اخلاق و عرفان

تبعیت از احکام، نشانهٔ حب و عشق به محبوب است و تنها اهل تقوا مقرب درگاه خدایند. کسی که احکام الهی را مراعات نمی‌کند، اهمیتی به صاحب و واضع احکام نمی‌گذارد و این امر از محبت و تقرب به دور است. زن باایمان به یقین باحجاب است، اما هر زن باحجابی لزوما باایمان نیست.

نباید جمع را فدای فردی از میان جمع نمود و به بهانه حمایت از آبروی یک نفر، جمعی را متهم کرد. زمانی که یک نفر از میان جمعی مرتکب خطایی می‌شود، نباید جمعی را بخاطر آن یک نفر در معرض اتهامات قرار داد. هر کس گروگان اعمال خویش است و نباید بخاطر یک فرد به غیبت قومی گرفتار شد.

امور شخصی زن که در آن صاحب اختیار است، شامل امور مشروع و مباحی می‌شود که مستقیما به خود او مربوط است. صاحب اختیار بودن به معنای امکان تصمیم‌گیری مستقل در این حوزه است. در سایر امور، به‌ویژه تامین معاش و امور کلی‌تر خانواده، وظیفه مرد است که زن را به رنج نیندازد و از او انتظار نقش قهرمانی یا وکالت نداشته باشد.

زن مانند گل ریحان، زیبا، پاک، خوشبو و آرامش‌بخش است و نیازمند مراقبت و تامین نیازهاست. رها کردن او به مسائل اقتصادی و اجتماعی، لطافت و عطرش را از بین می‌برد و او را به خار تبدیل می‌کند. مرد باید با استحصال شهد وجود زن، شیرینی و عسل در خانواده تولید کند و زن را از سختی‌های اقتصادی و اجتماعی دور نگه دارد.

تباکی به معنای وانمود کردن به گریه کردن است. آیت‌الله بهجت توصیه کرده‌اند که برای هدایت کسانی که نماز نمی‌خوانند، رفیق ناباب دارند و به موعظه گوش نمی‌دهند، پس از نماز جعفر (ع) و خصوصا در سجده، دعا کنید و تباکی نمائید.

زمان پدیده‌ای اسرارآمیز است که درک حقیقت آن دشوار است. بسط ادراک انسان توسط خالق و اشراف علمی او به ابعاد زمان، بسط زمانی نامیده می‌شود و سیر و حرکت در این بستر، طی زمان است که تنها با ارتباط عالی با پروردگار حاصل می‌شود. این مفاهیم به درک ادراکی انسان از زمان اشاره دارند.

تمرینات یوگا در واقع مراسم عبادی مشرکانه هندوهاست که به منظور پرستش الهه شیطان (شیوا) صورت می‌گیرد و هدف نهایی آن رسیدن به مقام الوهیت است. ترویج آن در ایران به عنوان ورزش، فریبی برای پنهان کردن ماهیت آن است. یوگا با فلسفه تناسخ و کارما و فعال‌سازی نیروی جنسی در تضاد با آموزه‌های اسلامی است.

لعن افراد مشهور به فساد جایز است، اما افشای نام آنها باید فایده‌ای داشته باشد، مانند آگاهی‌بخشی. گاهی افشای نام موجب مفسده، شهرت فرد فاسد، تحریک کنجکاوی و تصویرسازی ذهنی می‌شود که خود راهی به سوی مفاسد است. لعن توأم با ترک ذکر فرد فاسد مؤثرتر است.

میل به سلوک الی الله و شناخت آن، از امام زمان (عج) شروع می‌شود و انسان بدون اینکه خبر داشته باشد، در پرتو نور ایشان سیر می‌کند. ایشان اول و آخر خلقت، سبب آفرینش و تسبیح موجودات و کلید امور الهی هستند.

