حدیث و روایات

وحی الهی جلوه‌های متعددی دارد که فراتر از لغات عربی است؛ این جلوه‌ها شامل مراتب ملکوتی، جبروتی، آسمانی، ذوقی، لمسی، سمعی، بصری، قلبی، مخی، انسی، جنی، ملکی، کروبی، روحانی، قدسی، ریحانی، نباتی، جمادی، نوری، مائی، اسمائی و صفاتی می‌شود. اگر سامانهٔ عظیم انسان بیدار و سالم باشد، توفیق درک این جلوه‌ها را خواهد داشت.

ظاهر شدن آثار نعمت‌های الهی در پوشاک، خوراک، قرآن و عترت، نشانهٔ شکرگزاری و موجب رونق بندگی و افزایش ایمان است. استفاده از بهترین لباس برای نماز و آراستگی خانه، از مصادیق این حدیث است که نشان می‌دهد خداوند دوست دارد اثر نعمت‌هایش در بندگان دیده شود.

دستور خداوند به فرستادن درود بر پیامبر در آیه ۵۶ سوره احزاب آمده است: «إن الله و ملائکته یصلون علی النبی یا أیها الذین آمنوا صلوا علیه و سلموا تسلیما». این آیه مؤمنان را به درود فرستادن و سلام دادن بر پیامبر امر می‌کند. همچنین در قرآن نمونه‌هایی از سلام و صلوات بر حضرت ابراهیم و دیگر انبیاء عظام ذکر شده است.

رسالت رسولان الهی شامل کلیات و جزئیات زندگی بشری، از نحوه راه رفتن تا قوانین اجتماعی و حکومتی است. قوانین آنها با رفع محدودیت زمانی و مکانی، شمول تمام اعصار را دارد. معجزات پیامبران نیز در احادیث ذکر شده و این دیدگاه که پیامبران برای جزئیات زندگی نسخه‌ای نیاورده‌اند، صحیح نیست.

توصیه به حفظ زبان و ماندن در خانه در آخرالزمان، راهبردی برای حفظ اسرار شیعیان و طرح‌هایشان در خفا، و همچنین دور ماندن از آزار دشمنان است. این به معنای انفعال یا عدم مشارکت در یاری امام نیست، بلکه مانعی برای افتادن در دام فتنه‌گران است.

بر اساس احادیث صحیح، بوسیدن دست تنها برای رسول خدا (ص) و کسانی که مقصود از آن‌ها ایشان باشد، جایز است. بوسیدن دست دیگران مانند نماز خواندن برای اوست. بوسیدن مادر بر لب‌ها، خواهر بر گونه‌ها و امام بین دیدگان است.

انتساب حدیث «إن المؤمن فی زمان القائم... لیری أخاه الذی فی المغرب» به امام صادق (ع) محتمل است، اما ارتباط آن با تکنولوژی موبایل تصویری صحیح نیست. همچنین، قیامت تکرار گذشته نیست و وعدهٔ آن توسط خداوند داده شده است.

عذاب آویزان شدن از مو و سایر عذاب‌های ذکر شده برای زنانی که موی خود را به نامحرم نشان می‌دهند، مستقیما در قرآن نیامده و منبع آن روایات است. این عذاب‌ها نتیجهٔ اعمالی چون بی‌توجهی به حجاب، آزار شوهر، عدم رعایت پاکیزگی و غسل، سبک شمردن نماز، زنا، خودنمایی، سخن‌چینی و دروغگویی است. در مقابل، رضایت شوهر برای زن بسیار ارزشمند است.

با توجه به احادیث، اولین خلق خدا نور محمد (ص) و اولین موجود از جهان روحانیون عقل بوده است. نفس و جان محمدی نتیجه ارتباط جهان انوار با جهان ارواح و دیگر عوالم است و عقل همچون خورشیدی در جهان عظیم محمدی (ص) استقرار یافته و تابش آن بر خلایق، میزان عقلانیت آنها را تعیین می‌کند.

سند دعای حرز امام جواد (ع) برای در امان ماندن از چشم زخم ضعیف است، اما خود دعا دارای وزن و متانت می‌باشد. پذیرش آن صرفا از جنبه دعا و مناجات مطلوب است، اما تجویز قطعی آن برای دفع چشم زخم به منویات نسخه نویس مربوط است.

