این جهان، تا جایی که خدا را بدون تصور درک کنیم، با تهذیب نفس و معرفت قرآنی و عترتی ممکن است. تفکیک ذات حق از آیات او و نظام کمال انتظام وجود آدمی، مانع تصور اشتباه خالق می‌شود. ائمه (ع) خود تندیس توحید هستند و به نهایت آن رسیده‌اند.

دیدن ائمه علیهم السلام در خواب، به تنهایی نشانه پاکی دل نیست و نمی‌توان کسانی را که خواب آن‌ها را ندیده‌اند ناپاک دانست. ملاک محبوبیت نزد خدا، نیات و اعمال افراد است، نه صرف رویا. خواب صادقه بخشی از نبوت است، اما ممکن است شیاطین خود را به جای ائمه جا بزنند و تعبیر خواب نیز همیشه درست نیست.

خواب‌های رحمانی با بشارت و آثار رحمانی همراه است؛ اطمینان قلبی، صلابت، حضور قلب، خضوع و خشوع از مهم‌ترین آثار رویاهای صادقه است. این خواب‌ها ایجاد تحول و انقلاب روحی کرده و عامل دگرگونی و ترقی هستند. خداوند نشانه های خارجی برای اثبات رویاهای صادقه قرار می‌دهد.

بهترین راه برای در امان ماندن از سحر، طلسم و چشم زخم، یاد خدا در دل است. تشخیص علائم این موارد می‌تواند موجب خطا و سوءظن نسبت به دیگران شود و درمان آن مانند بیماری‌های روحی و روانی نیازمند تخصص است.