معرفت‌شناسی

انسان با تمام ارکان وجودی خود، از جمله روح و جسم، در روز قیامت محشور خواهد شد. قرآن کریم با آیاتی متعدد بر حضور جسمانی در محشر تأکید دارد. دلایلی که برخی برای انکار معاد جسمانی مطرح می‌کنند، مانند محال بودن اعاده معدوم یا شبهه آکل و مأکول، با بررسی‌های دقیق علمی و عقلی رد می‌شوند و حقیقت معاد، بازسازی و بازگشت جسم به همراه روح است.

حسن و قبح ذاتی عقل است و عقل به عنوان نماینده خدا در دل، ملاک اصلی تشخیص حقایق و مکارم است. این عقل که همان فطرت آدمی است، خطا نمی‌کند و تاییدات رسول خدا و کتاب خدا با آن میسر است. عقل راه انداز فطرت است و شرع آیینه عقل و عقل آیینه شرع است.

تفکر در ذات الهی ممنوع است و روایات بر پرهیز از آن تأکید دارند. اشکال اصلی در این است که برخی اسم باریتعالی را ذات خدا تلقی کرده و به تفکر در آن می‌پردازند. امام باقر (ع) فرموده‌اند: «در خلق خدا سخن گویید و در خدا سخن مگویید؛ زیرا سخن گفتن در خدا، جز سرگردانی ثمری ندارد».

راز دست‌یابی انسان به تمام ابعاد عالم، در اتصال به مرکز علم و دانش نهفته است که به آن توسل گفته می‌شود. برای بهره‌مندی کامل از این ابزار الهی، لازم است فرد به علوم مربوط به آن واقف باشد.

انسان همزاد جنی ندارد، اما همراه او هم فرشته و هم شیطان وجود دارد که هر دو او را به سوی خود دعوت می‌کنند. فرشتگان حافظ انسان را از شیاطین و آفات حفظ می‌کنند و تنها کسانی که به علوم غریبه روی می‌آورند، راه را برای ورود اجنه باز می‌کنند.