دعا و مناجات

شب قدر همواره مبارک است و نزول قرآن و شهادت امام علی (ع) بر اعتبار و اهمیت آن افزوده است. هیچ تزاحمی بین مبارکی شب قدر و شب عزا بودن آن وجود ندارد. شهادت مولا برای خودشان امری بسیار مبارک و روز رستگاری اعظم بود و به تبع آن، علی‌رغم مصیبت کبرا بودن شهادت ایشان، برکات عظیمی بر عالم هستی شامل شد.

مضطر کسی است که به درد و سختی غیر قابل تحملی افتاده و چاره‌اش از هر سویی بریده باشد. امام زمان (عج) به خاطر خطری که دین خدا را تهدید می‌کند، مضطرند. ایشان دعای اجابت شدهٔ خدا برای عالمیان هستند و به دعایشان بلاها دفع می‌شود، اما در عین اضطرار، خواستشان مطیع و تسلیم خواست خداست.

یاد و ذکر خدا، برکت زمان است و شکرگزاری نعمت‌ها و امتزاج ایمان با عمل صالح، برکت الهی را به همراه دارد. هستهٔ اصلی برکت در جان آدمی است و بیعت دل با امام زمان (عج) ارتباط ما را با برکات عظیم الهی افزایش می‌دهد.

دعای ادریس سند معتبری ندارد، اما حاوی اسماء حسنا و اذکار زیبایی است که می‌توان با رجاء و بدون نیت‌های غیرمستند قرائت کرد. قرائت این دعا خالی از لطف نیست.

در چلهٔ زیارت عاشورا، نیت شما چارچوب عمل را تعیین می‌کند. می‌توانید همراه با مقدمه و نماز یا بدون آن‌ها نیت کنید. با توجه به شرایط، بهتر است صرف متن زیارت را بدون نماز نیت کرده و چله را شروع کنید و مستحبات دیگر را به اختیار اضافه نمایید. اینگونه در ایامی که امکان خواندن نماز نیست، بدون لطمه به چله می‌توانید آن را ترک کنید.

برای اینکه صلوات ما قلبی شود، کافیست مقام شهادت پیامبر (ص) و ائمه (ع) را درک کنیم و بدانیم که آنها بر کلام و اعمال ما اشراف دارند. وقتی آنها را حاضر و رودرروی خود بدانیم، صلوات ما خودبه‌خود قلبی می‌شود.

برای فهمیدن اینکه خدا نقاشی شما را قبول کرده است، به نشانه‌هایی مانند مهربان‌تر شدن مادر، احساس شادی بیشتر، دیدن خواب‌های خوب و لذت بردن از مناظر توجه کنید. این‌ها نشانه‌هایی هستند که خدا با دلتان با شما سخن می‌گوید و دوستتان دارد.

مبدا عالم هستی همان آغازی است که انتهای هر چیزی است و انتهای سفر ما همان نقطه آغازین هستی است. مناجات باطن و جانی دارد که حاکم بر ظاهر خویش است و تاثیر روح مناجات بر روحانیت اعضاء بارزتر است.

بهترین نسخه برای استغاثه به امام زمان (عج)، خواندن دو رکعت نماز و سپس دعای منقول از کتاب المزار الکبیر است. در این دعا، ضمن سلام بر حضرت و شهادت به امامت ایشان، به مقام محمود و شفاعت مقبولشان نزد خدا قسم خورده و از ایشان خواسته می‌شود که برای برآورده شدن حاجت، در پیشگاه الهی شفاعت کنند.

زیارت عاشورا از دعاهای مهمی است که به تقرب به امام حسین (ع) کمک می‌کند. این زیارت با ابراز ولایت نسبت به ایشان و بیزاری از دشمنانشان، راهی برای نزدیک شدن به ساحت مقدس آن حضرت است. همچنین، تقرب به خدا و سپس به ایشان از طریق دوستی با اولیای الهی و دشمنی با دشمنانشان توصیه شده است.

زیباترین منظرگاه جمال حضرت مهدی (عج) آینه قرآن است. برای تشرف به محضر ایشان، باید عالمانه، عارفانه و عاملانه عمل کرد و به واجبات عمل نمود و از محرمات دوری جست تا خود حضرت ما را به دیدار خویش مشرف فرمایند.

برای باز شدن بخت دختران، راهکارهایی چون توبه و استغفار، جبران واجبات و مبادرت به مستحبات، پاکیزگی بدن و محیط، قطع روابط مشکوک، دائم الوضو بودن و ختم قرآن توصیه شده است. همچنین واگذاری امر ازدواج به خدا و توسل به حضرت زهرا (س) و مراجعه به کتاب «دانشگاه ازدواج» نیز مفید است. آیه «و أفوض أمری إلی الله إن الله بصیر بالعباد» نیز در این زمینه ذکر شده است.

لیله الرغائب، اولین شب جمعه ماه رجب، در متون شیعی وارد شده است. روایاتی از پیامبر اکرم (ص) در کتاب‌هایی مانند اقبال الاعمال، البلد الامین، وسائل الشیعه و بحارالانوار به فضیلت این شب و اهمیت دعا در آن اشاره دارند.

دلالتی بر اینکه خیر کثیر در دعای ماه رجب به حضرت فاطمه زهرا (س) اشاره داشته باشد، حس نمی‌شود. این دعا بیشتر شبیه به ادعیه صحیفه سجادیه است که بر شکر الهی در برابر نعمات و پاداش فراوان در برابر اعمال اندک بندگان تأکید دارد.

دلیل خاصی برای بیان استغفار بدون «ربی» در ماه رجب وجود ندارد. استغفار از جمله اعمالی است که در این ماه به آن تأکید شده و به هر شکلی می‌توان آن را ادا نمود. برخی از استغفارهایی که در دعاهای ماه رجب وارد شده، بدون ذکر «ربی» هستند.

اگر معنای اشارت یا جواب حضرت درک نشد، باید در سلامت دل و اخلاص کوشید. خداوند با نیکوکاران است و جهاد در راه او، هدایت به راه‌هایش را به همراه دارد. پاکی و اخلاص باعث جوشش علوم از عمق جان و گشوده شدن رازهای دل می‌شود.

برای دائمی کردن اخلاص در حال اضطرار، باید به شناخت و محبت الهی، توفیق توبه از جانب خداوند، ملازمهٔ خلوت با مداومت فکر، قناعت، زهد، تقوا و خشیت توجه کرد. این عوامل به انسان کمک می‌کنند تا حالت اخلاص را حفظ کند.

در نوروز غسل کرده، پاکیزه ترین جامه پوشیده و روزه بدارید. پس از نماز ظهر و عصر، چهار رکعت نماز با کیفیت مشخص و سپس سجده شکر و دعای وارده بجا آورید که موجب آمرزش گناهان پنجاه ساله می‌شود. این اعمال طبق روایتی از امام صادق (ع) به معلی بن خنیس تعلیم داده شده است.

دعای سال تحویل در منابعی مانند «زاد المعاد» و «مفتاح الجنان» آمده است و با عباراتی چون «یا محول الحول و الأحوال» و «اللهم هذه سنه جدیده» خوانده می‌شود. این دعاها به زبان عربی هستند اما می‌توان با هر زبانی دعا کرد.

سلام از اسماء حسنای الهی است و با آن می‌توان خدا را ستایش و یاد کرد، نه اینکه برای او سلامتی طلبید. ذکر «یا سلام» یا «اللهم أنت السلام و منک السلام» راهی برای یاد کردن خداوند است.