اخلاق و عرفان

صبر جمیل به معنای شکیبایی در برابر ناملایمات بدون شکایت به مردم است، همانند صبر حضرت یعقوب در فراق یوسف. این صبر، هنرمندانه است و به انسان کمک می‌کند تا دین خود را از آلودگی‌ها محفوظ دارد و به اطاعت خدا پایبند بماند. مراتب آن شامل راس طاعت خدا و رضا به قضای اوست.

برای نشکستن توبه، از صبر و نماز یاری جویید و نماز را به نحو احسن و با زیبایی تمام ادا کنید. به نوافل، از جمله نافله شب، و روزه‌های مستحبی غافل نشوید و معرفت و تهذیب نفس را ملکه خود قرار دهید.

برای آرام کردن فردی که عزیز خود را از دست داده، می‌توان با یادآوری معاد و اینکه دوری موقت است، به او تسلی داد. همچنین، ذکر مصیبت پیامبر (ص) و اهل بیت (ع) به خصوص امام حسین (ع) می‌تواند مصیبت فرد را کوچک‌تر جلوه دهد. برگزاری مجالس دعا، هدیه ثواب نماز به روح متوفی و داغدیده، و استفاده از عباراتی چون «آجرکم الله» نیز مؤثر است.

برای غلبه بر بی‌حوصلگی و عصبانیت، محاسبه نفس در شبانگاهان، مرور مرگ و طلب زندگی تازه از خدا، توبه و استغفار روزانه، مطالعه آیات مربوط به عاق والدین و مداومت بر خواندن دعاهای هشتم و بیست و چهارم صحیفه سجادیه توصیه می‌شود.

پی در پی آمدن مشکلات و عدم گشایش، می‌تواند نشان‌دهندهٔ کمبود صبر باشد، چرا که صبر از ستون‌های اصلی ایمان است. هرچه صبر افزایش یابد، ایمان تقویت شده و این امر به رفع مشکلات و تقرب به درگاه الهی منجر می‌شود.

مشکلات بخشی از تکالیف دنیوی انسان هستند و با صبر و توکل به خدا قابل تحمل و گذرند. خداوند هیچ کس را بیش از توانش تکلیف نمی‌کند و پس از هر سختی، گشایش و فرج خواهد بود. باید از اهرم صبر استفاده کرد و از خدا کمک خواست.