در حدیثی درباره ایمان تک تک اعضا و جوارح، ضمیر «وجهه» به انسان برمی‌گردد و راس او را که وجه اوست، بیان می‌کند. با تاویلی خاص می‌توان این ضمیر را به خالق برگرداند، به این معنا که چهره انسان نمایشگاهی از اسماء حسنای الهی است و «وجه الله» به معنای مجموعه خاصی از اسماء حسنای الهی است.

عصای حضرت موسی (ع) از نهال بهشتی است که جبرئیل (ع) آن را برای ایشان آورد. حجرالاسود و سنگ بنی‌اسرائیل نیز از بهشت آمده‌اند؛ حجرالاسود به دلیل گناهان سیاه شد و سنگ بنی‌اسرائیل برای حضرت موسی (ع) آب بیرون می‌آورد. این اشیاء به دلیل منشأ الهی و ارتباط با انبیاء، قداست یافته‌اند.

عصای حضرت موسی (ع) بازیچه دست هیچ کس نبوده و نیست؛ صاحب خود را می‌شناسد و جز به دست صاحبش آرام نمی‌گیرد. این عصا در هیچ موزه‌ای نگهداری نمی‌شود، بلکه نزد امام زمان (عج) است و در زمان ظهور همراه ایشان خواهد بود. طبق روایات، عصای موسی از نهال بهشتی است که جبرئیل (ع) آن را برای حضرت موسی (ع) آورد و همراه تابوت آدم (ع) در دریاچه طبریه نگهداری می‌شود تا به دست قائم (عج) برسد.

نامه ۳۱ نهج‌البلاغه با عنوان «یا بنی» خطاب به تمام شیعیان صادر شده و نه فقط امام حسن (ع). این نامه دستورالعمل زیبایی برای سیر و سلوک الی الله است و مخاطب آن همه کسانی هستند که در مسیر الهی گام برمی‌دارند و به دنبال اعتصام به حبل الله هستند.

تمام انسان‌ها، حتی شهیدان، قبض روح می‌شوند و حیات ویژه‌ای نزد خدا دارند. رجعت به معنای بازسازی جسم و زنده شدن مردگان است و ربطی به ماندگاری جسم یا عدم قبض روح ندارد. خداوند متعال خود قبض روح امام حسین (ع) را بر عهده گرفت و ارواح طیبه عترت عصمت و طهارت نیز قبض روح شده‌اند.

روایت «ولایت علی بن ابی طالب حصنی فمن دخل حصنی امن من عذابی» به چتر امن و امنیت الهی برای مؤمنان اشاره دارد که همان رحمت رحمانیت الهی است. اما حدیث غیبت امام به سایه لطف حضرات بر سر تمام خلایق اشاره دارد که همان رحمت رحمانیت الهی است.

وجود امام خیر و برکت برای اهل عالم است و تا زمانی که امام در میان ماست، خداوند عذاب را از اهل زمین برمی‌دارد و به اهل معاصی مهلت می‌دهد. اما این مهلت برای کافران جز زیان نخواهد بود، زیرا عدم بهره‌مندی از نعمت حضور امام کفران نعمت است.

شمولیت حدیث ثقلین برای تمام مسلمانان در هر عصر و زمان، از طریق ضمایر حاضر در قرآن که دایره شمولشان تمام اعصار را در برمی‌گیرد و همچنین قرائن موجود در خود حدیث، مانند لفظ «ابد» در برخی نسخ، اثبات می‌شود. مخاطبین حضرت رسول اکرم (ص) در روز غدیر، نمایندگان و اسناد ابلاغ ایشان برای تمام اعصار تا روز قیامت هستند.

حدیثی از امام صادق (ع) به نقل از مفضل بن صالح می‌فرماید: خداوند بندگانی دارد که با خالصترین اخلاصشان با او معامله می‌کنند و او نیز با خالصترین نیکی‌هایش با آنان معامله می‌نماید. اینان کسانی هستند که روز قیامت، نامه اعمالشان خالی است و وقتی در برابر حق قرار می‌گیرند، خداوند آن نامه‌ها را از همان اسراری که با او داشتند، پر می‌کند تا ملائکه از آن آگاه نشوند.

حدیث معروف کساء از حیث سند در محل گفتگو و اختلاف است، اما از نظر محتوا و مضامین خاصی که در آن بیان شده، با روایات صحیح و قطعی دیگر انطباق دارد و قابل تایید است.