دعا و مناجات

لیلة الرغائب، اولین شب جمعه ماه رجب است که فضیلت زیادی دارد. در این شب، فرشتگان در کعبه جمع شده و برای آمرزش روزه‌داران رجب دعا می‌کنند. نمازی مخصوص در این شب ذکر شده که ثواب آمرزش گناهان، شفاعت در قیامت و ایمنی از عذاب را به همراه دارد.

عمل به مستحبات، با ایجاد محبت و معرفت، به صاف شدن دل و تقویت ارتباط با خدا کمک می‌کند و مانع پراکندگی ذهن می‌شود. نیت خالصانه و عمل برای خدا، کلید استمرار این ارتباط است. عشق و محبت، افکار و ذهن را جذب کرده و از تشتت آن جلوگیری می‌کند و ورود به مستحبات، زمینهٔ رشد مضاعف دل و جان را فراهم می‌آورد.

کنترل ذهن با سپردن آن به خالق و دوری از گناه و محبت دنیا آغاز می‌شود. تطهیر دل، که بهتر است به آن پرداخته شود، با یاد خدا، نیت کامل و عمل مطابق آن حاصل می‌گردد. یوگا تناسبی با ذهن مؤمن ندارد و باید از چشمه‌سارهای ثقلین بهره برد.

برای بردن تحفه‌های ارزشمند به درگاه خداوند، باید در مسیر ثقلین استقامت ورزید و با خلوص نیت به بندگی پرداخت. محبت واقعی به خدا، انسان را از هر مشغولیت غیر او تهی کرده و او را به خالص‌ترین بندگان بدل می‌سازد، چنانکه ملائکه به او افتخار می‌کنند.

برای درمان کم شنوایی، شرکت در گروه مناجات مراقبین مشکات و خواندن دعای اول صحیفه سجادیه توصیه شده است. همچنین خواندن آیاتی از قرآن کریم و ذکر «لا اله الا الله» به تعداد زیاد، به همراه صلوات و مراقبه، می‌تواند در شفا مؤثر باشد.

برای رفع اضطراب از دست دادن نعمت‌ها، توصیه می‌شود صحیفه سجادیه را با حضور قلب ختم کنید و بر دعاهای ۱۷ و ۲۰ آن مداومت نمایید. همچنین، نماز شب را با تمام مستحباتش بجا آورید و از اهل تقوا بخواهید که برای مراقبه شما دعا کنند.

برای گشایش در کسب و کارهایی که به دلیل مشکلاتی مانند کرونا با رکود مواجه شده‌اند، دعاهای ۶، ۷ و ۲۹ از صحیفه سجادیه پیشنهاد می‌شود.

نقد سخنرانی درباره دعا و شفا با اشاره به تناقض در مطالب گوینده مبنی بر تغییرناپذیری تقدیر و اثر دعا بر آن. حقیقت دعا شامل درخواست امور تقدیر نشده و تغییر تقدیرات محکم شده است و دعای لیله القدر نمونه‌ای از آن است.

برای یافتن فراغت در زندگی روزمره که حجم کارها زیاد است، اولویت دادن به مادر به خاطر رضای خدا، خواندن دعای ۲۴ صحیفه سجادیه با جان و دل و توکل بر خداوند توصیه می‌شود. پروردگار مهربان برکت زمان را به عنوان هدیه عطا می‌فرماید و با این راهکارها می‌توان فرصتی برای امور شخصی و عبادت پیدا کرد.

در شرایط سخت اقتصادی و اجتماعی و شیوع کرونا، موثرترین راهکار توبه و انابه و تضرع به درگاه الهی است. امر به معروف و نهی از منکر نیز نوعی اعلام صلح با خدا و تلاش برای رفع مشکلات جامعه محسوب می‌شود. دعای شانزدهم صحیفه سجادیه با عزم بر ترک منکرات توصیه شده است.

مناجات شعبانیه و تمام دعاهای خمس عشر برای رسیدن به انتهای بندگی و وسعت یافتن در آن توصیه می‌شود. این دعاها شامل درخواست‌هایی برای قرب الهی، محبت، معرفت، دوری از گناهان و رسیدن به مقام «قاب قوسین او ادنی» است. در این دعاها از خداوند خواسته می‌شود که نور محبت و معرفت را در دل‌ها قرار دهد و حب دنیا را بیرون کند.

برای افزایش ظرفیت بندگی و عبادت، باید به خداوند متعال تقرب جست و از طریق اهل بیت (ع) به درگاه الهی توسل کرد. اسم مقدس «واسع» و تجلیات آن، وجود انسان را وسعت می‌بخشد. خدمت به بندگان خدا و تمسک جاهدانه، عاشقانه و عارفانه نیز از راه‌های توسعهٔ جان و وجود است.

روش شما در دعا که سعی می‌کنید اسم همه را بگویید و برای فراموش‌شدگان نیز طلب می‌کنید، زیباترین طریق و از ظرایف شیوهٔ دعاست. فرشتگان نیز شما را دعا خواهند نمود و این دعای شما حکیمانه است و مورد قبول واقع می‌شود.

برای پیشبرد پایان‌نامه و رفع موانع، خواندن دعاهای اول، دوم و سوم صحیفه سجادیه با حضور قلب و افزودن دعای «لا حول و لا قوه إلا بالله» و دعای نور توصیه شده است تا به یاری خداوند به نتیجه مطلوب برسید.

برای زن باردار مضطرب و نگران از بیماری کرونا، دعای امام صادق (ع) و ذکر «أعوذ بعزه الله و أعوذ بقدره الله...» توصیه می‌شود. در این دعا، فرد از ترس غیرخدا به درگاه الهی پناه می‌برد و از خداوند می‌خواهد که تنها از او بترسد تا بر ترس‌های دیگر غلبه کند.

دعا دارای هدفی والا و حکمتی متعالی و آثار و برکاتی عظیم است و صرف اعطای امتیاز دعا از جانب خالق برای مخلوق سودی خالص و بی حساب است. حتی اگر دعا اجابت نشود، بنده در عوض به منفعتی بالاتر از خواسته خود دست پیدا خواهد نمود که همان رضا و تسلیم به قضای الهی است.

دعایی برای حضور قلب در نماز و بهره‌مندی از آثار آن: «خداوندا مرا در بهترین و زیباترین اعمال که نماز است به خودم وامگذار، مرا دریاب و روح نماز را به جانم تلقین فرما...» مؤمنان رستگار کسانی‌اند که در نمازشان خشوع دارند، از لغو رویگردانند، زکات می‌دهند و بر امانت‌ها و عهدشان مواظبت می‌کنند.

نماز، پل رسیدن به قرب الهی است و حضور قلب در آن، کلید بهره‌مندی از آثارش. با فراموشی دنیا و توجه به عظمت الهی، می‌توان به قرب و لذت مناجات دست یافت. تکبیر نماز باید با قلبی همراه باشد که عظمت الهی را درک کرده و مخلوقات را در برابر او ناچیز بداند.