احکام فقهی

در مواردی که به شبهه‌ناک بودن نذورات یقین داریم، بهتر است به صاحب آن تذکر داده شود. اگر به حرام بودن مال یا منابع تامین آن یقین داریم، باید از آن حذر کرد. شرم و حیا نباید مانع عمل به وظایف شرعی شود و از غذاهای مسموم معنوی باید دوری جست.

در برخورد با سارقین، ابتدا باید تذکر و امر به معروف و نهی از منکر انجام شود و علت دزدی بررسی گردد. اگر دزدی ناشی از نیاز باشد، باید در رفع آن کوشید. در صورت عدم تاثیر این اقدامات و تبدیل شدن دزدی به حرفه، برای حفظ اموال مومنین، فاش کردن نام سارقین اشکالی ندارد.

در شرایط سخت اقتصادی و اجتماعی و شیوع کرونا، موثرترین راهکار توبه و انابه و تضرع به درگاه الهی است. امر به معروف و نهی از منکر نیز نوعی اعلام صلح با خدا و تلاش برای رفع مشکلات جامعه محسوب می‌شود. دعای شانزدهم صحیفه سجادیه با عزم بر ترک منکرات توصیه شده است.

اگر نیت اصلی روزه، تقرب به خداوند باشد و فکر به لاغری در کنار آن مطرح شود، از اخلاص عمل کاسته می‌شود. اما می‌توان رژیم غذایی را به روزه تبدیل کرد و نیت را خالص نمود تا هم به تناسب اندام رسید و هم عبادت خالصانه انجام داد.

معاملات بورس به خودی خود حکمی ندارد، بلکه تابع صحت معامله از حیث ربا و سایر موارد حرمت و بطلان است. معامله‌گر باید تخصص لازم را داشته باشد تا با احراز صحت معامله، وارد آن شود.

صدقه برای دفع بلا یا اشک بر امام حسین (ع) به خودی خود شرک نیست، اما اگر نیت خالص نباشد و صرفا برای رسیدن به حاجات دنیوی باشد، اجر کمتری دارد. امید به خدا و طلب مغفرت، عین قرب الهی است و عبادت محسوب می‌شود.

فتاوای مبنی بر جواز روزه‌خواری با احتمال ابتلا به کرونا فاقد اعتبار است، زیرا روزه خود از اسباب صحت و تندرستی بدن است. تنها شخص بیمار که روزه‌داری برای او زیان‌آور است و خود به حالش واقف است، مجاز به افطار می‌باشد. استناد سطحی به آیات و روایات برای جواز روزه‌خواری صحیح نیست.

صرف عرضه سلام به ائمه اطهار علیهم السلام نیازی به رعایت حجاب ندارد و بانوان می‌توانند در هر حال و احوالی به محضر حضرات سلام نمایند. اما به هنگام حضور روحانی در محضر حضرات، رعایت حجاب ضروری است و زینت زیارت محسوب می‌شود.

هر نیتی در نماز غیر از قرب الهی، شرک به خدا محسوب می‌شود و نماز تنها باید به قصد تقرب الی الله ادا شود تا مقبول درگاه الهی قرار گیرد. با این حال، به اذن الهی می‌توان نماز را ابزاری برای رسیدن به حاجات قرار داد، زیرا تقرب به خدا خود عبادت است و این تقرب، اسباب رسیدن به حاجات را فراهم می‌کند.

نماز اول وقت دارای منافع و خیرات بی‌شماری است، اما خواندن آن صرفا به خاطر این منافع، انسان را از هدف اصلی یعنی قرب و لقاء الهی محروم می‌کند. هرگونه هدف‌گذاری غیر از قرب الهی در اقامه نماز، از خلوص آن کاسته و ممکن است مصداق شرک به خدا باشد. نیت خالصانه برای خدا، اصل و کلید اجابت نماز است.

احترام به حرم امام رضا (ع) واجب است و بهترین عمل در آن فضا، ذکر و یاد خداست. تذکر دادن به زائران در مورد رعایت ادب در حرم، اگر به نرمی و لطافت باشد، اشکالی ندارد. نباید به مهمانان امام رضا (ع) بی‌احترامی کرد.

در اقدام به نهی از منکر، اگر خوف درگیری فیزیکی و خطرات جانی مانند قتل یا نقص عضو وجود دارد، باید ارزش کار را با هزینهٔ پرداختی سنجید. اگر فدا کردن زندگی برای رضای خدا، زنده نگه داشتن دین، احیای قلوب مغفول و هدایت آن‌ها ارزش این حماسه را داشت، انجام آن نیکوست.

خداوند متعال در نهاد حرام هیچ خاصیت درمانی قرار نداده است؛ شراب معدن بیماری‌های جسمانی و روحانی است و دعوت به آن دعوت به فحشا و منکر است. نسخه درمان شیطان درد و بیماری پایدار است و مردم چین که منع مصرف نداشتند، گرفتار کرونا شدند.

عقل حکم می‌کند از محل‌های ابتلا به بیماری دوری گزینیم، اما همزمان حکم می‌کند به مراکز درمان نزدیک شویم و از دارو غفلت نورزیم. عتبات عالیات پاکترین و نظیف‌ترین اماکن هستند و دوری از آنها دوری از سلامتی است؛ دشمنان دین از فرصت پیش آمده برای تبعید مومنان از جامعه ثقلین اقدام می‌کنند.

نذر کردن برای افراد مورد علاقه اشکالی ندارد، اما اولویت با افراد مستحق و اهل ایمان است. در نذر، لازم نیست حتما گیرنده از میان اهل ایمان و تقوا باشد، اما بهتر است به افراد نیازمند و کسانی که شایسته‌تر هستند، اولویت داده شود.

سخن زن هنرپیشه به مرد نامحرم که او را مادر خود فرض کند و به او دست بزند، مصداق به سخره گرفتن قانون الهی و بی‌حیایی محض است. قوانین الهی شوخی‌بردار نیستند و نباید با هوای نفس آن‌ها را بازیچه گرفت، زیرا خداوند از قوانین خود دفاع می‌کند و هتاکان به آن عواقب سختی خواهند داشت و ممکن است مسخ شوند.

امام علی (ع) در نهج‌البلاغه به محمد بن ابوبکر و همچنین به مالک اشتر توصیه کرده‌اند که نماز را در وقت معینش بخوانند و آن را به خاطر بیکاری پیش از وقت یا اشتغال به کار، به تأخیر نیندازند. ایشان تاکید کرده‌اند که بهترین اوقات باید به نماز اختصاص یابد.

دفاع از حجاب با بیان اینکه دستور خداست و اشیاء با ارزش پوشانده می‌شوند، ارشادی زیبا و دفاعی افتخارآمیز از فریضهٔ امر به معروف است. این بیان شما ستودنی است و مدال پر افتخار فریضه امر به معروف را بر گردن شما می‌آویزد.

امر به معروف و نهی از منکر به شیوه‌ای زیبا و قاطع، کاری جهادی است که موجب شادی خدا و اولیاء او می‌شود و خانواده را در پناه عنایات الهی قرار می‌دهد. این اقدام شما ستودنی است و موجب بیمه شدن خانواده در سلامت و عنایات خاص خدا می‌گردد.

باید امانت را به صاحبش برگرداند، حتی اگر قاتل امام حسین (ع) باشد. همانطور که خداوند از روزی و عمر قاتل امام حسین (ع) کم نمی‌کند، بنده نیز باید امین امانت بوده و آن را به صاحبش بازگرداند.