کلام و عقاید

عبارت «الطرق ال الله بعدد انفاس الخلائق» صحیح نیست؛ تنها یک راه مورد پسند خدا وجود دارد و آن صراط مستقیم است. راه‌های دیگر به جهنم ختم می‌شوند. قرآن و امام زمان (عج) هر دو زنده و هدایت‌گرند و جدایی‌ناپذیرند؛ هدایت باطنی امام زمان (عج) بر روح و جان و فکر ما حکومت دارد.

در حدیث ثقلین، پیامبر اکرم (ص) فرمودند که دو امانت گرانبها در میان شما به یادگار می‌گذارم: ثقل اکبر که کتاب خداست و ثقل اصغر که عترت و اهل بیت من هستند. این دو تا روز قیامت از هم جدا نمی‌شوند و تمسک به هر دو، راه نجات از گمراهی است. قرآن و عترت جدایی‌ناپذیرند و عترت، حامل و مفسر کلام الهی است.

بهشتی که حضرت آدم علیه السلام از آن هبوط نمودند، یکی از بهشت‌های دنیایی بوده است که خورشید و ماه در آن طلوع می‌کرده‌اند. این برخلاف بهشت اخروی است که اگر انسان وارد آن شود، دیگر از آن رانده نخواهد شد. در قرآن به هشت بهشت اشاره شده، اما روایات نشان می‌دهد بهشت آدم از جنس بهشت‌های دنیایی بوده است.

بر اساس برخی منابع، ابلیس لعین تا آسمان هفتم بالا رفته بود و در هر آسمان هزار سال عبادت کرد. او در ابتدا به دلیل کثرت عبادت تا آسمان دنیا بالا برده شد و سپس به ترتیب تا آسمان هفتم ارتقا یافت.

هبوط ابلیس به معنای تنزل مقام و سقوط او از جایگاه بلندش به دلیل کبر و سرپیچی از فرمان سجده بر آدم است. هبوط آدم و حوا نیز پس از فریب خوردن از شیطان و خوردن از شجره منهیه رخ داد که منجر به سقوط از بهشت و تنزل به زمین شد.

با توجه به حدیث «یا علی ما عرف الله إلا أنا و أنت...»، می‌توان نتیجه گرفت که ائمه معصومین (ع) و حضرت زهرا (س) که کفو امام علی (ع) هستند، در آخرین درجه شناخت رسول اکرم (ص) قرار دارند، زیرا علوم و معارف از امامی به امام دیگر منتقل می‌شود و این شناخت متقابل و کامل است.

رسول خدا (ص) بهتر از هر کسی خود را می‌شناختند، زیرا در آخرین درجه شناخت خدا قرار دارند و این شناخت مستلزم شناخت نفس خود است. طبق روایات، شناخت پیامبر از خدا و شناخت خدا از ایشان متقابل و کامل بوده است؛ «خدا را نشناخت مگر من و تو، و مرا نشناخت مگر خدا و تو، و تو را نشناخت مگر خدا و من.

خداوند شیطان را نیافرید تا شیطنت کند؛ نام او «عزازیل» بود و مانند انسان تکلیف داشت و راه هدایت و ضلالت به روی او باز بود. خلقت جن و انس برای عبادت است و شیطان نیز در آزمون بندگی نقش دارد و فریب خوردن از سوی او به خواست خود فرد است، زیرا انسان‌ها توانایی مقابله با او را دارند.

مصطلحات تعین اول و احدیت جمع در فرهنگ قرآن و عترت وجود ندارد. ورود به این بحث پای نقد و انتقادهای آتشین را پیش خواهد کشید، لذا باید تا زمان خاص آن منتظر ماند و موارد مورد اشاره نیاز به تطهیر و تذکیر دارند.

خداوند نامی را آفرید که چهار جزء داشت؛ سه جزء آن را به جهت نیاز خلائق ظاهر گردانید و یک جزء را محجوب و مستور ساخت که همان اسم مکنون و مخزون است و کسی جز خدا از آن خبر ندارد. این سه نام ظاهر شده، کمال ظهور در لفظ الله دارد و هر نامی چهار رکن و هر رکن سی نام دارد.

