احکام فقهی

امنیت مکه به عنوان «بلد امین» در آیه ۳ سوره تین، وظایفی را برای انسان‌ها جهت رعایت حرمت آن مقرر می‌کند و آن‌ها را ملزم به عدم تعرض می‌سازد. این امنیت به معنای وجود نیروی الهی مانع تعرض یا بلایای طبیعی نیست، بلکه ابزاری امتحانی برای سنجش رفتار انسان‌ها در برابر حرمت الهی است.

ایمان، عفت، حیا و کرامت نفسانی زن، هرگونه مزاحمت را سلب می‌کند. خداوند از مؤمنان دفاع می‌کند و زن مؤمن تحت حمایت ابدی اوست. زن مؤمنه با طیبات هم‌نشین است و خبیثان راهی به سوی او ندارند. این حمایت شامل مؤمنان واقعی است، نه مدعیان ایمان.

نذر باید با اختیار خود شخص و با رعایت احکام آن صورت گیرد. اگر نذر کننده، شخص دیگری را وکیل خود قرار دهد، نذر صحیح است. همچنین اگر دیگری بدون اطلاع شخص ثانوی از طرف او نذر کند، شخص ثانوی می‌تواند به اختیار خود به آن عمل نماید. برای جزئیات بیشتر به مرجع تقلید خود مراجعه فرمایید.

گیرنده وام بانکی در صورتی گرفتار ربا می‌شود که معامله صوری باشد و سود پرداختی از پیش تعیین شده باشد. اگر معامله حقیقی و مطابق شرع باشد و سود بر اساس فعالیت واقعی حاصل شود، اشکالی ندارد. در معاملات صوری و تسامح، هر دو طرف قرارداد مشمول ربا خواهند بود.

هیچ کس نمی‌تواند امام زمان (عج) را فدای چیزی کند، بلکه عالم و عالمیان فدای ایشان هستند و حضرات معصومین (ع) فدائیان دین الهی‌اند. برپایی و یا پشتیبانی از نظامی که مصلحت دین اسلام را ایجاب نماید، ضروری خواهد بود. بنابراین، پرسش از جایز بودن فدا شدن امام زمان (عج) به پای چنین نظامی، صحیح نیست.

تعیین سود برای وجوه پرداختی، چه در ابتدا و چه در انتها، می‌تواند در حوزه معاملات ربوی قرار بگیرد. این امر به دلیل ورود صرف پول در قالب قرض، سندهای صوری، اخذ دیرکرد وجوه معوقه یا اشکال مختلف خلاف شرع است که در دایره معاملات ربوی قرار می‌گیرد.

دلیل ربوی بودن سودهای بانکی رایج از نظر کسانی که به این امر باور دارند، عدم انطباق رفتار بانک‌ها با شرایع اسلامی است. چارچوب معامله با ربا مشخص و معین است و این باور بر اساس همین چارچوب شکل گرفته است.

اجتماع قلوب مؤمنان برای تعجیل ظهور حضرت، لازمهٔ تشکیل حکومت مبتنی بر ثقلین است. مدعیان دروغین در تشکیل حکومت اسلامی نباید مانع تشکیل حکومت اسلامی توسط مؤمنان شود. قلوب مؤمنان تنها با رهبری واحد به اجماع می‌رسد و حکومت اسلامی سامانهٔ عملیاتی ثقلین است.

در عصر غیبت، وظیفه مومنین یافتن و اطاعت از اصلح‌ترین افراد در تمام زمینه‌ها است. این دوران، زمان تشخیص، معرفت و انتخاب احسن است و تلاش برای تشکیل حکومت اسلامی از جمله وظایف اصحاب انتظار محسوب می‌شود.

قنوت جزء جان نماز است و از ابتدای تشریع آن بوده و برای نمازهای واجب و مستحب وارد شده است. بنا بر برخی روایات، قنوت سنت واجبه در نماز صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشاء محسوب می‌شود و اشکالی به نماز وارد نمی‌کند.

