حدیث و روایات

حدیث عشره مبشره حدیثی مجعول و غیرصحیح در کتب اهل سنت محسوب می‌شود و حتی در صحیحین نیز یافت نمی‌شود. این حدیث ذاتا تاویل‌پذیر نیست، اما در میان شیعیان به جهت توریه و تقیه، داستان‌هایی در باب آن نقل شده است. در یکی از این داستان‌ها، مردی شیعی با توریه و تقیه، از بدگویی نسبت به صحابه اجتناب می‌کند و امام صادق (ع) این روش را تأیید می‌نماید.

بر اساس روایات، اهل بیت علیهم السلام دارای سری از اسرار الهی و علمی از علم خدا هستند که فرشتگان مقرب و پیامبران مرسل نیز تحمل آن را ندارند. این برتری به دلیل خلقت آنها از نور و طینت خاص محمد و آل اوست. خداوند به پیامبران اولوا العزم علم آموخت و ما وارث علم آن‌ها هستیم و بر آن‌ها برتری داریم، زیرا علم رسول خاتم به ما آموخته شده است.

تحلیل و تلخیص ارائه شده توسط دکتر با مطالب بحث مطابقت ندارد؛ قرآن محک صحت روایات است و در صورت هرگونه تناقض و تعارض با آن، روایات از وثاقت می‌افتند. علم به باطن قرآن از روایاتی که وثاقتشان یقین شده حاصل می‌گردد و تصدیق قلبی ملاک ایمان به قرآن و روایات است.

علم غیب معصومین فضیلت محسوب می‌شود، زیرا هم می‌توانند به غیب آگاه باشند و هم اصالت بندگی و رفتار طبیعی خود را حفظ کنند. گاهی نیز عدم آگاهی از برخی امور، مانند نتیجه واقعه لیله‌المبیت برای مولا علی (ع)، فضیلت است. علم غیب بر امور قطعی الوقوع جاری می‌شود و امکان تصرف در آن، علم را از اصالت خارج نمی‌کند.

حدیث متواتر در حوزه هر گروه، با طبقات همان حوزه می‌تواند برای آن گروه قطعیت‌آور باشد. اما در امور اختلافی میان گروه‌ها، تواتر حدیث میان طبقات گروه منکر، بهانه انکار را از بین می‌برد و موجب احراز وثاقت می‌شود.

فرشتگان مسومین در آیه ۲۵ سوره آل عمران به فرشتگان عمامه به سر، سواره نظام یا یگان ویژه از فرشتگان اشاره دارند. در روز بدر، این فرشتگان عمامه‌های سفید بر سر داشتند.

امامت با نبوت یکی نیست؛ حضرت ابراهیم علیه السلام پس از امتحانات خاص به مقام امامت رسیدند و این مقام مانع نبوتشان نبود. در حدیث متواتر، طبقات خبری از فرق اسلامی نقل می‌کنند و ملاک تواتر، یقین‌آوری است، نه شخصی بودن خبر. همچنین آیه ۵ قصص امامت برای غیرنبی را اثبات می‌کند.

امامت با نبوت یکی نیست؛ حضرت ابراهیم علیه السلام پس از امتحانات خاص به مقام امامت رسیدند و این مقام مانع نبوتشان نبود. در حدیث متواتر، طبقات خبری از فرق اسلامی نقل می‌کنند و ملاک تواتر، یقین‌آوری است، نه شخصی بودن خبر. همچنین آیه ۵ قصص امامت برای غیرنبی را اثبات می‌کند.

نسبت دادن مقامات موسیقی به پیامبران و انطباق آن‌ها با احوالاتشان، توجیه علمی، عقلی و نقلی ندارد و صرفا یک برداشت شخصی است. احوالات انبیاء عظام با موسیقی عالم معنی و ملکوت انطباق دارد، نه با هماهنگی‌های اصوات عالم دنیوی. انتساب مقام تظلم نفسانی به حضرت آدم صحیح نیست، زیرا این حال به حضرت موسی و ملکه سبا نیز منتسب شده است.

