اهل‌بیت و تاریخ اسلام

آزادی مورد نظر حضرت علی (ع) در عبارت «لا تکونن عبد غیرک و قد جعلک الله سبحانه حرا» به معنای بنده دیگران نبودن است، زیرا خداوند انسان را آزاد آفریده است. این آزادی شامل دوری از هرگونه وابستگی غیرشرعی به دیگران، چه به خاطر ثروت، جاه، مقام، یا وابستگی‌های شغلی و فکری باشد، می‌شود.

معروفیت حرز امام جواد (ع) به دلیل اقبال علما در عصری خاص، توصیه توسط شخصیت‌های نافذ و تجارب مجرب است. با این حال، این حرز تنها حرز مرسوم نیست و هر یک از دعوات و اوراد حضرات معصومین، قفلی از اقفال را به روی مشتاقان می‌گشایند.

امام علی (ع) در نهج‌البلاغه به محمد بن ابوبکر و همچنین به مالک اشتر توصیه کرده‌اند که نماز را در وقت معینش بخوانند و آن را به خاطر بیکاری پیش از وقت یا اشتغال به کار، به تأخیر نیندازند. ایشان تاکید کرده‌اند که بهترین اوقات باید به نماز اختصاص یابد.

استنباط قوی از قرآن این است که نیکی به والدین در تمام ادیان مورد تاکید بوده است. قرآن به عهد بنی‌اسرائیل برای احسان به پدر و مادر اشاره دارد و سخنان حضرت عیسی (ع) درباره نیکی به مادر و حضرت یحیی (ع) درباره نیکی به والدین را نقل می‌کند.

در عصر ظهور، حق ولایت امام زمان (عج) بر تمام حقوق دیگران اولویت دارد و خود ایشان مشخص خواهند کرد که آیا کسب اجازه از همسر برای یاری رساندن به ایشان واجب است یا خیر. هیچ سند قوی مبنی بر طلاق حضرت زینب (س) برای همراهی امام حسین (ع) در سفر کربلا وجود ندارد.

شهیدان به مقامی خاص نزد خدا دست یافته و از نعمات ویژه او بهره‌مند می‌شوند، زیرا محبوبیت و تقرب خاصی را نزد خداوند کسب کرده‌اند. این جایگاه والا باعث می‌شود برخی آرزوی شهادت کنند.

مادر امام حسین (ع) حضرت فاطمه زهرا (س) و مادر حضرت ابوالفضل (ع) ام البنین (س) است. حضرت علی (ع) پس از شهادت حضرت فاطمه (س) با ام البنین (س) ازدواج کردند. بنابراین، امام حسین (ع) و حضرت ابوالفضل (ع) از ناحیه پدری برادر هستند.

وجود مبارک امام علی (ع) پایگاه تحقق اراده سبحانی است و تعدد مظاهر و حوادث متضاد از ایشان ممکن است. تشکیک اقوام مخالف دلیلی بر عقب‌نشینی از حقیقت به اثبات رسیده ندارد. کسی که تمام ابعاد وجودش به مالک اصلی‌اش واگذار می‌شود، تحقق شئون متعدد و مختلف و متضاد در لحظه واحد برایش شدنی است.

مقام عبداللهی و تسلیم اراده مولا به خداوند، باعث تحقق اراده مطلق حق بر جان مبارک ایشان شد. این امر با حفظ خلوت اعلایشان، بذل کریمانه ایشان را ممکن ساخت. تردید عوام در این قضیه به دلیل عدم درک جمع بین خلوت اعلا و نزول آیه زکات است.

حضور امام علی (ع) در متن و حاشیه جنگ صفین، از جمله درگیری تن به تن با عمروعاص و کشته شدن حریث غلام معاویه، حضور مستقیم ایشان را در جنگ اثبات می‌کند. کتاب «وقعه صفین» نوشته نصر بن مزاحم به تفصیل به این جنگ پرداخته است.

