کلام و عقاید

متن «فرهنگ سنگ و سگ» به نقد نگرش جامعه به الگوها می‌پردازد و معتقد است انسان‌ها ترکیبی از خوبی‌ها و بدی‌ها هستند، نه «همه یا هیچ». این تفکر باعث می‌شود از انسان‌های زنده تقدیر نکنیم و به ظاهر افراد توجه کنیم، در حالی که دین بر صداقت، باطن پاک و دوری از گناهان بزرگ تأکید دارد.

بدن پاک شایسته ارواح طیبه و بدن خبیث و ناپاک مثل نطفه زنا شایسته ارواح خبیثه است. ارواح خبیث منتظر در عالم ذر شایسته همان نطفه های زنا هستند. هر ظاهری باطنی مانند او دارد؛ آنچه ظاهرش پاک است، باطنش نیز پاک است و آنچه ظاهرش آلوده است، باطنش نیز آلوده است. این موضوع ارتباطی با اختیار فرد زنازاده ندارد.

توفیق الهی زیبایی و حسن تقدیر الهی است که با خواست و طلب انسان هماهنگ است. هرچه نیات انسان پاک‌تر و تلاش او بیشتر باشد، به توفیقات الهی نزدیک‌تر می‌شود. توفیق لازمه هر موفقیت و پیروزی و تحقق آمال است. همه موجودات از توفیق اولیه الهی بهره‌مندند و با شکر آن به توفیقات بعدی نایل می‌شوند.

عالم دنیا تفسیری از عالم ذر است اما صفحه جدید و مستقلی برای تکمیل بندگی انسان است. عالم ذر آغاز بوده و امکان تغییر و تکمیل شاکله و اعمال در دنیا وجود دارد. ابتلا در دنیا برای تکمیل تجصیلات بندگی لازم است و اگر امکان تغییر و تکمیل شاکله و اعمال انسان در عالم دنیا وجود نداشت، آفریده نمیشد.

فاسقان کسانی هستند که از پوسته بندگی خدا خارج شده‌اند، کافر به آیات الهی، پیمان‌شکنان، نادیده گیرندگان حکم الهی، ناسیان ذکر، و منافقان از مصادیق فاسقانند. فسق دارای چهار شعبه است: جفا، کوری، غفلت و سرکشی. جفا یعنی خوار شمردن حق و دشمنی با فقها، کوری یعنی فراموشی ذکر و پیروی از گمان، غفلت یعنی فریب خوردن با آرزوها و سرکشی یعنی شک در فرمان خدا.

تفاوت زمان در آسمان و زمین، از جمله اینکه یک روز در آسمان هفتم معادل هزار سال زمینی است، به دلیل تفاوت در سرعت گردش کائنات حول یک محور اصلی است. هرچه آسمان‌ها بالاتر و وسعتشان بیشتر باشد، سرعت گردش نیز بیشتر است. زمان در آسمان‌ها به حقیقت سحر نزدیک‌تر است و هر چیزی خزائن و تجلی خاص خود را دارد، چنانکه در روایتی از خروسی در آسمان هفتم سخن گفته شده که با تسبیح‌گویی‌اش، خروس‌های زمین نیز به تسبیح خدا می‌پردازند.

خواب و چرت، تغییر و تحولی است که ملازم وجود هر آفریده‌ای است و نشان از ابتدائیت و انتهایی بودن شناسنامهٔ هر مخلوق است. خواب اعظم همان مرگ است. اهل بهشت و ملائکه نیز خواب دارند، که ناشی از خستگی نیست بلکه برای تمایز با خداست.

علم خضر از ام الکتاب است که نفس و جان مولا علی (ع) می‌باشد. خضر اسم اعظم را از همان منبع اخذ و به مولا عرضه داشت، همانطور که کسی میوه‌ای از باغ همان باغبان را به او هدیه دهد. علم امام بعد از امامت تکمیل نمی‌گردد و حدیث «من شهر علم هستم و علی در آن است» برای بعد از شهادت پیامبر (ص) نیست.

رحمن یکی از اسماء حسنای پروردگار متعال است و این اسم متاخر از بعضی از اسماء دیگر حضرتش می‌باشد. این مفهوم با آنچه عرفا از نفس رحمانی می‌گویند متفاوت است.

