اخلاق و عرفان

مکاشفه به ظهور علوم و معارف خاص از ورای عالم مادی، بدون دخالت حواس و ادراکات انسانی گفته می‌شود. این حالت می‌تواند رحمانی یا شیطانی باشد و مکاشفه صادقه تنها در سایه تقوا حاصل می‌گردد.

مصطلحات تعین اول و احدیت جمع در فرهنگ قرآن و عترت وجود ندارد. ورود به این بحث پای نقد و انتقادهای آتشین را پیش خواهد کشید، لذا باید تا زمان خاص آن منتظر ماند و موارد مورد اشاره نیاز به تطهیر و تذکیر دارند.

گذشت از افرادی که همیشه آزار می‌رسانند و طلب بخشش نمی‌کنند، به معنای واگذاری امر به خداست. در حالی که ما از گناهان خود طلب بخشش می‌کنیم، باید بدانیم که تنها مشرک مستحق بخشش نیست و در موارد تردید، همه چیز را به خدا واگذار کنیم.

مفاهیم نفس فلکی و روح فلکی که در فلسفه مطرح است، با مبانی قرآن و عترت تطابق ندارد. حدیثی از امیرالمؤمنین علیه السلام می‌فرماید: «هر کس بر غیر کشتی ما سوار شود، غرق خواهد شد.» این بدان معناست که تنها راه نجات و هدایت، پیروی از اهل بیت است.

بخشیدن ظلم و اجحاف باید به اندازه معرفت و ظرفیت باشد، نه اینکه موجب ملامت و تنفر شود. همانطور که خداوند نسبت به مؤمنان رحیم است، ما نیز باید در بخشش تعادل را رعایت کنیم و همه چیز را به خدا واگذار کنیم.

چیزی به نام صیغه خواهر برادری وجود ندارد و تنها راه محرمیت، ازدواج شرعی است. با وجود اینکه همه مؤمنان از نظر ایمانی و طینتی برادر و خواهر یکدیگرند (طبق آیه ۱۰ سوره حجرات)، این رابطه روحانیت، حرمت‌ها و مسائل شرعی مربوط به نامحرم بودن را از بین نمی‌برد، بلکه بر رعایت آن‌ها تأکید می‌کند.

نماز هزار رکعتی روزانه برای امام علی (ع) در شرایط عادی محال است، زیرا حتی با فرض خواندن هر رکعت در دو دقیقه، به بیش از ۲۴ ساعت زمان نیاز است. اگرچه اولیاء الهی قادر به انجام معجزات هستند، اما ارزش عبادت در توان طبیعی و با طمانینه است؛ لذا اگر این امر با معجزه محقق شود، ارزش عبادی آن به معنای دنیوی‌اش را نخواهد داشت.

هیچ چیز ثوابش بزرگتر از شهادت به یگانگی خداوند (لا اله الا الله) نیست، زیرا خداوند عز و جل هیچ شریکی در امور ندارد. بهترین عبادت، گفتن «لا اله الا الله» و استغفار است و بهای بهشت نیز همین ذکر شمرده شده است.

متن «فرهنگ سنگ و سگ» به نقد نگرش جامعه به الگوها می‌پردازد و معتقد است انسان‌ها ترکیبی از خوبی‌ها و بدی‌ها هستند، نه «همه یا هیچ». این تفکر باعث می‌شود از انسان‌های زنده تقدیر نکنیم و به ظاهر افراد توجه کنیم، در حالی که دین بر صداقت، باطن پاک و دوری از گناهان بزرگ تأکید دارد.

برای امر به معروف در جمع فامیل، شناخت معروف و منکر، عامل بودن به معروف و پرهیز از منکر، خیرخواهی و دلسوزی، و مدارا با طرف مقابل ضروری است. از افراط و تفریط پرهیز کنید و مانند جراح زیبایی یا باغبان عمل نمایید. برگزاری جلسات اخلاقی و قرآنی نیز توصیه شده است.

