حدیث و روایات

شکرگزاری از مخلوق با یاد خدا منافاتی ندارد و حتی می‌تواند عین شکر الهی باشد. زمانی که در حق مخلوقی تشکر می‌کنیم و از خدا برای او طلب فضل و احسان نماییم، این امر عین یاد خداست و از بهترین عبادات محسوب می‌شود. صلوات بر محمد و آل محمد (ص) نمونه‌ای از این تشکر است که ذکر الهی محسوب می‌شود.

صلاه» از خدا به معنای رحمت خاص و ویژه اوست، نه نماز خواندن. صلات فرشتگان به معنای تزکیه و صلات مؤمنان به معنای دعا است. خداوند به پیامبر رحمت می‌فرستد و این با نماز خواندن او متفاوت است. یکسان گرفتن این معانی، گرفتار شراکت شدن است.

پرسشگر معتقد است روایات، عقل را مختص انسان می‌دانند و به جمادات یا حیوانات نسبت نمی‌دهند، بلکه به آن‌ها شعور نسبت می‌دهند. پاسخ‌دهنده این برداشت را نمی‌پذیرد و به تفسیر حدیث «صوره إنسان و القلب قلب حیوان» و آیه ۶۴ سوره عنکبوت می‌پردازد و معتقد است منظور از حیوان در آیه، جانور نیست.

احادیث منقول در تفسیر البرهان در خصوص نوشتن سوره های قرآنی بر پوست حیوانات مرسل بوده و به تنهایی مبنای استنباط حکم شرعی نیستند. استفاده از پوست غزال ذبح شده پاک است و منعی ندارد، اما دباغی پوست حیوانات میته و حرام گوشت کراهت استفاده را از بین نمی‌برد و استفاده از آن در نماز ممنوع است. کلمه «نمر» معانی مختلفی دارد و ممکن است به پوست گوسفند نیز اطلاق شود.

عوالم اولی دارند و هر عالمی برای خود اولی دارد. به عنوان مثال، جهان اسماء حسنی را می‌توان اولین جهان قلمداد کرد که این جهان برای خود اولینی دارد که می‌توان به سه اسم جلاله اشاره نمود. این روند در دیگر عوالم تکرار می‌شود، مثلا هواء (مراد هوای فرا مادی است) قبل از آب و در عالم خود اول است. البته اگر اطلاق عالم برای این موضوعات صحیح باشد.

دعای ائمه اطهار برای تعجیل ظهور امام زمان (عج) امری غریب نیست، زیرا ظهور ایشان وعده الهی است که از بدو خلقت اراده شده و انبیا و امتشان پیشتازان دعا و منتظران آن بوده‌اند. این دعاها قبل از تولد ایشان نیز بیان شده و سندیت دارند.

قلب پاک که از گناهان و مکروهات تطهیر شده، با ارتباط قوی با اهل بیت (ع) می‌تواند به طور مستقیم وثاقت حدیث را احراز کند و دیگر نیازی به تسلط بر علم رجال نخواهد بود. علم رجال صرفا ابزاری کمکی برای اطمینان از صحت صدور حدیث است.

در ابتدای خلقت، همه چیز آب بود و عرش بر آن قرار داشت. با فرمان الهی، آب مشتعل شد و سپس خاموش گشت. از دود آن آسمان‌ها و از خاکستر آن زمین آفریده شد. همچنین، اول ما خلق، آب بوده و از آن دو بحر عذب و ملح خلق شد. در روایات دیگر، اول ما خلق، حجاب‌ها ذکر شده که بر ارکان آن «لا اله الا الله محمد رسول الله علی وصیه» نوشته شده بود.

کلام حضرت در خطبه متقین بر غض بصر از محارم الهی تاکید دارد که مقدمه‌ای برای کوتاه کردن دید از مکروهات و مباحات است. چشم، دروازهٔ قلب است و خوراک آن را تامین می‌کند؛ همانطور که معده نباید از هر چیزی انباشته شود، دل نیز نباید از هر خوراک نامطلوبی پر شود. تصاویر زیادی که از طریق چشم به دل می‌رسد، باعث مشغولیت آن با لغویات و بیماری‌اش می‌شود، لذا برای آرامش دل و گشایش دید ملکوتی باید دید را از هر لغوی پوشاند.

