در مورد دو حدیث مطرح شده که یکی از امام صادق علیه السلام و دیگر از پیامبر صلوات الله علیه می باشد که در مورد کسب درآمد از طریق آموزش علوم دینی مطرح شده است در یکی از احادیث ممدوح و در دیگری مذموم شمرده شده است توضیح دهید
سوال2246:
این دو حدیث را چگونه باهم جمع نماییم ؟ 👇🏼
1️⃣ الإمامُ الصّادقُ عليه السلام ـ و قَد قيلَ لَهُ : هؤلاءِ يَقولونَ : إنَّ كَسبَ المُعَلِّمِ سُحتٌ ـ : كَذَبوا أعداءُ اللّه ِ ، إنَّما أرادوا أن لا يُعَلِّموا القُرآنَ ، و لَو أنَّ المُعَلِّمَ أعطاهُ رَجُلٌ دِيَةَ وَلَدِهِ لَكانَ لِلمُعَلِّمِ مُباحا .حديث
امام صادق عليه السلام ـ در پاسخ به اين سخن كه گفته شد: اينها مى گويند كه درآمدِ آموزگار [علوم دينى ]حرام است ـ فرمود : دروغ مى گويند اين دشمنان خدا. هدف آنها اين است كه قرآن را آموزش ندهند. اگر كسى خون بهاى فرزند خود را هم [براى يادگيرى] به آموزگار بدهد، آن خون بها براى آن آموزگار مباح و رواست.
2️⃣عنه صلى الله عليه و آله : تَعَلَّموا القُرآنَ و لا تَأكُلوا بِهِ ، و لا تَستَكبِروا بِهِ .
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : قرآن را بياموزيد و به وسيله آن ارتزاق نكنيد و با آن بزرگى نفروشيد.
🌸🔆🌷بسم الله الرحمن الرحیم🌷🔆🌸
#پاسخ2246
🍀🔅🌷علیکم السلام🌷🔅🍀
🌷🔅🌱تعلیمات قرآنی با اخذ اجرت حرام است، اما بیت المال موظف به تامین معاش و روزی معلم قرآن است.
🌷🔅🌱هر کس تعلیمات دینی را ابزار تجارت و تامین روزی خود قرار دهد عملش مذموم و مطرود است، همچنین اگر کسی دین را به قصد کسب درآمد و حظ های دنیوی و نفسانی بیاموزد و یا آموزش دهد عملش محکوم است.
🌷🔅🌱نیت شاکله اعمال ماست با تطهیر نیت روح عمل ما اصلاح میشود، اگر به نیت کسب درآمد دین ابزار تجارت قرار گیرد در حق دین ظلم صورت گرفته.
🌸🔅🌱 و قَالَ ع الْمُسْتَأْكِلُ بِدِينِهِ حَظُّهُ مِنْ دِينِهِ مَا يَأْكُلُهُ.
بحار الأنوار (ط – بيروت)، ج75، ص: 62
🌹امام على «ع»: .. آنكه دين را وسيله خوردن خود مىكند، بهرهاش از دين همان چيزى است كه آن را مىخورد.
🌸🔅🌱عنْ أَبِيهِ عَنْ آبَائِهِ ع قَالَ: مَنْ قَرَأَ الْقُرْآنَ لِيَأْكُلَ بِهِ النَّاسَ جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ وَجْهُهُ عَظْمٌ لَا لَحْمَ فِيهِ.
ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، النص، ص: 280
🌸🔅🌱 قالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع يَقُولُ مَنِ اسْتَأْكَلَ بِعِلْمِهِ افْتَقَرَ فَقُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ إِنَّ فِي شِيعَتِكَ وَ مَوَالِيكَ قَوْماً يَتَحَمَّلُونَ عُلُومَكُمْ وَ يَبُثُّونَهَا فِي شِيعَتِكُمْ فَلَا يَعْدَمُونَ عَلَى ذَلِكَ مِنْهُمُ الْبِرَّ وَ الصِّلَةَ وَ الْإِكْرَامَ فَقَالَ ع لَيْسَ أُولَئِكَ بِمُسْتَأْكِلِينَ إِنَّمَا الْمُسْتَأْكِلُ بِعِلْمِهِ الَّذِي يُفْتِي بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ لَا هُدًى مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ لِيُبْطِلَ بِهِ الْحُقُوقَ طَمَعاً فِي حُطَامِ الدُّنْيَا.
معاني الأخبار، النص، ص: 182
🌹از امام صادق عليه السلام شنيدم كه مى فرمود : هر كه علم خود را وسيله ارتزاق قرار دهد، نيازمند شود. عرض كردم: فدايت شوم! در ميان شيعيان و دوستداران شما گروهى هستند كه دانشهاى شما را فرا مى گيرند و آنها را در ميان شيعيان شما پخش مى كنند و براى اين كار به آنها هديه مى دهند و احسان و احترام مى شوند. حضرت فرمود: اينان ارتزاق كننده نيستند، بلكه ارتزاق كننده با علم كسى است كه بى آن كه از علم و هدايتى از جانب خداوند عزّ و جلّ برخوردار باشد، براى پايمال كردن حقوق و رسيدن به حطام دنيوى، فتوا دهد.
🌸🔅🌱 عنِ الْفَضْلِ بْنِ أَبِي قُرَّةَ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع هَؤُلَاءِ يَقُولُونَ إِنَّ كَسْبَ الْمُعَلِّمِ سُحْتٌ فَقَالَ كَذَبُوا أَعْدَاءُ اللَّهِ إِنَّمَا أَرَادُوا أَنْ لَا يُعَلِّمُوا الْقُرْآنَ لَوْ أَنَّ الْمُعَلِّمَ أَعْطَاهُ رَجُلٌ دِيَةَ وَلَدِهِ لَكَانَ لِلْمُعَلِّمِ مُبَاحاً.
