اخلاق و عرفان

مظلوم تر از صاحب دل شکسته وجود ندارد و خدا از هر کس مهربانتر و دلسوزتر است، حتی از خود شخص و والدین اش نسبت به آن شخص. دل شکسته لطیف ترین عنصر آفرینش است.

در مراقبه طعام، هم میوه ما را می‌برد و هم ما میوه را. هر دو از هم تغذیه می‌کنند، به یکدیگر نور می‌افشانند و علومی را منتشر می‌سازند. هدایت مسیر بر عهده هر دو است.

هر میوه، به عنوان مخلوق خداوند، علاوه بر اشتراکات، تمایزات خاص خود را دارد و هر پدیده راهی نو و معرفتی جدید به همراه می‌آورد. هر میوه آیه و نشانه ای نو با پیام ها و علومی بدیع و بی نظیر و منحصر به خود را داراست.

برای آنکه پروردهٔ دست مولا باشیم، باید به ثقلین (قرآن و عترت) تمسک جوییم و صفات برجسته مؤمن را در خود نهادینه کنیم. این صفات شامل وقار در سختی‌ها، صبر در بلا، شکر در نعمت، قناعت به روزی، عدم ظلم به دشمن، عدم زیاده‌روی برای دوستان، و داشتن آرامش درونی است.

کسی که پرورده امیرالمومنین علیه السلام باشد، مالک اشتر زمان، سلمان و ابوذر دوران می‌گردد. کلامش عطر مولا را خواهد داد و از بوی بیگانگان به دور خواهد بود. چنین فردی جذب مولا شده و رنگ و لعاب قرآن و عترت را به خود می‌گیرد و جز از چشمه ثقلین هیچ مشرعی نخواهد داشت.

اتخاذ ولیجه می‌تواند دو حالت داشته باشد: اول، کسی که آشکارا از بیعت با حضرات اعراض می‌کند. دوم، کسی که علی‌رغم محبت و ولایت، به غفلت علایق دیگری را خارج از دودمان ولایت برای خود انتخاب می‌کند. همچنین، کسانی که علوم دینی و اخلاقی خود را از غیر ساحت ائمه علیهم السلام می‌جویند و بی‌توجهی به سنت رسول خدا (ص) و ائمه اطهار (ع) نیز از نشانه‌های اتخاذ ولیجه است.

صدقه منحصر به مال و مادیات نیست؛ آموزش علم به دیگران، کمک به خلق خدا با توانایی‌ها و موقعیت اجتماعی، و حتی سلام کردن با روی گشاده نیز مصداق صدقه هستند. آیات قرآن و روایات نیز بر این گستردگی دلالت دارند.

در برابر انرژی منفی اطرافیان که بر کار و زندگی تأثیر می‌گذارد، مداومت بر استعاذه‌های هفتگی و خواندن ذکر «لا حول و لا قوه إلا بالله العلی العظیم» توصیه می‌شود. همچنین توکل بر خداوند و خواندن دعای «اللهم رب الملائکه و الروح...» می‌تواند مؤثر باشد.

شیعیان به عنوان واسطه بین مردم و اهل بیت علیهم السلام عمل می‌کنند. برای تقرب به اهل بیت، باید کسانی را پیدا کرد که خودشان حافظ دین، مطیع امر مولا و مخالف هوای نفس باشند. این ویژگی‌ها نشان‌دهندهٔ ارتباط صحیح فرد با اهل بیت است.

دگرگونی کعبه در خواب، نشان انقلاب جان امام زمان (عج) است که می‌تواند ناشی از معاصی، مظالم و نزول بلا باشد. برای رفع التهاب ناشی از این خواب‌ها، استغفار فردی و نیابتی، دعا برای سلامتی و تعجیل ظهور امام زمان (عج)، دعای عهد و آل یاسین، امر به معروف و نهی از منکر، و خواندن دعای جوشن کبیر و کمیل توصیه می‌شود.