معرفی امام علی (ع) به عنوان «عارف» توحید، نه تنها تعظیم ایشان نیست، بلکه تحقیر مقامشان است. ایشان «عیبه العلم»، «معدن العلم» و دارای مقام «علم اللهی» هستند. حضرات معصومین پایگاه‌های معرفت الهی و محل انشعاب معارف ربانی‌اند و جایگاه مولا در این میان خاص است.

داستان کشیدن تیر از پای امام علی (ع) در منابع تاریخی شیعه و سنی تأیید شده و نشان‌دهنده توحید و انقطاع کامل ایشان از خود و اتصال به خداوند است. این ماجرا، که در آن حضرت متوجه درد نشدند، الگوی معرفتی برای شیعیان است تا به درک عمیق‌تری از توحید و مقامات ایشان برسند.

عدم توجه امام علی (ع) به کشیدن تیر از پایش در نماز، ناشی از انطباق مقام بندگی و عبودیت ایشان با خالق یکتا و تفویض کامل وجودشان به اوست. این انطباق در سه محور ارتباط با خالق، ارتباط با خویشتن و ارتباط با خلق نمود پیدا می‌کند و نشان‌دهنده غرق شدن ایشان در حضور حق است.

اشک، نشانه عشق و محبت و علامت ارتباط قلب عاشق با محبوب است و ظهور حس و حال و سوختی برای حرکت و ایجاد ارتباطی گسترده‌تر با محبوب توام با تحول باطنی است. اما اشک پایان و غایت عشق و عاشقی نیست، بلکه طریق ایصال برای رهپویی به بلندای سلوک بندگان و راه میقات لقا جویان الله است.

روایتی مبنی بر اینکه نصب پرچم مشکی بر در خانه در ایام عزای امام حسین (ع) باعث دعای حضرت زهرا (س) می‌شود، در منابع روایی یافت نشده است. هرچند افراشتن پرچم سوگواری، محبت حضرت زهرا (س) را در پی دارد، اما این حدیث خاص در کتب معتبر ذکر نشده است.

عبارت «اسماؤکم فی الاسماء» در زیارت جامعه کبیره به این معناست که نام‌های ائمه (ع) در میان نام‌های الهی و در لوح محفوظ ثبت شده است و این نشان‌دهنده جایگاه رفیع و عظمت آن‌ها در عالم هستی است. همچنین «قبورکم فی القبور» به معنای دفن شدن آن‌ها در زمین و در میان قبور دیگران است، اما با این تفاوت که قبور آن‌ها بقعه‌های متبرکه و محل زیارت است.

حدیث «حضرت فاطمه (س) برای امام، اسوه حسنه است» از نظر سندی ضعیف اما از نظر محتوایی قابل قبول است. حضرت فاطمه (س) رکن و قطب فاطمی ثقلین بودند که با رکن علوی، موجب تجلی حقایق ثقلین شدند و مفسر حقایق پنهان ولایت مولا امیرالمؤمنین (ع) بودند.

استفاده از نام‌های مستعار مانند «اولی، دومی، سومی و چهارمی» به جای نام‌های آشکار در زیارت عاشورا، به این دلیل است که این افراد برای پیروانشان همچون بتی هستند. هویت واقعی آن‌ها تا زمان ظهور حضرت مهدی (عج) و برپایی محکمه عالی الهی، پنهان می‌ماند تا حقایق آشکار شود.

کتاب اسرار آل محمد (ص) از اصول چهارصدگانه شیعه محسوب می‌شود و با وجود اینکه امکان وجود مطالب غیرمستند در آن وجود دارد، بسیاری از مطالب آن به دلیل قرائن و شواهد مستند مورد تایید اهل علم و تحقیق است. سلیم بن قیس نیز شخصیتی است که توسط علمای محقق تعدیل و مدح شده است.

ظهور امام زمان (عج) منوط به پذیرش حکومت‌ها نیست، بلکه ایشان در انتظار بیداری و احیای جامعهٔ قلوب هستند. زمانی که قلوب شایستگی پذیرش حضرت را داشته باشند، ظهور تحقق می‌یابد و ایشان از حضور در میان ملتی که پذیرای ایشان نیستند، واهمه‌ای ندارند.