نقد شبهات

نسبت دادن مقامات موسیقی به پیامبران و انطباق آن‌ها با احوالاتشان، توجیه علمی، عقلی و نقلی ندارد و صرفا یک برداشت شخصی است. احوالات انبیاء عظام با موسیقی عالم معنی و ملکوت انطباق دارد، نه با هماهنگی‌های اصوات عالم دنیوی. انتساب مقام تظلم نفسانی به حضرت آدم صحیح نیست، زیرا این حال به حضرت موسی و ملکه سبا نیز منتسب شده است.

وقوع اتفاقات تلخ در کشور لزوما به معنای بلای الهی نیست. اگرچه جوامع به دلیل گناه و ناسپاسی مستحق کیفرند، اما انتساب مستقیم این وقایع به بلا در شأن ما نیست. باید به غفلت از بلایای اقتصادی، اخلاقی و اجتماعی نیز توجه کرد، زیرا قدرت خداوند بی‌نهایت است و اگر بخواهد عذاب کند، کسی توان گریز نخواهد داشت.

دلایل تجویز حاجت‌خواهی از ائمه توسط علما شامل تعصب، تقسیم‌بندی نادرست شرک و جواز، ملازمه پنداشتن شرک با قصد استقلال، و تلقی نکردن حاجت‌خواهی به عنوان دعا است. در حالی که بت‌پرستان حجاز نیز قصد استقلال نداشتند و ظاهر عمل متصف به شرک شده است. توسل تنها در چارچوب توحید مجاز است.

شرک به نیت مربوط است، اما جهل و خطا می‌تواند منجر به عمل مشرکانه شود. حاجت‌خواهی از غیرخدا اگر همتای معبود تلقی شود، شرک است، اما اگر در راستای حکمت الهی و به عنوان وسیله باشد، اشکالی ندارد. هر عمل اختیاری منبعث از نیت است و تنها در حالت جهل و خطا ممکن است بدون نیت موحدانه، عمل مشرکانه صادر شود.

شرک بیشتر به نیت و افکار وابسته است تا کلمات؛ اما اگر کسی مخلوقی را در رفع حاجت همتای معبود قرار دهد، مشرک است. غار پناهگاه معرفی شده، پس معصومین نیز می‌توانند پناهگاه روح باشند. دادن و آوردن هر دو حکایت از توانایی دارد، اما کلمات به تنهایی شرک نیستند، بلکه دل آدمی نیت‌های موحدانه یا مشرکانه را رقم می‌زند.

ریچارد داوکینز با مقایسه اخلاق انسانی با خدا، نادانی خود را آشکار می‌کند. عالم دنیا خانه آزمون است و مهر و محبت در نهاد انسان به ودیعت گذاشته شده تا آن را خرج مخلوقات کند. ظالمان به قهر در برابر ظلمشان کیفر خواهند دید و مظلومیت ستمدیدگان جبران خواهد شد.

طب اسلامی محدود به عناصر شیمیایی یا گیاهی نیست و دامنه آن بسیار گسترده‌تر است. خداوند در قرآن به شفابخشی خود (وإذا مرضت فهو یشفین) و همچنین به عسل به عنوان شفای مردم (یخرج من بطونها شراب مختلف ألوانه فیه شفاء للناس) اشاره کرده است. روایاتی نیز از ائمه (ع) در مورد طب و سلامتی وجود دارد که نشان‌دهندهٔ توجه ایشان به این امر است.

خداوند متعال خالق عقل است. نسبت دادن صفت «ذی‌عقل» به ذات احدیت، به معنای تجزیه و ترکیب ذات اوست و نشان‌دهندهٔ ذهنی آلوده به شرک است. خداوند منزه از هر توصیفی است و بزرگتر از آن است که به وصف آید.

نسبت دادن صفات به علامه حسن زاده آملی، نظر شخصی است و نمی‌توان آن را به خداوند و اهل بیت (ع) نسبت داد. تنها کسی می‌تواند سخن خود را به خدا و رسولش منتسب کند که از قوه وحیانی برخوردار باشد. طرح چنین سوالاتی با تهمت و کینه توزی نادرست است.