وسائل الشيعة، ج17، ص: 155
🌹حسانِ معلم مىگويد: «از امام صادق عليه السلام درباره آموزش [قرآن] سؤال كردم. امام عليه السلام فرمود:
براى آموزش [قرآن] هيچ مزدى نگير!
گفتم: آيا براى [آموزش] شعر و نامهنگارى و مشابه آنها قرارداد ببندم؟
امام عليه السلام فرمود: آرى، پس از آنكه همه كودكان در آموزش نزد تو يكسان باشند و برخى را بر برخى ديگر برترى ندهى.»
🌹جرّاح مداينى از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود:
«آموزگار براى اجرت آموزش نمىدهد و هر گاه به او هديهاى اهدا شد، مىپذيرد.»
🌹 اسحاق بن عمار مىگويد: «به امام موسى بن جعفر عليهما السلام گفتم: ما همسايهاى داريم كه خواندن و نوشتن را مىآموزد و از من خواسته كه درباره كارش از شما سؤال كنم. امام عليه السلام فرمود: به او دستور بده كه هر گاه كودكى را به وى تحويل دادند به خانوادهاش بگويد: من نوشتن و حساب به وى مىآموزم و براى پاداش الهى به وى قرآن ياد مىدهم تا درآمدش حلال باشد.»
🌹در كتاب من لا يحضره الفقيه آمده است كه امير مؤمنان عليه السلام فرمود: «هر كس براى آموزش قرآن مزد دريافت كند، همان بهرهاش در قيامت خواهد بود.»
منابع فقه شيعه (ترجمه جامع أحاديث الشيعة)، ج22، ص: 527
🌹 در كتاب فقه الرضا آمده است كه: «روايت شده عبدالله بن مسعود نزد پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله آمد و گفت: اى رسول خدا صلى الله عليه و آله! فلان عرب بيابانگرد شترى را با فرزندش به من بخشيد.
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله گفت: براى چه؟ اى ابن مسعود!
وى گفت: براى اينكه من چهار سوره از قرآن را به وى آموزش داده بودم.
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود: «آن را به وى بازگردان، اى فرزند مسعود! زيرا اجرت بر قرآن حرام است.»
🌹در كتاب فقه الرضا آمده است:
«و بدان كه اجرت آموزگار در صورتى كه براى آموزش قرآن قرارداد ببندد، حرام است؛ و آموزگارى كه تنها قرآن آموزش مىدهد اجرتش حرام است- شرط كند يا شرط نكند.»
🌹همچنين در كتاب فقه الرضا آمده است: «در تفسير آيه: بسيار حرامخوارند، از ابن عباس روايت شده كه گفت: [مقصود] اجرت آموزگارانى است كه براى آموزش قرآن قرارداد مىبندند.»
🌹فضل بن ابى قره مىگويد: «به امام صادق عليه السلام گفتم: اينها مىگويند درآمد آموزگار حرام است.
امام عليه السلام فرمود: دشمنان خدا دروغ مىگويند؛ همانا آنها مىخواهند قرآن را آموزش ندهند. اگر شخصى ديه فرزندش را به آموزگار [قرآن] بدهد، براى وى حلال است.»
🌹از فضل بن ابى قرّة روايت شده كه به امام صادق عليه السلام گفتم: «اينها مىگويند درآمد معلم حرام است! امام عليه السلام فرمود: دشمنان خدا دروغ مىگويند؛ همانا آنها مىخواهند كه به فرزندانشان قرآن نياموزند. اگر كسى ديه فرزندش را به معلم دهد، براى معلم حلال است.»
🌹در كتاب مناقب ابن شهرآشوب آمده است كه: «گفته شده عبدالرحمان سلمى به يكى از فرزندان امام حسين عليه السلام سوره حمد را آموزش داد. وقتى آن كودك سوره حمد را براى امام عليه السلام خواند، وى به آموزگارش هزار دينار و هزار حلّه بخشيد و دهانش را پر از درّ كرد و وقتى در اين باره به امام عليه السلام اعتراض شد، فرمود: اينها كجا به پاى تعليم وى مىرسد!»
🌹 در كتاب عوالى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله روايت شده كه فرمود:
«شايستهترين چيزى كه براى آن اجرت مىگيريد، كتاب خداست.»
🌹 قتيبه اعشى مىگويد: «به امام صادق عليه السلام گفتم: من قرآن تلاوت مىكنم، پس هديه برايم آورده مىشود، آيا آن را بپذيرم؟
امام عليه السلام فرمود: نه!
گفتم: من شرط نمىكنم!
امام عليه السلام فرمود: به من بگو اگر قرآن نمىخواندى، آيا برايت هديه آورده مىشد؟
گفتم: نه.
امام عليه السلام فرمود: پس آن را نپذير!»
مرحوم شيخ طوسى قدس سره اين حديث را بر كراهت، حمل كرده است.
منابع فقه شيعه (ترجمه جامع أحاديث الشيعة)، ج22، ص: 529
🌹جراح مداينى مىگويد: «امام صادق عليه السلام از اجرت قارى قرآن كه بدون قرارداد اجرت تلاوت نمىكند، نهى كرد.»
🌹و در حديث جعفريات از امام امير مؤمنان عليه السلام گذشت: «اجرت قارى قرآن كه بدون مزد نمىخواند، حرام است و اشكال ندارد روزى او از بيت المال داده شود.»
نظرتون در مورد این پست چیه؟