گریختن از شراب‌خوار به معنای فرار از رجس و پلیدی است، اما ضرورت امر به معروف و نهی از منکر به جای خود باقی است. شراب‌خوار باید حقیقت را شنیده و اتمام حجت بر او صورت گیرد. مقتضیات حال و شرایط حاکم، نحوه برخورد و نصیحت را مشخص می‌کند.

اسماء حضرات معصومین علیهم السلام مشتق از اسماء حضرت باریتعالی است و حرمتشان مانند حفظ اسماء الهی خواهد بود. لوح و مداد محدود به صفحه کاغذ و چوب نیست، بلکه هر نقشی که بر هر لوحی ظاهر شود، حکمشان یکسان است.

گوش دادن به موسیقی (غناء) حرام است و از گناهان کبیره محسوب می‌شود. روایات متعددی از پیامبر (ص) و ائمه (ع) بر حرمت آن دلالت دارند و آن را باعث نفاق، فقر و قساوت قلب دانسته‌اند.

پرستاری از فرزند بیمار، ماموریتی الهی است که با شیرینی صبر و اجر ویژه همراه است. کمک به بیماران خاص، عبادتی پیوسته با اجری والا نزد خداست. رسول خدا (ص) فرمودند که کمک به معلولان، موجب یاری الهی و عبور از آتش جهنم می‌شود.

حمد و سپاس خدا در هر شرایطی، چه خوشی و چه ناخوشی، ادب بندگی است. مصیبت امام حسین (ع) از جمله مصائبی است که آثار مبارک عظیمی در عالم هستی داشته و شکر و حمد چندلایه را در حق آن لازم می‌سازد؛ هم به خاطر خود مصیبت و هم به خاطر آثار و برکات آن در دین، یقین و بندگی خدا.

نامگذاری فرزندان با قید «عبد» برای اسماء الهی مطلوب است، اما اگر منظور از «عبد» بندگی باشد، شرک به خدا محسوب می‌شود. اگر منظور خدمت و اطاعت باشد، مجاز است. با این حال، به دلیل ایجاد شائبه شرک و اتهام ناروا به مکتب تشیع، و همچنین عدم رواج این نوع نامگذاری در سیره معصومین، بهتر است از آن پرهیز شود. نامگذاری صرف با نام حضرات معصومین بهترین راه ابراز ارادت است.

پرداخت خمس مانند نماز و روزه و زکات و حج از فرائض دینی است و انجام آن نیاز به اجازه هیچ کسی ندارد. کسی که مانع ادای خمس شود، مانند کسی است که مانع ادای نماز و روزه می‌شود و این امر دخالتی در استقلال مالی زن ندارد.

در مورد افراد عادی، در شرایط اضطراری حرمت برخی احکام تا دفع اضطرار برداشته می‌شود. اما وجود مبارک امام علی (ع) به دلیل آیه تطهیر، پاک است و خون ایشان نیز پاک می‌باشد. ایشان روح و حقیقت نماز و علت قبولی نماز خلائق هستند.

تهاتر به معنای تبادل کالا، پا یا پای، هم‌دیگر را تکذیب کردن، مساوات و برابر شدن است. در اصطلاح فقه و حقوق، تهاتر عبارت است از سقوط تعهد به سبب بدهکار بودن طرفین معامله به هم‌دیگر که در قانون مدنی نیز یکی از اسباب سقوط تعهدات به شمار می‌آید.

نحوست به معنای انباشت گناه و تشدید جسارت به ساحت قدسی است که می‌تواند منجر به نزول بلا شود. ماه صفر نحس نیست، بلکه فرصتی برای دوری از گناه و یاد الهی است. دعای ماه صفر در مفاتیح برای دفع بلا و طلب خیر و برکت از خداوند آمده است و خواندن آن صحیح است.