واژهٔ «مهین» در آیه ۸ سوره سجده به معنای ضعیف و فاقد اختیار است، نه پست و کثیف. این واژه به حقارت مادهٔ اولیهٔ خلقت انسان در برابر عظمت خلقت او اشاره دارد و منکر شگفتی‌های درون آن نیست. حقارت آن زمانی آشکار می‌شود که انسانی شگفت‌انگیز از آن خلق می‌گردد.

ظاهر به تنهایی ملاک مسلمانی نیست، بلکه انسان و مؤمن واقعی کسی است که هم ظاهرش آراسته باشد و هم باطنش زیباتر از ظاهرش. حدیثی که به آن اشاره شده، به جای بیان ملاک‌های مسلمانی، به خصوصیات افرادی که به کمال عقل رسیده‌اند اشاره دارد و نباید آن را با ملاک‌های کلی اسلام اشتباه گرفت.

علم زمانی که با کبر و خودبینی همراه شود، به جای روشنایی، تاریکی و انحراف را به دنبال دارد. تکفیر و خطاب ناشایست دیگران می‌تواند ناشی از سوء برداشت، جهل، حسادت یا آشکار کردن مسائلی باشد که نباید.

تقسیم‌بندی انسان به سه روح بخاری (انسانی از مغز، حیوانی از قلب، نباتی از کبد) هیچ سند علمی و قطعی ندارد و به نظر می‌رسد یک تقسیم‌بندی ذوقی و حدسی باشد. در مستندات دینی، نفس آدمی حقیقت وجودی اوست که بر ارواح حاکم بر بدن سلطنت دارد.

اسلام شاعران مؤمن و مدافع حق را از شاعران گمراه‌کننده که باطل را حق جلوه می‌دهند، جدا می‌کند. آیه ۲۲۴ سوره شعرا به شاعران گمراهی اشاره دارد که پیروانشان از آنها پیروی می‌کنند، اما مؤمنان با ذکر کثیر و اعمال صالح از آنها متمایز می‌شوند.

نقد سخنان شرک‌آلود افراد سرشناس ضروری است، زیرا دفاع از توحید بر هر چیز دیگری اولویت دارد. حمایت از بزرگان یا تفسیرهای خاص از سخنان آن‌ها، نمی‌تواند سخنان انحرافی یا متضاد با قرآن و عترت را توجیه کند. عالم حقیقی کسی است که عطر توحید منتشر سازد، نه اینکه با نشر افکار بیگانگان حریم دین را خدشه‌دار کند.

سکوت در برابر گفتار و افعال مشرکانه، به منزله حمایت از تشدید رفتار مشرکانه است. هیچ چیز و کسی عزیزتر از خدا نیست و هیچ توهینی سخیف‌تر از شرک نمی‌باشد. دفاع از توحید، ادای حق بندگی خداست و حمایت افراد از بزرگان، سخنان مشرکانه آن‌ها را توجیه نمی‌کند و نمی‌تواند موجب مشروعیت بخشیدن به آن‌ها شود.

ادعای شهود حق در زن هنگام مواقعه و محبت رسول خدا به زنان به این دلیل، نادرست است. عقل محبوب‌ترین خلق نزد خداست و فرشتگان بدون شهوتند. شهوت آزمونی است که انسان را به سوی کمال یا پستی سوق می‌دهد.

ادعای اینکه آنچه در دار وجود است وجوب است و بحث امکان برای سرگرمی است، با کلام الله منافات دارد. اگر همه هستی وجوب باشد، جهل و اختلاف بی‌معناست. این دیدگاه موجب شرک شده و نیاز مخلوقات به خالق را نادیده می‌گیرد.

ادعای اینکه دلیل کفر مسیحیان، حصر خدا در عیسی بوده و همه عالم صورت حق است، تنزیل خالق تا حد مخلوقات و یکسان‌انگاری اسماء الهی با ذات اوست که به شرک می‌انجامد. خداوند چیزی است بر خلاف همه چیز، نه جسم و نه صورت دارد و با حواس درک نمی‌شود.

ادعای ساری شدن شهوت در مریم و خلق جسم عیسی از آن، توهمی آشکار و مغایر با نص صریح قرآن و روایات است. قرآن خلقت عیسی را همچون آدم از خاک و با امر «کن فیکون» بیان می‌کند و فرشتگان نیز بدون شهوت خلق شده‌اند.