اسمی که از خدا خارج نمی‌شود مگر به سوی خدا، اسمی است که خود را در مسمایش می‌یابد و به لقاء او می‌رسد. هر اسمی از اسماء الهی در وادی معرفت قرار دارد و سیر در خود تا به معرفت خالقش، حرکت الهی است و این معنای لقاء و دیدار است.

مفاهیم نفس فلکی و روح فلکی که در فلسفه مطرح است، با مبانی قرآن و عترت تطابق ندارد. حدیثی از امیرالمؤمنین علیه السلام می‌فرماید: «هر کس بر غیر کشتی ما سوار شود، غرق خواهد شد.» این بدان معناست که تنها راه نجات و هدایت، پیروی از اهل بیت است.

عالم ذر یکی از مراحل حیات انسان است که بر زندگی دنیوی ما تأثیرگذار است، اما تنها عامل تعیین‌کننده نیست. عوالم دیگری نیز پیش از عالم ذر وجود داشته‌اند که بر سرنوشت و هویت انسانی تأثیر گذاشته‌اند. بنابراین، همه چیز زندگی ما به عالم ذر محدود نمی‌شود.

سدرة المنتهی جایگاهی در عالم غیب است که جز پیامبر اکرم (ص) کسی به آن نرسیده و اعمال مؤمنان تا آنجا بالا می‌رود. از آنجا که امام حسین (ع) فرزند پیامبر (ص) و امیرالمؤمنین (ع) هستند و ایشان نیز به این جایگاه منتسب بوده‌اند، لقب «فرزند سدرة المنتهی» به امام حسین (ع) داده شده است.

هیچ چیز ثوابش بزرگتر از شهادت به یگانگی خداوند (لا اله الا الله) نیست، زیرا خداوند عز و جل هیچ شریکی در امور ندارد. بهترین عبادت، گفتن «لا اله الا الله» و استغفار است و بهای بهشت نیز همین ذکر شمرده شده است.

نور ماه کامل برای بدن مضر نیست و تغییرات حالات ماه، از جمله در زمان بدر کامل، بر بدن انسان تاثیرات ویژه‌ای دارد که لازمهٔ بدن است. با این حال، انجام برخی کارها مانند جماع در زمان بدر کامل و محاق، به دلیل تاثیرات جاذبه و امواج الکترومغناطیسی، توصیه نمی‌شود.

مراد از «امی» بودن در آیه سوره جمعه، نداشتن کتاب آسمانی و وحی الهی است، نه بی‌سواد بودن به معنای رایج. انسان‌ها بدون رسالت و ولایت اهل بیت (ع)، در حقیقت امی و بیسواد واقعی هستند، حتی اگر در علوم دنیوی دانشمند باشند.

امی بودن پیامبر اعظم (ص) به معنای بی‌سواد بودن نیست، بلکه به این معناست که ایشان نزد هیچ معلمی درس نخوانده و علمشان مستقیما از جانب خداوند است. این ویژگی، یکی از معجزات الهی است که نشان از مقام علمی لدنی ایشان دارد و در قرآن نیز به آن اشاره شده است.

تنها گناهی که بخشیده نمی‌شود، شرک به خداوند است. خداوند در قرآن می‌فرماید که شرک را نمی‌آمرزد، اما گناهان پایین‌تر از آن را برای هر کس که بخواهد می‌بخشد. با این حال، خداوند در آیه دیگری از سوره زمر، همه گناهان را می‌بخشد، مگر اینکه فرد از رحمت الهی ناامید شود. همچنین، الهام روح‌القدس به انسان‌های شایسته و مؤمنان خالص اشاره شده است.

دل همان قلب است. روح پنج نوع دارد: بدنی، توانی، شهوانی، ایمانی و روح القدس. نفس در ابتدا انسان را به بدی امر می‌کند، اما پس از تادیب به وجدان و پس از تربیت به نفس مطمئنه تفسیر می‌شود.