ملاک تواتر، قطعیت و اطمینان‌آوری خبر است، نه صرف کثرت راویان. تواتر سه قسم دارد: لفظی، معنوی و اجمالی. اخبار صادره در موضوعی به حدی باشد که قطعیت آورد و امکان انکار را از عموم سلب کند.

پس از ابراهیم (ع)، یوسف، موسی، داوود، سلیمان، پیامبر اسلام (ص) و سپس ائمه معصومین (ع) امامان عصر خود بودند. ضمیر «هم» در آیه «وجعلناهم ائمة» می‌تواند به انبیاء صالح یا ذریه ابراهیم (ع) اشاره کند که امامت را نسل به نسل به ارث بردند.

یادآوری خاطرات عهد الست در حافظه دل و جان محفوظ است، اما جزئیات آن مانند کلاس آموزشی فراموش شده که لازمه حیات دنیوی و امتحانات آن است. عالم روح و نور و اسماء از جمله عوالم قبل از عالم دنیا هستند و معرفت در عالم ذر استوار شد و جایگاه پیمان از یاد رفت.

قنوت جزء جان نماز است و از ابتدای تشریع آن بوده و برای نمازهای واجب و مستحب وارد شده است. بنا بر برخی روایات، قنوت سنت واجبه در نماز صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشاء محسوب می‌شود و اشکالی به نماز وارد نمی‌کند.

علم غیب مختص خداوند است و پیامبران و ائمه (ع) از آن بهره‌ای ندارند مگر آنچه خداوند به آنها بیاموزد. نزول امر الهی در شب قدر بر امام زمان (عج) به معنای نزول قانون و حکم الهی است و این امر مختص ایشان است. انکار شب قدر به معنای انکار امام زمان (عج) و نزول امر الهی و روح القدس و ملائکه به محضر ایشان است.

عدم مصرف طولانی مدت گوشت، طبق احادیث، می‌تواند باعث بدخلقی شود. این موضوع از دو منظر قابل تحلیل است: اگر فرد با وجود توانایی، از مصرف گوشت که نیاز بدن است امتناع کند، سوء خلق او قبیح است. اما اگر به دلیل عدم توانایی دچار کسالت اخلاقی شود، باطن خوشی اخلاقش محفوظ می‌ماند.

مذمت زنان در احادیث آخرالزمان به زنان دنیازده و دنیاگیر مربوط است که بهره‌ای از ایمان و تقوا ندارند. اطاعت از کسی که خدا را معصیت می‌کند، حرام است و در موارد واجبات، زن نباید از شوهرش اطاعت کند. زن عاقله و مومنه از دیگر زنان جداست.

اعتبار حدیث مربوط به روز نهم ربیع‌الاول که به روز درآوردن لباس سیاه و آغاز امامت حضرت مهدی (عج) و هلاکت دشمنان اهل بیت (ع) اشاره دارد، محل بحث و تحقیق میان علما است. این روز با فضائل بسیاری از جمله استراحت مؤمنان و شادی شیعیان توصیف شده است.

برای افزایش ظرفیت و صبر، باید به دستورات قرآن و معصومین عمل کرد. صبر بر چهار پایه استوار است: اشتیاق به بهشت، ترس از جهنم، زهد در دنیا و مراقبت مرگ. هر کس مشتاق بهشت باشد از شهوات دوری می‌کند، از جهنم بترسد از محرمات پرهیز می‌کند، در دنیا زاهد باشد مصیبت‌ها را ناچیز می‌شمارد و مراقب مرگ باشد به خیرات می‌شتابد. ایمان نیز بر صبر، یقین، عدالت و جهاد بنا شده است.

حکم عمومی می‌تواند مصادیق مختلفی را در زمان‌های گوناگون شامل شود، اما حکم اختصاصی تنها یک مصداق واحد دارد. حدیث منزلت که از احادیث متواتر است، در شأن مولا علی (ع) صادر شده و تا ابد شامل ایشان خواهد بود و یک حکم کلی محسوب می‌شود.