گمان بد حتی اگر به زبان آورده نشود، ذهن را آلوده کرده و معصیت محسوب می‌شود. این گمان انسان را آبستن مفاسد بسیاری می‌کند و قرآن نیز از بسیاری از گمان‌ها پرهیز داده است. بدگمانی، هرچند عذاب اخروی نداشته باشد، گناه است.

تفسیر مولانا از حضور در نماز به معنای غفلت از جسم نیست؛ بلکه جسم نیز همراه دل و جان در محضر حق حاضر است. ظاهر و باطن عبادات باید زیبا باشد و رسیدن به باطن با اسقاط ظاهر مناسبتی ندارد. ظاهر انسان‌های والا گواه باطن آن‌هاست و عبادات نیز هم ظاهر و هم باطنشان زیباست.

سوال مطرح شده در خصوص لزوم توضیح دادن تمام مسائل به فرد امانتدار، مبهم است و نیاز به اصلاح دارد. لطفا سوال خود را واضح‌تر بیان کنید تا بتوان پاسخ مناسبی ارائه داد.

عقد اخوت مانند سایر عقود دارای ایجاب و قبول است و اگر شروطی برای انقطاع آن وضع نشده باشد، زوالش قابل تصور نیست. اما چون مومنین به ذات نسبت به هم برادرند، فسخ عهد اخوت تا زمانی که ایمان از یکی از طرفین زائل نشده باشد، ممکن به نظر نمی‌رسد.

دلتنگی نشان عدم شرح صدر و رکود ایمان است. درمان آن با تثبیت پایگاه ایمانی (قرآن و عترت) در دل، خالی کردن دل از اغیار و پر کردن آن با نور الهی است. گاهی دلتنگی ناشی از اشتیاق به لقاء محبوب یا ناخوشی از اوضاع دین است که مقدس است و باید به طبیب دل مراجعه کرد.

توبه، شستشو دهندهٔ گناه است و درد، یار و مددکار توبه در تسریع این تطهیر می‌باشد. به یقین بعد از سلامتی روح از مرض گناه، جسم نیز به شتاب به سلامتی نزدیک خواهد شد. بنابراین، درد و کشمکش ناشی از گناه کبیره می‌تواند در پاکسازی آن مؤثر باشد.

علمی که انسان را اصلاح نکند، گمراهی است. علم واقعی باید با مدیریت عقل همراه باشد و انسان را به شناخت خالق، تشخیص خیر و شر، و درک جایگاه خود رهنمون سازد. عقل، پایه شخصیت انسان است و دانش از آن سرچشمه می‌گیرد.

دعاهایی که در هنگام سختی و برای آسایش شخصی برای تعجیل ظهور انجام می‌شود، خودخواهانه بوده و کم لطفی در حق حضرت است. باید تشنهٔ برپایی حکومت عدل الهی بود و با این حال و هوا جان به دعای تعجیل ظهور حضرت داد.

ادبیات دنیوی توانایی بیان کامل معانی فرا دنیایی و نیت‌های درونی را ندارد، اما نیت خالصانه، حتی با ادبیات ضعیف، نزد خداوند ارزشمند است. خداوند به نیت‌ها نمره می‌دهد. زبان تنها ابزاری برای نشان دادن راه است و دل باید به مقصد برسد.

لذت از درون انسان برمی‌خیزد و پیام آن، ترجمه‌ای از منویات و مقاصد درونی است که با برداشتن موانع میان قلوب، قابل درک است. ادبیات دنیوی توانایی بیان کامل این معانی فرا دنیایی را ندارد، اما نیت خالصانه، حتی با ادبیات ضعیف، نزد خداوند ارزشمند است.

لذت، حسی از حواس و درکی از معارف است که بخشی از حقایق اشیاء را در بر می‌گیرد. لذات دنیوی تنزیلی از خزینه لذات بوده و تنها نشانی از آن هستند. لذت، آفریده‌ای کوچک از خداوند است و با توکل بر او می‌توان تجارب بیشتری کسب کرد.