معرفتی

بند «زمین اسیر خورشید است» نوعی تشبیه برای تمسک واقعی است. زمین به دلیل جاذبه خورشید کاملا رام و هماهنگ با آن است و حرکاتش مستقل نیست، گویی مسافری است که بر مرکب خورشید سوار شده و در مسیر عشق مقدس آن بی‌تابانه همراهی می‌کند.

جهان بیرون نمایشگر جهان درون ماست و هرچه سامانه‌های باطنی انسان بیشتر فعال شوند، شگفتی‌های بیشتری در جهان بیرون منعکس خواهد شد. انبیاء، کتب آسمانی و اسماء الهی، کلیدهایی برای فعال‌سازی این سامانه‌های درونی هستند که در انسان‌های شایسته به طور کامل عملیاتی شده‌اند.

تشعشعات روح مانند پرتوهای خورشید در عالم گسترده می‌شود. از یک منظر، روح به دلیل تجردش، تشعشعاتش جدا از ذات او نیست و در حکم یک حقیقت واحد است. از منظر دیگر، آثار روح مانند متعلقات آن می‌تواند همراه یا جدا از روح به ایفای نقش بپردازد و لزومی به اتصال مجدد به روح اصلی نیست.

موجودات عاصی با قیافه قبیح و مسوخ، نتیجه مسابقه بندگی و امتحانات الهی در دنیا هستند که کیفر میانی اعمال گذشته خود را تحمل می‌کنند. این موجودات می‌توانند با کنترل صفات رذیله و حسن رفتار، گذشته خود را جبران کرده و حتی چهره مسخ شده خود را تغییر دهند.

توصیفات تسبیحی و تکبیری به معنای بیان معرفت ما نسبت به خداوند در قالب الفاظ و عبارات است. با توجه به ناممکن بودن معرفت ما نسبت به ذات حق، هر وصفی به آیات او برمی‌گردد. اقرار به عجز از وصف ذات الهی و بیان صفات او در حد فهم مخلوق، مورد قبول حق تعالی است و باید در چارچوب میادین وصف مخلصین باشد.

توسعه عوالم در بحث صلوات به معنای افزایش فضل و کرم الهی بر پیامبر است که شامل افزایش کمی، کیفی، ملکی و ملکوتی می‌شود. خداوند بر شکوه قامت نبی می‌افزاید و بر اندازه مقادیر خود به خواست و اراده‌اش اضافه می‌کند.

ولیجه به معنای نااهل و غیر اهل است؛ کسی که به او اعتماد کنی و او اهلش نباشد. در آیه «ولم یتخذوا من دون الله و لا رسوله و لا المؤمنین ولیجه»، منظور از ولیجه کسی است که به جای ولی امر (امام حق) نصب می‌شود و مؤمنان در این آیه، امامان بر حق هستند که از خدا برای مردم امان می‌گیرند.

خداوند ستار العیوب است و کسی را که بخشیده باشد، در قیامت رسوا نمی‌کند. عیب‌پوشی خداوند شامل همه می‌شود، به ویژه مؤمنانی که توبه می‌کنند و مورد محبت او هستند. بنابراین، گناهان بخشیده شده آشکار نخواهند شد.

عصمت معصوم به معنای نامحدود تلقی نمودن آن نیست؛ بلکه مخلوق در حیطه حدود خویش و به اراده الهی صاحب عصمت است، نه به استقلال خویش. خدای توانا مخلوقی را می‌آفریند که هیچ خطایی از آن بروز نمی‌نماید.

این حدیث دعوت به تمرکز آرزوها و امیدها و حاجت‌ها به سوی خدا دارد و حاجت خواهی از غیر خدا را عملی ناپسند معرفی می‌کند. هرگونه حاجت خواهی از خدا، حتی با اصرار و تکرار، عملی زیبا و عبادتی قابل تحسین است.

کتاب درد و درمان به این سوال که آیا اشخاصی که با روش‌های غیرمتداول شفا می‌یابند از رحمت الهی دور می‌شوند، پاسخ داده است. با ادامهٔ مطالعهٔ این کتاب، به پاسخ پرسش خود خواهید رسید.

تلاش‌ها برای احتراز از تشبیه و تعطیل در وصف ساحت مقدس پروردگار است. عشق خدا به مخلوقات از عبارات توصیفی متشابه محسوب می‌شود و باید به توصیفات محکمات برگردانده شود. با ملاحظات یاد شده و تاویل شایسته، کاربرد واژهٔ عشق در مورد پروردگار متعال بلا اشکال خواهد بود.

رابطهٔ خدا نسبت به بندگانش فراتر از عشق است و به توصیف نمی‌آید. عشق خدا به بندهٔ خود، هدیه‌ای فعلی و نشانهٔ ربوبیت اوست و ابراز محبت ربانی‌اش بالاتر از حب و عشق است. استفاده از واژهٔ «حب» صرفا برای رساندن منظور است.

رؤیای حضرت یوسف (ع) که در آن یازده ستاره، خورشید و ماه را در حال سجده بر او دید، می‌تواند تعابیر متعددی داشته باشد. این رؤیا به پیامبر اکرم (ص) به‌عنوان خورشید، حضرت فاطمه (س) به‌عنوان ماه و امام زمان (عج) به‌عنوان باب مدینهٔ علم اشاره دارد.

استقبال از آراء گوناگون در نهج‌البلاغه به معنای مشورت در امور ظاهری، شغلی، معیشتی و تصمیم‌گیری‌های دنیوی است و به حوزه عقاید و دین مربوط نمی‌شود. در امور دینی باید به قرآن و عترت مراجعه کرد.

یلتقی الجمعان» به معنای قرار گرفتن انسان میان خیر و شر، مکارم و مکاره، سعادت و شقاوت، بندگی و شیطنت است. انسان به هر کدام از این دو سوی موارد مذکور که استحقاق داشته باشد، شاملش می‌شود و هر کدام را که خالق تقدیر و تحکیم فرماید، انسان با آن قرین می‌گردد.

نشانهٔ بارز قبولی اعمال، مبادرت به اعمال نیک، ترقیق دل و تشدید خوف و رجاست. انجام نیکوی عمل نیک، یعنی معروفات به نحو احسن انجام پذیرد، نشانهٔ قبولی اعمال است. معرفت حس حقیقت‌یابی است و میل به حسنات را تقویت و گریز از سیئات را موجب می‌شود.

کسی که بدتر از یهود، نصارا و مشرکین باشد، در واقع شیعه واقعی نیست، بلکه مدعی شیعه‌گری است و خود را به دروغ به شیعیان منسوب می‌کند. چنین شخصی حتی حق انتساب به محبان اهل بیت (ع) را نیز ندارد.

کسی که بدتر از یهود، نصارا و مشرکین باشد، در واقع شیعه واقعی نیست، بلکه مدعی شیعه‌گری است و خود را به دروغ به شیعیان منسوب می‌کند. چنین شخصی حتی حق انتساب به محبان اهل بیت (ع) را نیز ندارد.

کسی که بدتر از یهود، نصارا و مشرکین باشد، در واقع شیعه واقعی نیست، بلکه مدعی شیعه‌گری است و خود را به دروغ به شیعیان منسوب می‌کند. چنین شخصی حتی حق انتساب به محبان اهل بیت (ع) را نیز ندارد.