توفیق الهی زیبایی و حسن تقدیر الهی است که با خواست و طلب انسان هماهنگ است. هرچه نیات انسان پاک‌تر و تلاش او بیشتر باشد، به توفیقات الهی نزدیک‌تر می‌شود. توفیق لازمه هر موفقیت و پیروزی و تحقق آمال است. همه موجودات از توفیق اولیه الهی بهره‌مندند و با شکر آن به توفیقات بعدی نایل می‌شوند.

درجه مرد بر زن در آیه ۲۲۸ بقره به معنای برتری روحی یا عند الهی نیست، بلکه به جهت حقوقی و وظایف خاصی است که در ازدواج بر عهده مرد است، مانند اطاعت زن، حق طلاق و جهاد. درجات نزد خدا به تقواست و جنسیت ملاک نیست. هر که با تقواتر باشد گرامی‌تر است و درجات آخرت و برتری‌هایش از این هم بیشتر است.

فاسقان کسانی هستند که از پوسته بندگی خدا خارج شده‌اند، کافر به آیات الهی، پیمان‌شکنان، نادیده گیرندگان حکم الهی، ناسیان ذکر، و منافقان از مصادیق فاسقانند. فسق دارای چهار شعبه است: جفا، کوری، غفلت و سرکشی. جفا یعنی خوار شمردن حق و دشمنی با فقها، کوری یعنی فراموشی ذکر و پیروی از گمان، غفلت یعنی فریب خوردن با آرزوها و سرکشی یعنی شک در فرمان خدا.

برای نشکستن توبه، از صبر و نماز یاری جویید و نماز را به نحو احسن و با زیبایی تمام ادا کنید. به نوافل، از جمله نافله شب، و روزه‌های مستحبی غافل نشوید و معرفت و تهذیب نفس را ملکه خود قرار دهید.

هر حکمی که شرع مقدس تجویز کند، زیبا و بدون زشتی است و اطاعت از آن نوعی بندگی خدا محسوب می‌شود که اجر و ثواب دارد، زیرا به معنای احیای حکم الهی است. بنابراین، ازدواج موقت نیز اگر مطابق با موازین شرعی باشد، زیبا و پسندیده است.

بستن چشم‌ها در نماز از نظر برخی محققان نشانه خشوع است، اما برخی علما آن را مکروه دانسته‌اند. آیه «الذین هم فی صلاتهم خاشعون» به خشوع در نماز اشاره دارد. برای تعیین حکم شرعی دقیق، لازم است به رساله مرجع تقلید مراجعه شود.

حدیثی که در آن مردی به خدمت امام حسین (ع) می‌رسد و راهنمایی می‌خواهد، جعلی نیست. امام (ع) به او می‌فرمایند پنج کار را انجام ندهد تا بتواند گناه کند: نخوردن روزی خدا، خارج شدن از ولایت خدا، یافتن مکانی که خدا نبیند، جلوگیری از ملک الموت، و عدم ورود به جهنم. تحقق این پنج امر محال است و نشان‌دهندهٔ ناگزیری انسان از خداست.

تعداد موارد ذکر شده در روایت جنود عقل و جهل ممکن است بیشتر از ۷۵ به نظر برسد، زیرا برخی از خصائص مانند «فهم» در مقابل «غباوه» و «حمق»، یا «القنوع» در مقابل «الحرص» تکرار شده‌اند. این تکرارها به دلیل بیان جنبه‌های مختلف یک مفهوم است.

حضور شیطان در فضاهای مجازی حقیقی است و او با دل و جان آدمی کار دارد، نه جسم او. گناه و میل به گناه در درون انسان تولید می‌شود و فضاهای مجازی به دلیل حس خلوت، این حالت را تشدید می‌کند. بنابراین، باید از هرگونه روابط مجازی غیر ضروری با نامحرم پرهیز کرد، زیرا شیطان به زنا و شهوت امر می‌کند و آن را زینت می‌دهد.

حمل گوشی به دستشویی در صورتی بی‌احترامی محسوب می‌شود که برنامه‌های قرآنی و حدیثی آن فعال باشند، یا اگر گوشی عمدتا به این برنامه‌ها اختصاص داشته باشد. در غیر این صورت، اگر گوشی بسته باشد و برنامه‌ها فعال نباشند، اشکالی ندارد.