وسیله» درجه‌ای والا و رفیع نزد خداوند است که بالاتر از آن قابل تصور نیست و مقام محمود پیامبر (ص) است. این درجه در بهشت هزار پله دارد و در قیامت در برابر پیامبران و صدیقین قرار می‌گیرد. پیامبر (ص) این درجه را از خدا درخواست کرد تا جایگاه ویژه خود را در قیامت نشان دهد.

عالم ذر وجود حقیقی و خارجی داشته و عهد و پیمان‌های خاصی در آن بسته شده است. کتاب فطرت در آن عالم تکمیل و در دل هر آفریده‌ای قرار داده شده است. قرآن کریم در سوره اعراف آیه ۱۷۲ به صراحت به وجود آن عالم اشاره دارد و روایات فراوانی نیز وقایع آن را بیان کرده‌اند.

حدیث «أجملوا فی طلب الدنیا فإن کلا میسر لما خلق له» به معنای اعتدال در طلب دنیا و پرهیز از حرص است، زیرا هر کس به رزق مقسوم خود می‌رسد. زیاده‌روی در طلب دنیا، انسان را از تکالیف دیگر باز می‌دارد و ممکن است او را به سمت معصیت سوق دهد، در حالی که رزق اضافی با اطاعت محض الهی به دست می‌آید.

مراد از راویان حدیث، افقه، اعلم، اتقی و اورع راویان است، زیرا درایت حدیث مقدم بر روایت آن است. مراجعه مردم به وکلا در زمان حضور حضرت، آماده‌سازی امت برای غیبت و الگوگذاری برای مراجعه به افراد واجد صلاحیت بوده است. فهم کامل یک حدیث ارزشمندتر از نقل هزار حدیث است و عالم کسی است که مفاهیم گوناگون سخن ما را دریابد.

حدیث «از شیعیان ما قلم برداشته شده است» به تقیه شیعیان در دوران حکومت‌های باطل اشاره دارد. این تقیه باعث می‌شود که دیگران آن‌ها را تکفیر کنند، در حالی که خودشان کسی را تکفیر نمی‌کنند. اندوه و مصیبت‌های دنیوی یا حتی خواب‌های ناراحت‌کننده نیز کفاره گناهانشان محسوب می‌شود و باعث پاک شدن آن‌ها می‌گردد.

هر دو تقسیم‌بندی قلب که در احادیث ذکر شده، صحیح است. حدیث اول که شامل چهار نوع قلب (قلب با نفاق و ایمان، قلب منکوس، قلب مطبوع و قلب ازهر) است، کامل‌تر به نظر می‌رسد، زیرا قلب مطبوع را که دیگر امکان هدایت ندارد، در بر می‌گیرد. قلب ازهر، قلب مؤمن است که شکرگزار نعمت و صابر در بلاست.

عبارت «الحسن بن علی سراج أهل الجنه یستضیئون به» بخشی از یک روایت طولانی است که در آن پیامبر اکرم (ص) نقش هر یک از ائمه اطهار (ع) را در هدایت و سرنوشت مؤمنان بیان می‌کنند و امام حسن (ع) را چراغ اهل بهشت معرفی می‌نمایند.

خداوند در روز قیامت نسبت به حساب بندگانش به اندازه عقلی که در دنیا به آنها داده است، باریک‌بینی می‌کند. هرچه بنده نزد خدا عزیزتر باشد، بهره‌اش از عقل بیشتر است و تکلیف نیز به اندازهٔ همان عقل تعیین می‌شود. این میزان بهره‌مندی از عقل، به میزان لیاقت و قابلیت هر فرد بستگی دارد.

حدیث بشارت اتمام ماه صفر و حلول ماه ربیع الاول به بهشت، سندیت ندارد. با این حال، پیامبر اکرم (ص) به علم غیب از تمام وقایع و مصائب اهل بیت (ع) آگاه بودند و این آگاهی حتی قبل از خلقت عالم نیز وجود داشته است.

شهادت حضرت زهرا (س) و واقعهٔ احراق باب، عظیم‌تر و دردناکتر از مصیبت عاشورا است، چرا که این واقعه اصل روز عذاب و سختی‌ها بوده است. حضرت زهرا (س) سومین نور اعظم عالم هستی و خزینهٔ امامان (ع) هستند.

نماز توسل به حضرت عباس (ع) در منابع معتبر روایی یافت نشده است. اگرچه در فضاهای مجازی نمازهای توسل خاصی برای ایشان ذکر شده، اما این موارد فاقد مرجع روایی مستند هستند.