بر موحدان واجب است که مانع رواج شرک شوند. شخص مشرک کافر است و نیازی به تکفیر ندارد، اما اگر در ترویج شرک سماجت ورزد، واجب است کفر او برای همگان اعلان شود تا از آسیب‌های عقیدتی مصون بمانند. شهرت و وجاهت ظاهری مانع نقد مطالب و بیان حقیقت نیست.

اختلاف علمی اگر به معنای تبادل افکار و آراء باشد مبارک است، اما اگر به تکفیر و برچسب زدن تبدیل شود، بلای خانمان‌سوز جدال باطل است. در محضر حق، جواب کسانی که بدون علم و تحقیق، دیگران را تکفیر کرده‌اند، رسوایی و عذاب اخروی خواهد بود؛ همان‌طور که تقلید و تصدیق کورکورانه نیز چنین است.

علاقه به خرید طلا و جواهر برای خانم‌ها تا زمانی که به حد ضرورت باشد و باعث اسراف یا آلودگی به گناه نشود، اشکالی ندارد و مباح تلقی می‌شود. اما برای رسیدن به کمالات انسانی، عدم وابستگی به دنیا لازم است و نباید به متاع دنیوی دلبستگی شدید داشت.

برای رسیدن به اخلاص و حضور قلب در قرآن و نماز، در آیات و اعمال تفکر کنید، نفس خود را محاسبه نمایید، مرگ را یاد کنید و از اهل دنیا دوری کنید. همچنین با اهل ایمان بیشتر نشست و برخاست داشته باشید و به طعام خود دقت کنید. دوری از گناهان و نشر اندوخته‌های دینی نیز توصیه شده است.

برای غلبه بر علاقه شدید به ماشین، به عادل بودن خداوند، دنیا را ابزار امتحان و ابتلا دانستن، حد کفایت در بهره‌مندی از ثروت دنیوی و پیامدهای اسراف توجه کنید. برداشت بیش از حد کفایت در دنیا باعث کم شدن ذخیره آخرت می‌شود و زیاده‌روی در استفاده از وسایل نقلیه ممکن است باعث پیاده ماندن در آخرت گردد.

عارف واقعی از دنیا دلزده نمی‌شود، بلکه با نگاه به اسرار ماورایی آن، از آن به عنوان راهنما بهره می‌برد و هم دنیا و هم آخرت را کسب می‌کند. دنیا برای عارف، آیه‌ای از آیات الهی است و او از آن به عنوان مرکب راهوار استفاده می‌کند.

کسی که به ناحق ادعایی کند هلاک می‌شود و کسی که با دروغ مقامی طلب کند، محروم می‌گردد. راه میانه، جادهٔ اصلی است و هر کس اندازه خود نداند، در جهالت است. ستایش جز خدا سزاوار نیست و ملامت جز خود را نباید.

ارتباط با طبیعت، مانند گل‌ها، می‌تواند حیات جدیدی در انسان ایجاد کند. این ارتباط دوطرفه است و هرچه ناظر آگاه‌تر باشد، بهرهٔ گل نیز بیشتر خواهد بود. همانطور که طعام بر انسان تأثیر می‌گذارد، نگاه به گل‌ها نیز می‌تواند باعث تحول درونی شود.

قضاوت دربارهٔ دیگران، به‌ویژه بزرگان اهل علم، نیازمند ویژگی‌هایی چون علم کامل، عدالت و اشرافیت فنی به موضوع مورد قضاوت است. شخصیت فرد نمی‌تواند ملاک کافی برای تایید سخنانش باشد و باید با معیار ثقلین (قرآن و عترت) سنجیده شود تا از انحرافات فکری و احساسات شخصی جلوگیری گردد.

تهمت و بهتان، گناهی است که حتی شیطان نیز از انجام‌دهنده آن بیزاری می‌جوید. این عمل باعث خروج فرد از ولایت الهی و قرار گرفتن تحت سرپرستی شیطان می‌شود، اما شیطان نیز او را نمی‌پذیرد. روایت است که اگر کسی سخنی بر ضد مؤمنی نقل کند و قصدش زشت کردن چهره او باشد، خداوند او را از ولایت خود خارج می‌کند.