حقیقت مسئله حدوث و قدم عالم این است که عالم هستی حادث است و خالق به آن هستی بخشیده است. برهان حرکت نشان می‌دهد هر حرکتی آغازی دارد و هر چیز دارای آغاز، حادث است. برهان نقلی از امام باقر (ع) نیز بیان می‌کند که اول مخلوق، آب بوده و خداوند آن را نه از چیزی که پیش از آن بود، خلق کرده است. این بدان معناست که عالم هستی سابقهٔ نیستی نداشته و خالق به آن هستی بخشیده است.

وضو ارتباطی به آلودگی‌های دنیا ندارد و صرفا برای افتتاح نماز و ملاقات با خدا لازم است. این عمل نوعی آرایش و پاکی برای مواجهه با پروردگار است. علاوه بر طهارت ظاهری، وضو دارای بواطنی چون ولایت اهل بیت (ع) و دوری از گناهان است.

زمان در خارج از سیاره زمین و حتی در عالم آخرت نیز وجود دارد، اما با شرایط خاص خود. درک زمان یکی از حواس منحصر به فرد هر موجودی است و حالت آن از سیاره‌ای به سیاره دیگر و از آسمانی به آسمانی دیگر متفاوت است. آیات قرآن نیز به مقادیر مختلف زمان در عوالم دیگر اشاره دارند.

تجدد امثال، اصطلاحی کلامی، عرفانی و فلسفی به معنای از بین رفتن چیزی و پدید آمدن همانند آن است و همه مخلوقات، اعم از مادی و مجرد را شامل می‌شود. حرکت جوهری ابداعی ملاصدرا مختص عالم مادی است. این دو نظریه مرتبطند اما یکی نیستند.

حدیث «و لم یقرب منها بالالتزاق و لم یبعد عنها بالافتراق» به وحدت وجود اشاره ندارد. این حدیث به راز ارتباط خالق و مخلوق می‌پردازد که فراتر از درک و بیان است. ارتباط خالق با مخلوق، فوق چگونگی و غیر چگونگی است و اشیاء در عین حال که هستند، در برابر ذات حق صفرند.

کمک خواستن از فرشتگان به شکلی که در متن آمده، شبیه فرشته‌پرستی است و شرک محسوب می‌شود. در مواقع اضطراب باید به خدا پناه برد، نه مخلوقات او. فرشتگان ذکر و یاد خدا را به دل انسان تلقین می‌کنند و ماموریت‌های ویژه‌ای دارند. صدای آنها با وجدان شنیده می‌شود، نه با اعداد. هر چیزی که انسان را از یاد خدا باز دارد، بت اوست و بت‌پرست مشرک است.

وحدت وجود با اشتراک مفهومی یا عینیت خالق و مخلوق، کفر است. وجود مطلق، حدود ندارد و جایی برای غیر نمی‌گذارد. فلسفهٔ وجودی، از قرآن و عترت نیست و بازی با الفاظ در مباحث توحیدی ممنوع است. عبارات گنگ و مبهم، راهی برای مصادرهٔ اذهان است و باید از ورود به حریم ذات الهی پرهیز کرد.

عبارت «ایشانلله» و «انشاالله» با معانی منفی که در فضای مجازی آمده، صحیح نیستند و هیچ سندیتی ندارند. «ان شاءالله» به معنای «اگر خدا بخواهد» صحیح است و در قرآن کریم نیز به کار رفته است. «إنشاء» به معنای ایجاد کردن است و در عربی معنای منفی که به آن نسبت داده شده، وارد نشده است.

رجعت به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شود؛ پیش از ظهور، مؤمنان پاک برای حضور در رکاب امام زمان و برخی مشرکان شاخص برای رفع فتنه و رسیدن به مجازات رجعت می‌کنند. همچنین رجعت امامان معصوم برای تکمیل مأموریت‌هایشان و در انتهای زمان نیز رجعت‌هایی رخ خواهد داد.

در روز قیامت، انسان با تمام علوم، معرفت‌ها، نیات، افکار و اعمالی که در دنیا آموخته و انجام داده است، حاضر می‌شود. اعضا و جوارح او به اعمالش اقرار می‌کنند و این نشان از آگاهی کامل او از اندوخته‌های دنیوی‌اش دارد، همانطور که در قرآن آمده است انسان بر اعمال خود بصیر است.

ضریب خطای معصومین (ع) صفر است زیرا آنها از رجس یا پلیدی که علت تمام خطاهاست، دور هستند. نور خالص، پاکی مطلق و نام‌های نیکوی خداوند که بر آنها تطبیق می‌یابد، گواهی بر عصمت آنان است. آیه تطهیر نیز بر پاکی کامل اهل بیت (ع) دلالت دارد.